Ταχύτατη ηλεκτρονική πρόσβαση σε πληροφορίες για την κίνηση των τραπεζικών λογαριασμών χιλιάδων φορολογουμένων υπόπτων για φοροδιαφυγή έχουν οι υπηρεσίες της ΑΑΔΕ, με αποτέλεσμα να αποκαλύπτουν πολύ εύκολα πλέον πλήθος περιπτώσεων απόκρυψης φορολογητέων εισοδημάτων μεγάλου ύψους.
Την εύκολη αυτή πρόσβαση παρέχει το Σύστημα Μητρώου Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών (ΣΜΤΛ και Λ.Π.) μέσω του οποίου οι τράπεζες διαβιβάζουν ηλεκτρονικά στις ΔΟΥ και στα Ελεγκτικά Κέντρα πληροφορίες για την κίνηση των τραπεζικών λογαριασμών των ύποπτων φορολογουμένων.
Το σύστημα αυτό παρέχει επίσης πληροφορίες για τα κινητά περιουσιακά στοιχεία (κοσμήματα, πολύτιμους λίθους, πλάκες χρυσού κ.λπ.) και τα ρευστά διαθέσιμα που έχουν ασφαλίσει σε θυρίδες τραπεζών οι ύποπτοι, για τις πάσης φύσεως συναλλαγές τους μέσω «πλαστικού χρήματος» και για τις λήψεις και αποπληρωμές πάσης φύσεως δανείων (καταναλωτικών, προσωπικών, στεγαστικών και επιχειρηματικών).
Με αυτές τις δυνατότητες, οι φορολογικές αρχές μπορούν να ελέγχουν ακόμη πιο αποτελεσματικά φυσικά και νομικά πρόσωπα για φοροδιαφυγή, ξέπλυμα μαύρου χρήματος, παράνομο πλουτισμό και άλλα οικονομικά εγκλήματα. Μπορούν να έχουν πρόσβαση σε πληροφορίες για αναλήψεις και καταθέσεις σε τραπεζικούς λογαριασμούς, για περιουσιακά στοιχεία και χρηματικά ποσά σε μετρητά που κατέχουν αλλά αποκρύπτουν οι ελεγχόμενοι και μπορούν πιο εύκολα να προσδιορίζουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, να επιβάλλουν πρόστιμα, αλλά και να τεκμηριώνουν τη διάπραξη ποινικά κολάσιμων αδικημάτων.
Στην αποκάλυψη μεγάλων κυκλωμάτων φοροδιαφυγής βοηθάει επίσης και η χρησιμοποίηση ενός ειδικού λογισμικού για την αυτοματοποίηση των διασταυρώσεων δεδομένων μεταξύ τραπεζικών καταθέσεων και δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος.
Το λογισμικό παρέχει τη δυνατότητα στις φοροελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ να προχωρούν στο «σάρωμα» των κινήσεων των τραπεζικών λογαριασμών των φυσικών προσώπων και να ξεχωρίζουν εύκολα τις περιπτώσεις εκείνες όπου τα ποσά των πρωταρχικών καταθέσεων είναι πολύ μεγάλα σε σύγκριση με τα εισοδήματα που έχουν συμπεριλάβει οι ελεγχόμενοι φορολογούμενοι στις φορολογικές δηλώσεις των ιδίων ετών. Έτσι, οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες μπορούν πλέον εύκολα να εντοπίζουν τις κατ’ αρχήν αδικαιολόγητες διαφορές χρηματικών ποσών μεταξύ πρωτογενών καταθέσεων και δηλωθέντων εισοδημάτων.
Ουσιαστικά, με το λογισμικό αυτό, τα στοιχεία από τις κινήσεις των τραπεζικών λογαριασμών χιλιάδων φυσικών προσώπων με μεγάλα ποσά αναλήψεων και καταθέσεων μέσα στην τελευταία πενταετία μπορούν να διασταυρώνονται, αυτόματα και με μεγάλη ασφάλεια αξιοπιστίας, με τα ποσά των δηλωθέντων εισοδημάτων τους στα αντίστοιχα έτη, προκειμένου να ξεχωρίζουν οι πλέον ενδιαφέρουσες υποθέσεις και να επιλέγονται με βάση συγκεκριμένα κριτήρια ανάλυσης κινδύνου για πλήρη έλεγχο.
