Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν πόνταρε στην ισχυρή αστυνομική παρουσία, προκειμένου να αποτρέψει την επανάληψη των επεισοδίων βίας που συγκλόνισαν τη χώρα στις 17 Οκτωβρίου. Κέρδισε αυτό το στοίχημα, ωστόσο δεν βρίσκεται πιο κοντά στην επίλυση της βαθύτερης οργής που έχει τροφοδοτήσει τις μαζικές διαδηλώσεις στη Γαλλία και δεν δείχνει να υποχωρεί.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν στις διαδηλώσεις κατά τη διάρκεια δύο διαδοχικών Σαββατοκύριακων, με τη συμμετοχή να παραμένει υψηλή παρά τις ανησυχίες για νέα επεισόδια βίας, την προειδοποίηση του Μακρόν κατά των κινητοποιήσεων που δεν διοργανώνονται από τα συνδικάτα, καθώς και τις δυσμενείς καιρικές συνθήκες.
Η αντιπαράθεση φέρνει την κυβέρνηση σε δύσκολη θέση, καθώς εντείνονται οι εκκλήσεις για περισσότερες δαπάνες σε δημόσιες υπηρεσίες, την ώρα που η χώρα βρίσκεται υπό πίεση λόγω της ταχείας αύξησης του δημόσιου χρέους και της εκτίναξης του κόστους δανεισμού, ενώ στον ορίζοντα διαγράφονται οι προεδρικές εκλογές.
Οι φοιτητικές οργανώσεις συνεχίζουν να ζητούν νέες κινητοποιήσεις, καταγγέλλοντας την απουσία συγκεκριμένων μέτρων για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που αφορούν τις συνθήκες στα σχολεία, την αναγκαία χρηματοδότηση και το σύστημα κατανομής των θέσεων στα πανεπιστήμια. Τα συνδικάτα έχουν καλέσει σε μια μεγάλη ημέρα απεργιών και διαδηλώσεων στις 5 Νοεμβρίου.
“Δεν εγκαταλείπουμε καμία από τις διεκδικήσεις μας”, δήλωσε στους δημοσιογράφους η γενική γραμματέας της φοιτητικής συνδικαλιστικής οργάνωσης UNEF, Manon Moret, κατά τη διάρκεια της διαδήλωσης στο Παρίσι. “Όσον αφορά τα αιτήματα των νέων, τα 10 δισ. ευρώ και το ζήτημα της επιλογής των φοιτητών” για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Ωστόσο, η Γαλλία δεν διαθέτει τα απαραίτητα δημοσιονομικά περιθώρια για να προχωρήσει σε μια δραστική οικονομική απάντηση. Αν και την Παρασκευή απέφυγε την υποβάθμιση της πιστοληπτικής της αξιολόγησης από τη Moody’s Ratings, εξακολουθεί να δυσκολεύεται να μειώσει το τεράστιο δημοσιονομικό της έλλειμμα ενόψει των εκλογών του Απριλίου, ενώ το κόστος δανεισμού της έχει αυξηθεί, καθώς οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν το χρέος της.
Ένας δείκτης κινδύνου της αγοράς ομολόγων, τον οποίο παρακολουθούν στενά οι επενδυτές, αυξήθηκε την περασμένη εβδομάδα στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση χρέους της Ευρωζώνης. Η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των 10ετών ομολόγων της Γαλλίας και της Γερμανίας, η οποία αποτελεί το ασφαλές επενδυτικό σημείο αναφοράς της περιοχής, έφτασε την Πέμπτη τις 178 μονάδες βάσης, έναντι 85 μονάδων βάσης στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Αριθμός διαδηλωτών
Μέχρι στιγμής, οι διαδηλωτές δεν δείχνουν καμία διάθεση να υποχωρήσουν. Σύμφωνα με το γαλλικό υπουργείο Εσωτερικών, περίπου 410.000 άνθρωποι συμμετείχαν στις πορείες του Σαββατοκύριακου σε ολόκληρη τη χώρα, έναντι 550.000 που είχαν καταγραφεί, σύμφωνα με την εκτίμησή του, στις 17 Οκτωβρίου. Το αριστερό συνδικάτο CGT έδωσε πολύ υψηλότερη εκτίμηση, κάνοντας λόγο για περίπου 800.000 συμμετέχοντες σε καθεμία από τις ημέρες των κινητοποιήσεων.
Η κυβέρνηση έχει αφήσει να εννοηθεί ότι ενδέχεται να μετατοπίσει τη στάση της, έστω και ελαφρώς, μέσα στην εβδομάδα. Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί πρόκειται να συναντηθεί τη Δευτέρα με εκπροσώπους των φοιτητών, οι οποίοι ζητούσαν εδώ και εβδομάδες συνάντηση μαζί του. Το Σάββατο, ο υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ έθεσε ως ενδεχόμενο την επίσπευση κατά μερικούς μήνες της ετήσιας αύξησης του κατώτατου μισθού στη Γαλλία, ο οποίος αναπροσαρμόζεται με βάση τον πληθωρισμό.
“Ναι, οι οικονομικές μας δυνατότητες είναι περιορισμένες”, δήλωσε ο Λεσκίρ σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό Franceinfo. “Ωστόσο, έχουμε βρει δημιουργικές λύσεις”. Σημείωσε ότι η κυβέρνηση είχε αποδεσμεύσει στρατηγικά αποθέματα ντίζελ και είχε χορηγήσει επιδοτήσεις σε οδηγούς που διανύουν μεγάλες αποστάσεις, προκειμένου να μετριάσει τις πιέσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος.
