Ψεύτικες απειλές για τοποθέτηση βόμβας έχουν προκαλέσει αναστάτωση σε τουλάχιστον 34 πτήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη αυτή την εβδομάδα, με ορισμένες να αναγκάζονται να πραγματοποιήσουν αναγκαστικές προσγειώσεις, καθώς εντείνονται τα ερωτήματα σχετικά με μια φαινομενικά συντονισμένη προσπάθεια πρόκλησης χάους για τους ταξιδιώτες.
Τουλάχιστον 25 απειλές για βόμβα επηρέασαν πτήσεις την Πέμπτη μεταξύ Ιταλίας, Ιρλανδίας, Ηνωμένου Βασιλείου, Ισπανίας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Πολωνίας, Φινλανδίας, Αυστρίας, Δανίας, Βελγίου, Πορτογαλίας, Γαλλίας, Ελλάδας, Σερβίας και Τσεχίας.
Οι απειλές αφορούσαν πτήσεις των αεροπορικών εταιρειών Ryanair, Aer Lingus, Wizz Air, Finnair, easyJet, Aegean Airlines, Iberia, Sky Express, Air Serbia και LOT Polish Airlines. Όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν με ασφάλεια. Οι έρευνες στα αεροπλάνα δεν εντόπισαν τίποτα ύποπτο.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Χίθροου, το κύριο αεροδρόμιο του Λονδίνου, καθώς και το αεροδρόμιο του Μπέρμιγχαμ δέχθηκαν απειλές κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι οποίες, με τη συνδρομή ειδικών ερευνητών από την υπηρεσία αστυνόμευσης αερομεταφορών της Μητροπολιτικής Αστυνομίας, κρίθηκε ότι ήταν φάρσες.
Η Μητροπολιτική Αστυνομία ανέφερε ότι είχαν διατυπωθεί απειλές κατά τεσσάρων αεροσκαφών που αναχωρούσαν από το Χίθροου ή προσγειώνονταν σε αυτό. Εκπρόσωπος της αστυνομίας πρόσθεσε ότι, έπειτα από αξιολόγηση, “δεν εντοπίστηκαν ζητήματα ασφαλείας”.
Η ημέρα των ψεύτικων συναγερμών ακολούθησε παρόμοιες απειλές την Τρίτη, όταν επτά αεροσκάφη σε ολόκληρη την Ευρώπη υποβλήθηκαν σε έρευνες ή άλλαξαν πορεία μετά από κακόβουλες ειδοποιήσεις. Τη Δευτέρα, πτήση από το Ηνωμένο Βασίλειο προς τη Βουλγαρία εκτράπηκε από την πορεία της έπειτα από απειλή που, όπως φαίνεται, δεν είχε καμία βάση.
Οι ερευνητές δήλωσαν την Πέμπτη ότι εξακολουθούν να μην υπάρχουν στοιχεία πως πίσω από τις φάρσες βρίσκεται κάποια εχθρική τρομοκρατική οργάνωση ή κάποιος κρατικός παράγοντας, όπως η Ρωσία ή το Ιράν, αν και οι έρευνες για τα περιστατικά συνεχίζονται σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), ο παγκόσμιος οργανισμός των αεροπορικών εταιρειών, καταδίκασε την αναστάτωση και κάλεσε τις αρχές να εντοπίσουν την προέλευση των απειλών, σύμφωνα με τον Guardian. “Η ασφάλεια αποτελεί την υπ’ αριθμόν ένα προτεραιότητα του κλάδου και αντιμετωπίζουμε όλες τις απειλές με τη δέουσα σοβαρότητα”, δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο Νικ Κάριν, ανώτερος αντιπρόεδρος της IATA για τις λειτουργίες, την ασφάλεια και την προστασία.
Ο επίτροπος Μεταφορών της ΕΕ, Απόστολος Τζιτζικώστας, δήλωσε ότι είναι ακόμη πολύ νωρίς για να διαπιστωθεί εάν τα περιστατικά συνδέονται μεταξύ τους, αλλά τόνισε ότι οποιεσδήποτε απειλές κατά αμάχων είναι απαράδεκτες.