Έχοντας στη διάθεσή τους αυτά τα ηλεκτρονικά όπλα, οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες κατάφεραν να αποκαλύψουν πρόσφατα μεγάλο πλήθος περιπτώσεων φοροδιαφυγής από φυσικά πρόσωπα που ασκούσαν επιχειρηματικές δραστηριότητες μέσω διαδικτύου χωρίς να έχουν προβεί σε δηλώσεις έναρξης εργασιών στις αρμόδιες ΔΥΟ, καθώς επίσης και από επιχειρήσεις, οι οποίες απλά δεν εξέδιδαν τιμολόγια και αποδείξεις για τα προϊόντα που πωλούσαν μέσω διαδικτύου, αποκρύπτοντας τεράστια ποσά φορολογητέων ακαθαρίστων εσόδων και φορολογητέου εισοδήματος.
Οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ θα συνεχίσουν να αξιοποιούν τα όπλα αυτά, τις πρόσθετες δυνατότητες ηλεκτρονικών διασταυρώσεων που τους παρέχονται μέσω των ηλεκτρονικών εφαρμογών των συστημάτων ΤΑΧΙS και ΤΑΧΙSnet και μέσω ηλεκτρονικής λήψης πληροφοριών και από άλλες πηγές στο εσωτερικό και στο εξωτερικό, προκειμένου να ελέγξουν χιλιάδες υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος, ΦΠΑ και άλλων φορολογικών αντικειμένων που παραγράφονται οριστικά στις 31-12-2023. Πρόκειται κυρίως για φορολογικές υποθέσεις που αφορούν το έτος 2017.
Σύμφωνα, ειδικότερα, με τον προγραμματισμό του τακτικού ελεγκτικού έργου, που έχει εκπονήσει ήδη η ΑΑΔΕ για το 2023, στο στόχαστρο των φοροελεγκτικών υπηρεσιών μπαίνουν οι ακόλουθες περιπτώσεις υποθέσεων φορολογουμένων που παραγράφονται οριστικά στις 31/12/2023:
1) Υποθέσεις φορολογουμένων που υπέβαλαν μηδενικές δηλώσεις ΦΠΑ ενώ είχαν δραστηριότητα.
2) Υποθέσεις παράνομου πλουτισμού με προσαύξηση περιουσίας, κατόπιν απόκτησης εσόδων και εισοδημάτων προερχόμενων από εγκληματικές ή άλλες παράνομες δραστηριότητες.
3) Υποθέσεις επιχειρήσεων με ασυμφωνίες στα ποσά των εισπράξεων που έχουν δηλωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα myData, στις δηλώσεις ΦΠΑ και στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος.
4) Υποθέσεις φορολογουμένων που δεν δήλωσαν ή δήλωσαν ανακριβώς αναδρομικά ποσά αποδοχών τα οποία εισέπραξαν μέσα στο 2017, αλλά αφορούν παλαιότερα έτη. Επαναλαμβάνονται και το τρέχον έτος οι διαδικασίες εντοπισμού μισθωτών και συνταξιούχων που ενώ έλαβαν καθυστερημένα μέσα σε μια χρονιά ποσά αποδοχών που αφορούσαν παλαιότερα έτη, δεν προέβησαν στη δήλωση των αναδρομικών αυτών ποσών είτε τμηματικά στα έτη τα οποία αφορούν είτε εφάπαξ μέσα στο έτος που τα εισέπραξαν. Οι διαδικασίες έχουν ως στόχο περιπτώσεις μισθωτών και συνταξιούχων που δεν δήλωσαν εισπραχθέντα μέσα στο έτος 2017 αναδρομικά ποσά αποδοχών. Στους φορολογούμενους που θα εντοπίζονται θα αποστέλλονται ειδοποιητήρια για την ηλεκτρονική υποβολή εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2017. Όσοι ανταποκρίνονται και υποβάλλουν τις εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις επιβαρύνονται με τα επιπλέον ποσά φόρου εισοδήματος και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης που αναλογούν, καθώς και με τόκους εκπρόθεσμης καταβολής. Όσοι δεν προβαίνουν στην υποβολή εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο με καταλογισμούς των επιπλέον ποσών φόρου εισοδήματος και ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης αλλά και με βαρύτατα πρόστιμα για υποβολή ανακριβών αρχικών δηλώσεων, καθώς επίσης και με τόκους εκπρόθεσμης καταβολής.
5) Περιπτώσεις φορολογουμένων που δεν ανέγραψαν στις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος τις πρόσθετες αποδοχές τους.
