Του Στέφανου Νικολαΐδη
Μια συνολικότερη στρατηγική απέναντι στην τουρκική κινητικότητα στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο διαμορφώνει η Αθήνα, συνδυάζοντας τη διπλωματική κινητοποίηση προς την Άγκυρα με την ανάδειξη των ελληνοτουρκικών στην ευρωπαϊκή ατζέντα και ένα σαφές πολιτικό μήνυμα ότι η επιδίωξη λειτουργικών σχέσεων με την Τουρκία δεν μπορεί να γίνει εις βάρος του Διεθνούς Δικαίου και των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και το παρασκήνιο των τελευταίων διπλωματικών κινήσεων μεταξύ των δύο χωρών. Η Αθήνα είχε ήδη προχωρήσει σε διάβημα διαμαρτυρίας προς το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, κατόπιν οδηγιών του Γιώργου Γεραπετρίτη, για τις τουρκικές δημόσιες ανακοινώσεις σχετικά με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια, αλλά και για τις Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου για την ανακήρυξη δύο «εθνικών» θαλάσσιων πάρκων. Το γεγονός αυτό είχε γίνει γνωστό ήδη από τις 28 Αυγούστου, όταν ο υπουργός Εξωτερικών είχε ενημερώσει τη Βουλή για τις σχετικές κινήσεις της Αθήνας.
Η νέα λεπτομέρεια αφορά την αλληλουχία των ενεργειών. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κατά την επίδοση του ελληνικού διαβήματος το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών ενεχείρισε στην ελληνική πλευρά ρηματικές διακοινώσεις, στις οποίες επαναλαμβάνονται οι ήδη δημοσίως διατυπωμένοι τουρκικοί ισχυρισμοί.
Η Αθήνα απορρίπτει τους ισχυρισμούς αυτούς ως αυθαίρετους και στερούμενους νομικής βάσης, υπογραμμίζοντας ότι το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο έχει καθοριστεί σαφώς και οριστικά από τα ισχύοντα διεθνή συμβατικά κείμενα. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτηρίζει άκυρη και στερούμενη έννομης ισχύος την ανακήρυξη των τουρκικών θαλάσσιων πάρκων στον βαθμό που αυτά εκτείνονται εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας και εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η σημασία της αλληλουχίας βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι η Αθήνα είχε ήδη αναλάβει τη δική της διπλωματική πρωτοβουλία. Οι τουρκικές ρηματικές διακοινώσεις δεν αποτέλεσαν, επομένως, την αφετηρία, αλλά επιδόθηκαν κατά τη διαδικασία με την οποία η ελληνική πλευρά είχε ήδη θέσει επισήμως τις αντιρρήσεις της στην Άγκυρα.
Η κίνηση αυτή έρχεται σε συνέχεια της πολιτικής και διπλωματικής πίεσης που άσκησε η Αθήνα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στο άτυπο Συμβούλιο υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ (Gymnich) στο Γουίκλοου της Ιρλανδίας, ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε τους Ευρωπαίους ομολόγους του για την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο, με έμφαση στις παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι ο δρόμος των ευρωτουρκικών σχέσεων περνά από τον πλήρη σεβασμό των σχέσεων καλής γειτονίας όλων των κρατών-μελών. Με άλλα λόγια, τα ελληνοτουρκικά παραμένουν ψηλά στην ευρωπαϊκή ατζέντα.
Μήνυμα Μητσοτάκη σε Άγκυρα
Το μήνυμα αυτό ήρθε να συμπληρωθεί πολιτικά από τον ίδιο τον Κυριάκο Μητσοτάκη, στη χθεσινή συνάντησή του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στο Μέγαρο Μαξίμου.
Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε τον κ. Κόστα για την πρόσφατη κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων, ειδικά στο Αιγαίο, συνδέοντας ευθέως τη συμπεριφορά της Άγκυρας με την ευρωπαϊκή της πορεία. Όπως σημείωσε, ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας αποτελεί προϋπόθεση για την ευρωπαϊκή πορεία κάθε υποψήφιας χώρας.
«Δεν νοείται να υπάρχει ενεργή απειλή πολέμου και αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας από μία χώρα που προσδοκά τη βελτίωση των σχέσεών της με την Ευρωπαϊκή Ένωση», ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού, ο οποίος πρόσθεσε ότι η ευρωπαϊκή πορεία της Τουρκίας, την οποία η Ελλάδα επιθυμεί να ενισχύσει, «δεν μπορεί παρά να συμβαδίζει με την οικοδόμηση σχέσεων καλής γειτονίας».
Ο κ. Μητσοτάκης έθεσε παράλληλα και το ζήτημα της ελληνικής αμυντικής θωράκισης, τονίζοντας ότι η Ελλάδα είναι ειρηνική χώρα και δεν συνιστά απειλή για κανέναν, αλλά δεν πρόκειται να δεχθεί υποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο θα ενισχύσει την άμυνά της.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα SAFE, υπενθυμίζοντας ότι όρος συμμετοχής σε αυτό είναι να μη θίγονται τα συμφέροντα ασφαλείας των κρατών-μελών.
Έτσι, από το επίπεδο των διπλωματικών διαβημάτων μέχρι το Gymnich και τις επαφές της ελληνικής κυβέρνησης με την ευρωπαϊκή ηγεσία, η Αθήνα επιχειρεί να διαμορφώσει ένα ενιαίο πλαίσιο: οι δίαυλοι με την Άγκυρα παραμένουν ανοιχτοί και η Ελλάδα εξακολουθεί να επιδιώκει την ειρηνική επίλυση της μοναδικής διαφοράς που αναγνωρίζει, την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ.
Την ίδια ώρα, όμως, η ελληνική πλευρά καθιστά σαφές ότι η προσέγγιση αυτή έχει όρια. Ο σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου, της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας αποτελεί για την Αθήνα βασική προϋπόθεση για οποιαδήποτε περαιτέρω πρόοδο στις ελληνοτουρκικές και κατ’ επέκταση στις ευρωτουρκικές σχέσεις.
-: -
Διαβάστε τις Ειδήσεις σήμερα και ενημερωθείτε για τα πρόσφατα νέα.
Ακολουθήστε το - στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις.
