«Εκτός βάθρου» η Ελλάδα στο δημόσιο χρέος – Πώς γράφει το success story

Μέχρι το 2030 το ελληνικό δημόσιο χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, θα είναι χαμηλότερο από της Ιταλίας, των ΗΠΑ, της Γαλλίας και του Βελγίου, ενώ η Ελλάδα θα πάψει από φέτος να είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην Ευρωζώνη.

Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο Fiscal Monitor του Οκτωβρίου 2026, το χρέος της γενικής κυβέρνησης θα υποχωρήσει από 146,6% του ΑΕΠ το 2025 σε 111,1% το 2031, ενώ η φετινή χρονιά θα κλείσει με αναλογία κοντά στο 136%. Το ΔΝΤ, πάντως, είναι πιο συγκρατημένο από την ελληνική κυβέρνηση για την εξέλιξη του πρωτογενούς πλεονάσματος και του ισοζυγίου της γενικής κυβέρνησης για το 2027, σε αντίθεση με το χρέος, όπου οι προβλέψεις των δύο πλευρών σχεδόν ταυτίζονται. Αυτό οφείλεται στη διαφορετική εκτίμηση για τον πραγματικό ρυθμό ανάπτυξης και τον πληθωρισμό, καθώς το ΔΝΤ βάζει χαμηλότερα τον πήχη της ανάπτυξης αλλά πολύ υψηλότερα τον πήχη του πληθωρισμού.

Τα χρόνια της απαξίωσης

H εικόνα που αποτυπώνει στην έκθεσή του το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι διαμετρικά αντίθετη με αυτή που παρουσίασε το ελληνικό χρέος τις προηγούμενες δεκαετίες και ειδικά μετά το 2009, όταν η χώρα οδηγήθηκε στη χρεοκοπία και το PSI, ήταν το «μαύρο πρόβατο» της Ε.Ε. και παράδειγμα προς αποφυγήν παγκοσμίως.

Μετά το «κούρεμα» του 2012 και τα δάνεια που χορηγήθηκαν με τα τρία μνημόνια -και ειδικά το τελευταίο που έφερε και το «μαξιλάρι» των 30 δισ. ευρώ-, η Ελλάδα πέρασε στην εποχή της παραγωγής πρωτογενών πλεονασμάτων, η οποία με τη σειρά της έφερε τη δυνατότητα πρόωρων αποπληρωμών χρέους.

Αυτές οι παράμετροι, σε συνδυασμό με τον υψηλό πληθωρισμό που «φούσκωσε» το ονομαστικό ΑΕΠ περισσότερο από το πραγματικό, αποτελούν τις βάσεις πάνω στις οποίες στηρίχθηκε η ταχεία αποκλιμάκωση της αναλογίας χρέος προς ΑΕΠ ακόμη και κατά 100 εκατοστιαίες μονάδες στο διάστημα 2020-2030.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, η Ελλάδα περνά κάτω από τις τέσσερις χώρες με την εξής σειρά:

• Ιταλία, το 2026: 136,0% έναντι 137,9%. Από αυτή τη χρονιά η Ελλάδα δεν έχει πια το υψηλότερο χρέος ανάμεσα στις χώρες της σύγκρισης.
• ΗΠΑ, το 2028: 124,1% έναντι 132,3%. Το 2027 οι δύο χώρες θα βρεθούν με την ίδια αναλογία στο 128,7%.
• Γαλλία, το 2029: 119,9% έναντι 122,6%.
• Βέλγιο, το 2030: 115,3% έναντι 119,3%.

Μείωση 35 μονάδων

Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το ακαθάριστο χρέος της γενικής κυβέρνησης θα πέσει από 146,6% του ΑΕΠ το 2025 σε 111,1% το 2031. Η μείωση είναι περίπου 35 ποσοστιαίες μονάδες. Το 2026 το χρέος πέφτει στο 136,0% και το 2027 στο 128,7%. Ο ρυθμός μείωσης είναι πιο γρήγορος στην αρχή: περίπου 10,5 μονάδες το 2026 και 7,4 το 2027.

Στη συνέχεια επιβραδύνεται στις 4-4,5 μονάδες τον χρόνο έως το 2031. Η επιβράδυνση συμπίπτει με τη μείωση του πρωτογενούς πλεονάσματος και με το έλλειμμα στο συνολικό ισοζύγιο. Συνολικά, από το 209,9% του 2020 το ελληνικό χρέος θα έχει μειωθεί κατά περίπου 100 μονάδες του ΑΕΠ σε έντεκα χρόνια.

Η Ελλάδα περνά κάτω από κάθε χώρα ως εξής:

Ιταλία. Το ιταλικό χρέος βρίσκεται φέτος στο 137,9% του ΑΕΠ και μένει κοντά σε αυτό το επίπεδο τα επόμενα χρόνια. Το 2031 προβλέπεται στο 135,6%, δηλαδή μόλις 2,3 μονάδες χαμηλότερα. Η απόσταση από την Ελλάδα, που φέτος είναι 1,9 μονάδες, ανοίγει στις 24,5 μονάδες το 2031.

ΗΠΑ. Είναι η χώρα της σύγκρισης όπου το χρέος ανεβαίνει πιο γρήγορα. Από 128,7% του ΑΕΠ το 2027 φτάνει στο 132,3% το 2028 και στο 145,0% το 2031, δηλαδή αυξάνεται περίπου 4 μονάδες τον χρόνο. Το 2031 οι ΗΠΑ θα έχουν το υψηλότερο χρέος από τις πέντε χώρες, 34 μονάδες πάνω από την Ελλάδα. Το ΔΝΤ προβλέπει ότι οι τόκοι θα φτάσουν το 5,7% του ΑΕΠ το 2031 και επισημαίνει ότι το υψηλό χρέος των ΗΠΑ είναι βασικός λόγος για την άνοδο των αποδόσεων των ομολόγων.

Γαλλία. Το γαλλικό χρέος συνεχίζει να ανεβαίνει, αλλά με αργό ρυθμό. Από περίπου 113% του ΑΕΠ το 2024 φτάνει στο 122,6% το 2029 και στο 123,6% το 2031. Η Ελλάδα περνά κάτω από τη Γαλλία το 2029 με διαφορά 2,7 μονάδων, η οποία το 2031 μεγαλώνει στις 12,5 μονάδες.

Βέλγιο. Μετά τις ΗΠΑ, το Βέλγιο έχει τη μεγαλύτερη άνοδο. Το χρέος του ανεβαίνει από περίπου 104% του ΑΕΠ το 2024 στο 119,3% το 2030 και στο 122,1% το 2031, σχεδόν 3 μονάδες μόνο τον τελευταίο χρόνο. Επειδή ξεκινά από το χαμηλότερο επίπεδο των τεσσάρων, είναι η τελευταία χώρα που περνά η Ελλάδα, το 2030, με διαφορά 4 μονάδων. Το 2031 η διαφορά φτάνει τις 11 μονάδες.

Συνολικά, το 2031 η Ελλάδα θα έχει το χαμηλότερο χρέος από τις πέντε χώρες. Θα βρίσκεται επίσης κάτω από το χρέος του συνόλου των ανεπτυγμένων οικονομιών, που το ΔΝΤ τοποθετεί στο 115,2% του ΑΕΠ. Η κατάταξη αντιστρέφεται πλήρως σε σχέση με το 2025, όταν η Ελλάδα είχε το υψηλότερο χρέος από όλες.