6) Περιπτώσεις φορολογουμένων που δεν δήλωσαν εισοδήματα αλλοδαπής προέλευσης. Ο εντοπισμός των φορολογουμένων αυτών είναι εφικτός κατόπιν διασταύρωσης των εισερχομένων πληροφοριών από αλλοδαπές αρχές μέσω της Διεθνούς Διοικητικής Συνεργασίας με τις υποβληθείσες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος, για το έτος 2017.
7) Υποθέσεις ιδιοκτητών εκμισθούμενων ακινήτων που δεν δήλωσαν εισοδήματα από βραχυχρόνιες μισθώσεις, τα οποία απέκτησαν το 2017. Ο εντοπισμός των περιπτώσεων αυτών είναι εφικτός με αξιοποίηση στοιχείων και πληροφοριών που έχουν αποσταλεί στη Φορολογική Διοίκηση από όσους διαχειρίζονται ψηφιακές πλατφόρμες βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Ποιες άλλες παραγραφόμενες υποθέσεις μπαίνουν στο μικροσκόπιο
Οι διατάξεις των νόμων 2238/1994 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος για τις χρήσεις των ετών προ του 2014), 4172/2013 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος για τις χρήσεις από το 2014 και μετά), 4987/2022 (Κώδικας Φορολογικών Διαδικασιών) και 2859/2000 (Κώδικας ΦΠΑ), όπως ισχύουν αυτή τη στιγμή, προβλέπουν ότι στις 31-12-2023 λήγουν οι προθεσμίες παραγραφής του δικαιώματος του Δημοσίου για την οριστική επιβολή φόρων και προστίμων όχι μόνο σε υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος και ΦΠΑ του έτους 2017 αλλά και στις ακόλουθες φορολογικές υποθέσεις:
α) Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που αφορούν τη χρήση του έτους 2014, για τις οποίες υποβλήθηκαν αρχικές εκπρόθεσμες δηλώσεις εντός του 2019. Για τις υποθέσεις αυτές η αρχική 5ετής προθεσμία παραγραφής, η οποία έληγε κανονικά στις 31-12-2020 (5 χρόνια από τη λήξη του έτους 2015 στο οποίο έπρεπε να είχε υποβληθεί η αρχική εμπρόθεσμη δήλωση), παρατάθηκε για 3 ακόμη χρόνια, μέχρι τις 31-12-2023, επειδή οι αρχικές δηλώσεις υποβλήθηκαν στο τελευταίο έτος (στο πέμπτο έτος) της κανονικής 5ετούς περιόδου παραγραφής.
β) Υποθέσεις φορολογίας εισοδήματος που αφορούν τη χρήση του έτους 2012, για τις οποίες, μετά τη λήξη της κανονικής 5ετούς περιόδου παραγραφής, δηλαδή μετά την 31η-12-2018, περιήλθαν σε γνώση των αρμόδιων φορολογικών αρχών «συμπληρωματικά στοιχεία», από την εξέταση των οποίων διαπιστώθηκε ότι η φορολογητέα ύλη ήταν μεγαλύτερη από αυτήν που δηλώθηκε και ότι οι υποβληθείσες δηλώσεις ήταν ανακριβείς.
γ) Υποθέσεις ΦΠΑ που αφορούν τη χρήση του έτους 2012 στις οποίες διενεργήθηκε αρχικός φορολογικός έλεγχος εντός της κανονικής πενταετούς προθεσμίας παραγραφής, δηλαδή μέχρι 31-12-2018, αλλά, μετά την ημερομηνία αυτή, περιήλθαν σε γνώση των αρμοδίων φορολογικών αρχών «συμπληρωματικά στοιχεία», από την εξέταση των οποίων διαπιστώθηκε ότι η φορολογητέα ύλη ήταν μεγαλύτερη από αυτήν που δηλώθηκε και ότι οι υποβληθείσες δηλώσεις ήταν ανακριβείς.
Οι φοροελεγκτικές υπηρεσίες (το Κέντρο Ελέγχου Φορολογουμένων Μεγάλου Πλούτου, το Κέντρο Ελέγχου Μεγάλων Επιχειρήσεων και οι ΔΟΥ) επικεντρώνουν τους ελέγχους τους και στις παραπάνω υποθέσεις προκειμένου να κοινοποιήσουν εγκαίρως, πριν από τις 31-12-2023, τις πράξεις οριστικού διορθωτικού προσδιορισμού του φόρου ώστε το Δημόσιο να μη χάσει το δικαίωμα βεβαίωσης και είσπραξης ποσών σημαντικού ύψους.