Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και η Γερμανία ξεκίνησαν μια πρωτοβουλία του ΝΑΤΟ ύψους 50 δισ. δολαρίων για την προώθηση της ανάπτυξης όπλων μεγάλου βεληνεκούς χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ, με στόχο να καλύψουν το κενό σε έναν τομέα όπου η Ρωσία προηγείται σημαντικά.
Οι τρεις χώρες, μαζί με άλλους Ευρωπαίους συμμάχους, θα εργαστούν την επόμενη δεκαετία για την ανάπτυξη συστημάτων κρούσης που θα μπορούν να πλήττουν στόχους σε απόσταση άνω των 2.000 χιλιομέτρων με μεγάλη ακρίβεια — μια δυνατότητα που λείπει από τα ευρωπαϊκά οπλοστάσια. Το πρόγραμμα θα συντονίσει την τεχνογνωσία, τις τεχνολογικές εξελίξεις και τη βιομηχανική παραγωγή μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν, σύμφωνα με τη βρετανική κυβέρνηση.
Το γερμανικό Taurus και ο βρετανογαλλικός πύραυλος κρουζ Storm Shadow/SCALP, οι οποίοι μπορούν να πλήξουν στόχους σε απόσταση έως και 500 χιλιομέτρων, είναι τα μόνα δύο όπλα μεγάλου βεληνεκούς αυτού του τύπου στην Ευρώπη. Ωστόσο, οι παραδόσεις πυραύλων Storm Shadow και SCALP στην Ουκρανία έχουν μειώσει τα διαθέσιμα αποθέματα, ενώ το Κίεβο έχει χρησιμοποιήσει αυτά τα όπλα για να πλήξει ρωσικές ενεργειακές υποδομές και κέντρα στρατιωτικής παραγωγής.
Η έλλειψη δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς στην Ευρώπη αποτελεί εδώ και καιρό ανησυχία στο ΝΑΤΟ, το οποίο έχει δει τη Ρωσία να χρησιμοποιεί εκατοντάδες συμβατικά όπλα μεγάλου βεληνεκούς κατά τη διάρκεια της πλήρους κλίμακας εισβολής της στην Ουκρανία. Η ανησυχία αυτή αυξήθηκε μετά την ακύρωση από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ της προγραμματισμένης ανάπτυξης πυραύλων BGM-109 Tomahawk στη Γερμανία. Τα συγκεκριμένα όπλα βρίσκονται σε περιορισμένη διαθεσιμότητα λόγω του πολέμου με το Ιράν, κατά τον οποίο εκτοξεύθηκαν εκατοντάδες, σύμφωνα με το Bloomberg.
“Αυτή η πρωτοβουλία υπό την ηγεσία του Ηνωμένου Βασιλείου θα μας επιτρέψει να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας, φέρνοντας κοντά τους Ευρωπαίους συμμάχους ώστε να διασφαλίσουμε ότι το ΝΑΤΟ θα παραμείνει ασφαλές και προστατευμένο για τα επόμενα χρόνια”, δήλωσε ο απερχόμενος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, Κιρ Στάρμερ.
Η πρωτοβουλία θα συντονίσει υφιστάμενα προγράμματα ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης μιας συμφωνίας Ηνωμένου Βασιλείου–Γερμανίας για όπλα ακριβείας και του βρετανογαλλικού διαδόχου του πυραύλου Storm Shadow, του Stratus της MBDA.
Δεν είναι σαφές πώς συνδέεται με τη χωριστή Ευρωπαϊκή Προσέγγιση για Πλήγματα Μεγάλου Βεληνεκούς (European Long-Range Strike Approach – ELSA), η οποία ξεκίνησε πριν από δύο χρόνια με στόχο την ανάπτυξη τέτοιων όπλων για την ήπειρο. Μέχρι στιγμής, αυτή δεν έχει οδηγήσει σε γνωστές παραγγελίες προμηθειών, καθώς οι πύραυλοι παραμένουν υπό ανάπτυξη.
Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, τα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ παρουσίασαν συμφωνίες με την αμυντική βιομηχανία ύψους 54 δισ. δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων 26 δισ. δολαρίων για ολοκληρωμένα συστήματα αεράμυνας και αντιπυραυλικής άμυνας. Επίσης, την Τετάρτη, η Ολλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο υπέγραψαν συμφωνία ύψους 2,4 δισ. λιρών (3,2 δισ. δολαρίων) για την παραγωγή νέων αμφίβιων μεταγωγικών πλοίων.
Το Ηνωμένο Βασίλειο επιβλέπει επίσης το πρόγραμμα Brakestop, το οποίο στοχεύει στη δημιουργία φθηνότερων και μικρότερων όπλων τύπου Storm Shadow για την Ουκρανία, τα οποία δεν θα εξαρτώνται από αμερικανικά εξαρτήματα ή δεδομένα.
Ωστόσο, ακόμη και καθώς η Ευρώπη απομακρύνεται σταδιακά από την Ουάσινγκτον, το Ηνωμένο Βασίλειο ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα ενταχθεί στο αμερικανικό πρόγραμμα Precision Strike Missile της Lockheed Martin Corp.
Το πρόγραμμα αυτό θα εξοπλίσει τον βρετανικό στρατό με έναν υπερηχητικό βαλλιστικό πύραυλο ικανό να πλήττει στόχους σε απόσταση έως 500 χιλιομέτρων, με την πρώτη παράδοση να αναμένεται το επόμενο έτος. Η ανακοίνωση έγινε μετά τη συνάντηση του υπουργού Άμυνας του Ηνωμένου Βασιλείου Νταν Τζάρβις με τον υπουργό Άμυνας των ΗΠΑ Πιτ Χέγκσεθ.
“Η νέα μας σειρά όπλων βαθιάς ακρίβειας για πλήγματα θα δώσει στις δυνάμεις μας τη δυνατότητα να πλήττουν στόχους εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά με μεγάλη ακρίβεια — ενισχύοντας το ΝΑΤΟ και αποτρέποντας τους αντιπάλους μας”, δήλωσε ο Τζάρβις.
