Ο Άντι Μπέρναμ θα μεταβεί στις Βρυξέλλες εντός του μήνα με στόχο το “reset” των σχέσεων μετά το Brexit. Δύο εβδομάδες πριν από τη συνάντηση, το πλαίσιο για την επίτευξη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώνεται πλέον με σαφήνεια, όπως αναφέρει την Πέμπτη το POLITICO.
Οι διαπραγματεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν επί θητείας Κιρ Στάρμερ, περιλαμβάνουν μια νέα συμφωνία στον αγροδιατροφικό τομέα, μια συμφωνία για τη σύνδεση των συστημάτων εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών, καθώς και ένα νέο καθεστώς visas για νέους.
Τα προσχέδια των κειμένων και για τις τρεις βασικές συμφωνίες έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί και βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης από τα όργανα της ΕΕ, όπως ανέφεραν στο POLITICO τρεις πηγές με γνώση των συνομιλιών.
Πέραν των τριών αυτών συμφωνιών, Βρυξέλλες και Λονδίνο θα διαπραγματευτούν επίσης μια κοινή δήλωση που θα καλύπτει άλλες πτυχές της διμερούς σχέσης.
Η Βρετανία και η ΕΕ βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις εδώ και 18 μήνες, ωστόσο υπήρξαν καθυστερήσεις κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης Στάρμερ.
Όπως έχει ήδη αναφέρει το POLITICO, η συμφωνία για την εμπορία δικαιωμάτων εκπομπών ρύπων θεωρείται επί της ουσίας ολοκληρωμένη εδώ και εβδομάδες. Η εξέλιξη αυτή θα απαλλάξει και τις δύο πλευρές από τους εκατέρωθεν συνοριακούς φόρους άνθρακα (CBAM), περιορίζοντας τη μακροπρόθεσμη αβεβαιότητα και αποδεσμεύοντας επενδύσεις στην αγορά εκπομπών.
Αγροδιατροφικός τομέας
Τα πλέον ακανθώδη σημεία της σχεδιαζόμενης συμφωνίας —γνωστής και ως συμφωνίας Υγειονομικών και Φυτοϋγειονομικών μέτρων (SPS)— έχουν επίσης διευθετηθεί.
Το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευθυγραμμίζεται δυναμικά με τους κανόνες SPS της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εξασφαλίζοντας ωστόσο εξαιρέσεις για τις τεχνικές κτηνοτροφίας ακριβείας (precision breeding), τα νέα τρόφιμα, καθώς και μεταβατικές διατάξεις για τα φυτοφάρμακα.
Βάσει της συμφωνίας, το Λονδίνο θα διατηρήσει το υφιστάμενο ρυθμιστικό του πλαίσιο για τα προϊόντα κτηνοτροφίας ακριβείας έως ότου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεσπίσει το δικό της, οπότε και το Ηνωμένο Βασίλειο θα μεταβεί στο ευρωπαϊκό σύστημα.
Οι Βρετανοί παραγωγοί θα μπορούν επίσης να συνεχίσουν να πειραματίζονται με νέα τρόφιμα όμως ένα αυστηρό σύστημα σήμανσης θα διασφαλίζει ότι τα προϊόντα που δεν επιτρέπονται στην ΕΕ δεν θα περάσουν τη Μάγχη.
Όσον αφορά τα φυτοφάρμακα, το Ηνωμένο Βασίλειο θα ευθυγραμμιστεί τελικά με τους ευρωπαϊκούς κανόνες, αν και οι μεταβατικές διατάξεις θα αμβλύνουν τις επιπτώσεις για τους αγρότες που χρησιμοποιούν προϊόντα προς κατάργηση.
Κινητικότητα νέων
Το δυσκολότερο πεδίο των διαπραγματεύσεων υπήρξε αναμφισβήτητα το ζήτημα της κινητικότητας των νέων.
Η ΕΕ αποδέχεται πλέον το βρετανικό αίτημα για την επιβολή ανώτατου ορίου στον αριθμό των θεωρήσεων του προγράμματος κινητικότητας νέων. Οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται για τον ακριβή αριθμό, ο οποίος αναμένεται να κυμανθεί μεταξύ 80.000 και 100.000. Πρέπει επίσης να επιλυθούν ζητήματα σχετικά με την αμοιβαιότητα του προγράμματος με όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ.
Μια απαίτηση της τελευταίας στιγμής από την πλευρά της ΕΕ για μείωση των διδάκτρων των Ευρωπαίων φοιτητών στα βρετανικά πανεπιστήμια αναμένεται να αποσυνδεθεί από το γενικότερο πλαίσιο της κινητικότητας των νέων και θα εξεταστεί μετά τη σύνοδο κορυφής, σύμφωνα με προσχέδιο πρότασης της ΕΕ.
