Η κυβέρνηση Τραμπ αποκλείει αρκετούς σημαντικούς συμμάχους από μια σύνοδο μελών του ΝΑΤΟ τον επόμενο μήνα -μετά τις προηγούμενες απειλές της να εφαρμόσει μια “λίστα καλών και κακών” απέναντι σε κυβερνήσεις που έχουν έρθει σε σύγκρουση με τις προτεραιότητες του προέδρου.
Η προγραμματισμένη συνάντηση στην Πολωνία, την οποία έχει προωθήσει ο επικεφαλής πολιτικής του Πενταγώνου, Έλμπριτζ Κόλμπι, αποτελεί ουσιαστικά μια ομάδα εργασίας που επικεντρώνεται στο μέλλον του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με έξι διπλωμάτες που γνωρίζουν τον σχεδιασμό. Ωστόσο, πολλές από τις χώρες που δεν έλαβαν πρόσκληση -όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία και οι χώρες της Βαλτικής- είναι σημαντικοί αμυντικοί δαπανητές και διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη συμμαχία, με αποτέλεσμα οι διπλωμάτες τους να αναρωτιούνται γιατί αποκλείονται.
Επιπλέον, διερωτώνται εάν η κυβέρνηση κάνει επιλεκτικές επιλογές με τρόπο που θα μπορούσε να διασπάσει περαιτέρω μια συμμαχία η οποία ήδη αντιμετωπίζει αυξανόμενη ρωσική επιθετικότητα και εξαντλημένα αποθέματα όπλων.
“Κάνουμε όλα όσα μας ζητούν”, δήλωσε αξιωματούχος από μια χώρα-σύμμαχο που αποκλείστηκε. “Προσπαθούμε να κατανοήσουμε ποια είναι τα κριτήρια και ποιος είναι ο σκοπός αυτών των συναντήσεων. Μέχρι στιγμής δεν μας έχουν μεταφερθεί και πολλά”, συμπλήρωσε, σύμφωνα με το Politico.
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του έχουν επικρίνει επανειλημμένα το ΝΑΤΟ από τότε που επέστρεψαν στην εξουσία, για ζητήματα που κυμαίνονται από την άρνηση των μελών να στηρίξουν τον πόλεμο κατά του Ιράν έως την αποτυχία ορισμένων χωρών να δαπανήσουν το 5% του ΑΕΠ τους για την άμυνα.
“Πάντα θεωρούσα το ΝΑΤΟ, όπου δαπανούμε Εκατοντάδες Δισεκατομμύρια Δολάρια τον χρόνο για να προστατεύουμε αυτές τις ίδιες Χώρες, ως έναν μονόδρομο -Εμείς θα τις προστατεύουμε, αλλά εκείνες δεν θα κάνουν τίποτα για εμάς, ιδίως σε μια περίοδο ανάγκης”, έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social φέτος. Τον περασμένο μήνα, αγνόησε έναν ακόμη σύμμαχο -τη Νότια Κορέα- περιορίζοντας απότομα μια προγραμματισμένη κοινή στρατιωτική άσκηση, ενώ διαμαρτυρόταν για την άρνηση της Σεούλ να συμμετάσχει στον πόλεμο κατά του Ιράν.
Τον Απρίλιο, όπως είχε αποκαλύψει πρώτο το Politico, ο Λευκός Οίκος δημιούργησε κάτι που έμοιαζε με μια λίστα για το ποιος είναι “μέσα” και ποιος “έξω”, καθώς αναζητούσε τρόπους να τιμωρήσει συμμάχους που δεν συμμορφώνονταν με τις επιθυμίες του Τραμπ.
Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ έχει επαναλάβει αυτή την προσέγγιση. Έχει ενθαρρύνει τους “υποδειγματικούς συμμάχους” και έχει προειδοποιήσει ότι όσοι δεν στηρίζουν τα αμερικανικά συμφέροντα θα αντιμετωπίσουν συνέπειες.
Αν και οι λεπτομέρειες σχετικά με τη νέα ομάδα εργασίας του ΝΑΤΟ παραμένουν ακόμη ασαφείς, έρχεται ως συνέχεια της απειλής να επιβραβεύονται ορισμένοι εις βάρος άλλων.