Σύμφωνα με πηγές της Aeroporti di Roma, της εταιρείας που διαχειρίζεται τα δύο αεροδρόμια της Ρώμης, καθώς και με μήνυμα που είδε το Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), τα ηλεκτρονικά μηνύματα με απειλές για βόμβα που εστάλησαν στα αεροδρόμια της Ρώμης και της Σόφιας έφεραν την υπογραφή “μαχητές του Male State”.
Το Male State είναι ένα ρωσικό ακροδεξιό, υπερεθνικιστικό και μισογυνικό κίνημα, το οποίο ιδρύθηκε το 2016 από τον Βλάντισλαβ Ποζντνιάκοφ. Στο κανάλι του στο Telegram, ο Ποζντνιάκοφ, ένθερμος υποστηρικτής του πολέμου στην Ουκρανία, δεν σχολίασε τις απειλές για βόμβα ούτε ανέλαβε την ευθύνη για αυτές.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες, τα ηλεκτρονικά μηνύματα ανέφεραν: “Εμείς, οι μαχητές του Male State, θα γράψουμε ιστορία με τις σημερινές μας ενέργειες. Το φεμινιστικό σας καθεστώς θα το θυμάται αυτό για πάντα. Η έκρηξη θα σημειωθεί σε 60 λεπτά. Σήμερα, οι ουρανοί σας θα γίνουν κόκκινοι”.
Εκπρόσωπος του αεροδρομίου του Κορκ επιβεβαίωσε στον Guardian ότι το αεροδρόμιο δέχθηκε ανώνυμη απειλή μέσω τηλεφώνου το πρωί της Πέμπτης, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει μία πτήση. Σύμφωνα με πληροφορίες, επρόκειτο για πτήση της Ryanair από το Λονδίνο Στάνστεντ.
Μια διαφορετική πτήση της Ryanair, από την Πεσκάρα της Ιταλίας προς το αεροδρόμιο Σαρλερουά των Βρυξελλών, ελέγχθηκε μετά τον εντοπισμό της λέξης “βόμβα”, γραμμένης στους τοίχους της τουαλέτας του αεροσκάφους.
Οι πτήσεις που επηρεάστηκαν προκάλεσαν αλυσιδωτές επιπτώσεις, ωστόσο αποτελούσαν ένα πολύ μικρό ποσοστό των 27.400 πτήσεων που είχαν προγραμματιστεί στην Ευρώπη την Πέμπτη, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια της Αεροναυτιλίας, Eurocontrol.
Ο πιλότος πτήσης της Aer Lingus από το Δουβλίνο προς τη Ρώμη, η οποία άλλαξε πορεία και προσγειώθηκε στο Εβρέ, βρισκόταν υπό εξέταση από τις γαλλικές αρχές, επειδή αρχικά αρνήθηκε να προσγειωθεί σε στρατιωτική βάση, σύμφωνα με δημοσιεύματα γαλλικών μέσων ενημέρωσης.
Η αναστάτωση ακολούθησε κυβερνοεπιθέσεις που σημειώθηκαν αυτή την εβδομάδα εναντίον των συστημάτων ψύξης των σούπερ μάρκετ.
Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου δήλωσε την Πέμπτη ότι είναι “παράλογο” να αποδίδονται οι επιθέσεις στα ψυγεία στη διοίκηση του Βλαντίμιρ Πούτιν. “Διατυπώνονται τέτοιου είδους αβάσιμες κατηγορίες εναντίον της χώρας μας, εμπλέκοντάς την στα πάντα”, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο Ντμίτρι Πεσκόφ.
Στη Ρώμη, ο Ιταλός υπουργός Άμυνας, Γκουίντο Κροζέτο, δήλωσε: “Μου φαίνεται ότι πλέον κάθε μέρα, από τα ψυγεία μέχρι τα αποθέματα αίματος στη Γαλλία και αυτούς τους ψεύτικους συναγερμούς, υπάρχει κάποιος που έχει συμφέρον να υποδαυλίζει τις εντάσεις”.