Το Ηνωμένο Βασίλειο δηλώνει από καιρό ανοικτό σε αυτό το ενδεχόμενο, μόνο όμως υπό την προϋπόθεση ότι θα λάβει εγγυήσεις πως δεν θα επηρεαστεί από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Made in Europe”. Το “κύμα” προστατευτισμού στην ΕΕ απειλεί τις βρετανικές επιχειρήσεις, με το Λονδίνο να θέλει να τις προστατεύσει από τυχόν παρενέργειες, αναφέρει το POLITICO.
Από την πλευρά της, η ΕΕ επισημαίνει ότι δεν μπορεί να παράσχει δεσμεύσεις για το “Made in Europe” στην παρούσα φάση, καθώς η σχετική νομοθεσία βρίσκεται υπό διαμόρφωση. Παράλληλα, το Λονδίνο αποφεύγει να δεσμεύσει εκατοντάδες εκατομμύρια στερλίνες χωρίς κάποιο αντισταθμιστικό όφελος.
Κοινή Δήλωση
Τα ζητήματα αυτά θα αποτυπωθούν στην κοινή δήλωση της συνόδου κορυφής, χωρίς ωστόσο να επιλυθούν αμέσως. Στο προσχέδιο αναφέρεται ότι οι δύο πλευρές θα “εργαστούν προς την κατεύθυνση” μιας συμφωνίας ώστε οι φοιτητές από την ΕΕ να καταβάλλουν τα ίδια δίδακτρα με τους Βρετανούς, με στόχο την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων εντός των επομένων έξι μηνών.
Το κείμενο ορίζει επίσης ότι, μόλις οριστικοποιηθούν οι τρεις κύριες συμφωνίες, η ΕΕ θα προσβλέπει στην “από κοινού και έγκαιρη έναρξη ισχύος”, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες αποτελούν ενιαίο πακέτο.
Διπλωμάτες της ΕΕ είχαν δηλώσει προηγουμένως ότι οι διαπραγματεύσεις σχετικά με τα δίδακτρα θα πρέπει να ολοκληρωθούν προτού μπορέσει να τεθεί σε ισχύ το υπόλοιπο πακέτο.
Σχετικά με το “Made in Europe”, το προσχέδιο αναφέρει ότι οι δύο πλευρές “δεσμεύονται, στη βάση της αμοιβαιότητας, να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια για τον περιορισμό των αρνητικών επιπτώσεων στις εφοδιαστικές αλυσίδες, όπου αυτό εξυπηρετεί το αμοιβαίο συμφέρον”. Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο καλείται να υιοθετήσει ορισμένες από τις πολιτικές της ΕΕ, χωρίς να είναι βέβαιο αν το Λονδίνο θα αποδεχθεί την πρόταση.
Η κοινή δήλωση ενδέχεται να περιλαμβάνει δεσμεύσεις για νέες δράσεις στο πλαίσιο της υφιστάμενης Εταιρικής Σχέσης Ασφάλειας και Άμυνας. Για παράδειγμα, το προσχέδιο των Βρυξελλών προτείνει την “άμεση” έναρξη διαλόγου για την “οικονομική ασφάλεια”. Παράλληλα, επαναβεβαιώνεται η υποστήριξη προς την Ουκρανία “για όσο χρειαστεί” και καταδικάζεται η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και τη Δυτική Όχθη.
Επιπλέον, το προσχέδιο της ΕΕ επιζητεί τη δέσμευση του Ηνωμένου Βασιλείου για τη μείωση κατά 50% της “πρόωρης απομάκρυνσης και απέλασης αλλοδαπών εγκληματιών από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τα κράτη-μέλη της ΕΕ”, μια τακτική που προκαλεί ανησυχία σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, όπως αποκάλυψε το POLITICO.
Ο Άντι Μπέρναμ είχε δηλώσει στο κόμμα του τον Σεπτέμβριο ότι επιθυμεί να χρησιμοποιήσει τη συνάντηση ως εφαλτήριο για να παρουσιάσει τις “επιλογές” για το μέλλον των σχέσεων Βρετανίας – ΕΕ, μεταξύ των οποίων ίσως και η επανένταξη.
Είναι απίθανο αυτό να συμβεί κατά τη διάρκεια της ίδιας της συνόδου κορυφής, ενώ αναμένεται μια παρέμβαση περίπου την ίδια περίοδο.