Ο Κόλμπι έχει πραγματοποιήσει δύο παρόμοιες συναντήσεις με τους προσκεκλημένους Νορβηγία, Σουηδία, Φινλανδία, Πολωνία, Γερμανία και Ολλανδία. Οι χώρες που συμμετέχουν στη συνάντηση -η οποία είναι γνωστή ως σχήμα “Ομάδας του Μπέργκεν”- επιμένουν ότι δεν έχει στόχο να προκαλέσει ρήξη στη συμμαχία, δήλωσε διπλωμάτης από μία από τις προσκεκλημένες χώρες, ο οποίος, όπως και άλλοι, έλαβε ανωνυμία προκειμένου να συζητήσει εσωτερικές διαβουλεύσεις. Αντίθετα, στόχος της ομάδας είναι να διαμορφώσει ιδέες τις οποίες θα μπορεί να προτείνει στο σύνολο της συμμαχίας, προκειμένου να υποβληθούν σε περαιτέρω δοκιμή.
“Αυτό μπορεί να αποτελέσει κινητήρια δύναμη για τον μετασχηματισμό” ολόκληρης της συμμαχίας, δήλωσε ο διπλωμάτης. Το ίδιο πρόσωπο αναγνώρισε ότι ορισμένοι σύμμαχοι είναι απογοητευμένοι από τον αποκλεισμό, ιδίως καθώς πολλοί έχουν επιτύχει ή υπερβεί τους στόχους δαπανών που απαιτεί η κυβέρνηση Τραμπ.
Οι ΗΠΑ ενδέχεται να προσθέσουν τη Δανία στο αποκλειστικό αυτό σχήμα στη συνέχεια, μετά τη συμφωνία που επετεύχθη μεταξύ των δύο χωρών για την επέκταση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, σύμφωνα με άλλο πρόσωπο που γνωρίζει τον σχεδιασμό.
Ο Κόλμπι, ο οποίος έχει λειτουργήσει ως καταλύτης για την πρωτοβουλία, πραγματοποίησε την πρώτη συνάντηση αυτού του είδους στο Μπέργκεν της Νορβηγίας, τον Ιούνιο και προσκάλεσε τους έξι ευνοούμενους συμμάχους. “Σύμμαχοι του ΝΑΤΟ που εκπληρώνουν γρήγορα τις δεσμεύσεις τους για αμυντικές δαπάνες που συμφωνήθηκαν στη Χάγη, διαθέτουν το απαιτούμενο μέγεθος για να συνεισφέρουν και είναι έτοιμοι να περάσουν στην πρακτική δουλειά”, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη συνάντηση.
Σημείωσε αυτόν τον μήνα, σε συνέδριο στην Ουάσιγκτον, ότι “η ιδέα είναι να παρασύρουμε ολόκληρη τη συμμαχία προς τα εμπρός”, προσθέτοντας ότι “θα είναι ένα καλύτερο και ισχυρότερο ΝΑΤΟ, πιο ανθεκτικό” και ότι θα προσφέρει στην Ευρώπη μεγαλύτερη στρατιωτική ικανότητα.
Ο Κόλμπι έχει εδώ και χρόνια ενδιαφέρον για συνομιλίες σε μικρότερα σχήματα μεταξύ χωρών του ΝΑΤΟ. Τα προηγούμενα χρόνια είχε επικεντρωθεί στην αναβίωση της Γερμανίας ως στρατιωτικής δύναμης για την ανάσχεση της Ρωσίας και στην αφιέρωση αμερικανικών στρατευμάτων για την αντιμετώπιση της ανόδου της Κίνας.
Ωστόσο, ακόμη και οι προσκεκλημένοι σύμμαχοι διερωτώνται γιατί ο Κόλμπι και άλλοι αξιωματούχοι του τομέα της άμυνας έχουν επιλέξει επιλεκτικά τους συμμετέχοντες, αφήνοντας εκτός ορισμένες από τις μεγαλύτερες αμυντικές δυνάμεις της ηπείρου, όπως η Βρετανία.
“Εάν προσπαθήσουν να χωρίσουν το ΝΑΤΟ σε καλούς και κακούς, αυτό είναι επικίνδυνο για τις ΗΠΑ”, δήλωσε ένας ακόμη από τους έξι διπλωμάτες. “Για την Ευρώπη, όμως, είναι υπαρξιακό”.