Η κυβέρνηση του Μακρόν μπορεί τουλάχιστον να εξετάσει τρόπους με τους οποίους θα πείσει τους διαδηλωτές να μην κατέβουν ξανά στους δρόμους, καθώς οι πορείες του περασμένου Σαββατοκύριακου πραγματοποιήθηκαν με σαφώς λιγότερα επεισόδια βίας σε σύγκριση με την προηγούμενη εβδομάδα, όταν οι αρχές αιφνιδιάστηκαν και οι διαδηλώσεις εξελίχθηκαν σε χάος.
Μία εβδομάδα νωρίτερα, ταραχοποιοί επιτέθηκαν σε δημόσια κτίρια και εισέβαλαν σε καταστήματα σε ολόκληρη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας, συγκρούστηκαν με την αστυνομία και έβαλαν φωτιά σε αυτοκίνητα. Ο Μακρόν, ο οποίος βρίσκεται στο στόχαστρο μεγάλου μέρους της οργής των διαδηλωτών, αναγνώρισε την Πέμπτη ότι υπήρξαν “αστοχίες στον σχεδιασμό και στοιχεία αιφνιδιασμού”.
Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση ανέπτυξε το Σάββατο περίπου 70.000 στελέχη των δυνάμεων ασφαλείας, συμπεριλαμβανομένων επίλεκτων αντιτρομοκρατικών μονάδων. Παράλληλα, απαγόρευσε τις πορείες σε αρκετές πόλεις και υποχρέωσε τους διαδηλωτές στο Παρίσι να ακολουθήσουν μια διαδρομή που τους περιόριζε στο ανατολικό άκρο της πόλης.
Το επόμενο Σάββατο ενδέχεται να αποτελέσει μια ακόμη δοκιμασία. Τουλάχιστον ένας ιστότοπος που σχετίζεται με τις διαδηλώσεις έχει ήδη απευθύνει κάλεσμα για έναν νέο γύρο κινητοποιήσεων στις 31 Οκτωβρίου, ενώ η συμπρόεδρος της συνδικαλιστικής οργάνωσης Union Syndicale Solidaires, Murielle Guilbert, δήλωσε ότι αναμένει πως και τα συνδικάτα θα καλέσουν σε νέες διαδηλώσεις.
Κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων, που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο σε ολόκληρη τη Γαλλία και στις οποίες κυριαρχούσαν αριστερές πολιτικές δυνάμεις, ομάδες διαδηλωτών φώναζαν επανειλημμένα το σύνθημα “Μακρόν, παραιτήσου!”. Το ίδιο σύνθημα αποδείχθηκε δημοφιλές και στο συνέδριο του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού (National Rally), το οποίο πραγματοποιήθηκε το Σαββατοκύριακο στην Ορλεάνη.
“Μην ανησυχείτε”, δήλωσε ο πρόεδρος του κόμματος, Ζορντάν Μπαρντελά, κατά τη διάρκεια ομιλίας του την Κυριακή. “Δεν θα αργήσει να φύγει”.
Η θητεία του Μακρόν λήγει τον Μάιο, ενώ οι συνταγματικοί περιορισμοί στις θητείες δεν του επιτρέπουν να είναι εκ νέου υποψήφιος το 2027.
Δημοσκόπηση που δημοσιεύθηκε το Σάββατο στην εφημερίδα Le Parisien έδειξε ότι η υποψήφια του Εθνικού Συναγερμού, Μαρίν Λεπέν, προηγείται με σαφές προβάδισμα ενόψει των εκλογών, ενώ ο επικεφαλής της ακροαριστερής παράταξης “Ανυπότακτη Γαλλία”, Ζαν Λουκ Μελανσόν, βρίσκεται στη δεύτερη θέση, μπροστά από διάφορους υποψηφίους του κεντρώου χώρου.
Μιλώντας την Κυριακή, η Λεπέν αξιοποίησε το προβάδισμά της. “Όλοι στη Γαλλία συμφωνούν μαζί μας· η μάχη έχει κερδηθεί ως προς την αξιολόγηση” της κατάστασης στην οποία βρίσκεται η χώρα, δήλωσε. “Στόχος μας είναι να προσφέρουμε μια πραγματική εναλλακτική λύση, κάτι που δεν αποτελεί επαναστατική πράξη, αλλά έναν φυσικό κύκλο της δημοκρατίας”.
Διαδηλώσεις και σε άλλες χώρες
Διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, με αφορμή διάφορα ζητήματα, μεταξύ των οποίων το κόστος ζωής, η στέγαση και η εκπαίδευση.
Περίπου 100 άνθρωποι συνελήφθησαν στο κέντρο της Βαρκελώνης, όπου διαδηλωτές έβαλαν φωτιά σε κάδους απορριμμάτων, προκάλεσαν ζημιές σε καταστήματα και πέταξαν πέτρες εναντίον αστυνομικών.
Χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν σε πόλεις σε ολόκληρη την Ιταλία, υπό την παρουσία ισχυρών αστυνομικών δυνάμεων, ενώ αναφέρθηκαν μεμονωμένα επεισόδια συγκρούσεων.
Παράλληλα, η πρωτεύουσα της Αλβανίας, τα Τίρανα, συνέχισε να συγκλονίζεται από διαδηλώσεις κατά του πρωθυπουργού της χώρας. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων, υδροβόλων οχημάτων και πλαστικών σφαιρών, ενώ οι διαδηλωτές απάντησαν πετώντας πέτρες και βάζοντας φωτιές.