Όταν ρωτήθηκε εάν γνώριζε ποιος βρίσκεται πίσω από τις φάρσες, απάντησε: “Ονομάζεται “υβριδικός πόλεμος κάτω από το όριο της ανοιχτής σύγκρουσης”, επειδή βρίσκεται κάτω από το όριο απόδοσης ευθύνης. Γίνεται σκόπιμα με αυτόν τον τρόπο, ώστε να μην μπορεί κανείς να αποδώσει την ευθύνη”.
Πολλές από τις πτήσεις που επηρεάστηκαν εκτελούνταν από αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους, ωστόσο δεν διακρινόταν κάποιο σαφές μοτίβο στα περιστατικά.
Ειδικοί στον τομέα των αερομεταφορών αναφέρουν ότι οι ψεύτικες απειλές αποτελούν καθημερινό φαινόμενο, ωστόσο ένας τόσο μεγάλος αριθμός απειλών που κρίθηκαν αξιόπιστες, ακόμη και αν επρόκειτο για κακόβουλες φάρσες, φαίνεται να υποδηλώνει συντονισμένη δράση.
Παρότι το ενδεχόμενο να μεταφερθεί μεγάλη ποσότητα εκρηκτικών σε ένα αεροσκάφος θα πρέπει να αποκλείεται χάρη στα πολλαπλά επίπεδα ασφαλείας και ελέγχων, οι συνέπειες οποιασδήποτε έκρηξης θα ήταν πολλαπλάσιες σε αεροπλάνα που πετούν στο συνηθισμένο ύψος πλεύσης των 35.000 ποδιών.
Οι αλλαγές πορείας των αεροσκαφών συνεπάγονται υψηλό κόστος και προκαλούν σημαντική αναστάτωση, ωστόσο οι αεροπορικές εταιρείες έχουν ελάχιστες επιλογές όταν έρχονται αντιμέτωπες με οποιαδήποτε απειλή που θα μπορούσε έστω και στο ελάχιστο να θεωρηθεί αξιόπιστη.
Η εύκολη πρόσβαση μέσω του διαδικτύου σε πληροφορίες σχετικά με τη λειτουργία των αεροπορικών εταιρειών σημαίνει ότι σήμερα οποιοσδήποτε επιχειρεί να εξαπολύσει μια φάρσα μπορεί να έχει στη διάθεσή του λεπτομέρειες για τα δρομολόγια, τον τύπο των αεροσκαφών και τις τεχνικές προδιαγραφές τους, οι οποίες πριν από μερικές δεκαετίες θα ήταν γνωστές μόνο σε εσωτερικούς παράγοντες του κλάδου.
Ο Ρις Τζόουνς, αναλυτής στην Osprey Flight Solutions, εταιρεία παροχής πληροφοριών για την αεροπορική ασφάλεια, δήλωσε ότι η εμπιστοσύνη των αεροπορικών εταιρειών στην ασφάλεια των ευρωπαϊκών αεροδρομίων δεν θα πρέπει να οδηγήσει σε καμία αλλαγή των συνήθων πρωτοκόλλων μετά τις φάρσες. Ωστόσο, όπως σημείωσε, “μία από τις φυσικές αντιδράσεις θα είναι η περαιτέρω ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας, η αυξημένη κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης και η ενίσχυση της ανησυχίας του κοινού για τα ταξίδια”.
Πρόσθεσε ότι οι απειλές φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους, αλλά συνιστούν “μια σχετικά χαοτική εκστρατεία, χωρίς να στοχεύεται κάποια συγκεκριμένη περιοχή”. Επισήμανε, επίσης, ότι, ενώ θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν τις μελλοντικές αντιδράσεις των υπηρεσιών ασφαλείας μέσω της εξοικείωσης με τις απειλές, ακόμη και η απλή πρόκληση αναστάτωσης θα μπορούσε να θεωρηθεί επιτυχία από εκείνους που βρίσκονται πίσω από τις φάρσες.
