Σε μια νέα προσπάθεια αποκλιμάκωσης της έντασης στη Μέση Ανατολή και επανεκκίνησης των διπλωματικών διαπραγματεύσεων, κορυφαίοι αξιωματούχοι ασφαλείας από τη Σαουδική Αραβία, το Πακιστάν και την Τουρκία συναντήθηκαν τη Δευτέρα στην Τεχεράνη με την ιρανική ηγεσία. Στόχος των επαφών είναι να αποτραπεί ένας νέος γύρος αμερικανοϊσραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, έπειτα από μήνες διπλωματικού αδιεξόδου.
Στις συνομιλίες συμμετείχαν ο υπουργός Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας, Χαλίντ μπιν Σαλμάν, ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, Ασίμ Μουνίρ, και ο επικεφαλής των τουρκικών υπηρεσιών πληροφοριών, Ιμπραήμ Καλίν, όπως αναφέρει το Bloomberg. Οι τρεις αξιωματούχοι συναντήθηκαν με τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ενώ στο πρόγραμμα των επαφών περιλαμβανόταν και συνάντηση με τον Μοχσέν Ρεζαΐ, επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν.
Στο επίκεντρο ο κίνδυνος νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης
Οι διπλωματικές διεργασίες πραγματοποιούνται περίπου μία εβδομάδα πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει αφήσει επανειλημμένα ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης των αεροπορικών επιθέσεων κατά του Ιράν.
Η αβεβαιότητα για την πορεία της σύγκρουσης έχει ήδη επηρεάσει τις διεθνείς αγορές ενέργειας. Η τιμή του πετρελαίου Brent, που αποτελεί το διεθνές σημείο αναφοράς, ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια του μήνα, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για αναζωπύρωση των εχθροπραξιών, ξεπερνώντας τα 117 δολάρια ανά βαρέλι.
Η έναρξη των συνομιλιών στην Τεχεράνη αντιμετωπίζεται, πάντως, ως θετική εξέλιξη από παράγοντες της αγοράς. “Ένα θετικό σημάδι ότι ίσως βρίσκεται σε εξέλιξη κάποιος διάλογος”, δήλωσε στο Bloomberg TV ο Φρανσίσκο Μπλανς, επικεφαλής της ομάδας παγκόσμιας έρευνας εμπορευμάτων και παραγώγων της Bank of America.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η χώρα του επιδιώκει την ενίσχυση της συνεργασίας με τα γειτονικά κράτη και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων του ισλαμικού κόσμου.
“Το Ιράν είναι έτοιμο να κάνει βήματα προς την εμβάθυνση της περιφερειακής συνεργασίας, την επίλυση των διαφορών και την αξιοποίηση των κοινών δυνατοτήτων των ισλαμικών χωρών”, δήλωσε ο Πεζεσκιάν, σύμφωνα με το ιρανικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων IRIB.
Ο ίδιος επανέλαβε ότι η Τεχεράνη δεν επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων και επιθυμεί να συνεχίσει τις πυρηνικές δραστηριότητές της αποκλειστικά για ειρηνικούς σκοπούς.
Ριάντ: Στόχος η αποκλιμάκωση μέσω της διπλωματίας
Το υπουργείο Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας ανέφερε, σύμφωνα με το σαουδαραβικό πρακτορείο ειδήσεων SPA, ότι οι επαφές εντάσσονται στις συνεχιζόμενες προσπάθειες για την αποκλιμάκωση της έντασης μεταξύ των πλευρών που εμπλέκονται στην κρίση και για την προώθηση του διαλόγου και των διπλωματικών λύσεων.
Παράλληλα, το Ριάντ αναγνώρισε και χαιρέτισε τις διαμεσολαβητικές πρωτοβουλίες του Κατάρ και του Πακιστάν, δύο χωρών που διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στις προσπάθειες προσέγγισης μεταξύ της Τεχεράνης και της Ουάσιγκτον.
Σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση που μεταδόθηκε από ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες.
Η επίσκεψη του Σαουδάραβα υπουργού Άμυνας έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη επίσημη μετάβασή του στην Τεχεράνη εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο. Ο Χαλίντ μπιν Σαλμάν είναι αδελφός του πρίγκιπα διαδόχου και de facto ηγέτη της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.
Οι επαφές πραγματοποιούνται, ωστόσο, σε μια περίοδο κατά την οποία κλιμακώνεται και ο εμφύλιος πόλεμος στην Υεμένη, όπου το Ριάντ και η Τεχεράνη υποστηρίζουν αντίπαλες πλευρές. Οι δυνάμεις των Χούθι, που διατηρούν στενούς δεσμούς με το Ιράν, έχουν εξαπολύσει τις τελευταίες εβδομάδες πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Σαουδικής Αραβίας, προκαλώντας, σύμφωνα με το δημοσίευμα, δεκάδες νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες.
Η συμμαχία της Μέκκας και οι ισορροπίες στον Κόλπο
Η συνάντηση στην Τεχεράνη έφερε για πρώτη φορά στο ίδιο τραπέζι, στην ιρανική πρωτεύουσα, εκπροσώπους των τριών χωρών που συμμετέχουν στη Συμμαχία Άμυνας της Μέκκας, η οποία αποτελείται από τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν. Η συμμαχία συγκροτήθηκε τον Αύγουστο.
Η Άγκυρα και το Ισλαμαμπάντ εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι στο ενδεχόμενο να εμπλακούν στη σύγκρουση του Ριάντ με τους Χούθι. Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν, μάλιστα, τονίσει ότι ο χαρακτήρας της συμμαχίας είναι αμυντικός.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην ευρύτερη περιοχή. Την προηγούμενη εβδομάδα, το αμερικανικό υπουργείο Εξωτερικών διέταξε την αποχώρηση ορισμένων διπλωματών και των οικογενειών τους από τη Σαουδική Αραβία, ενώ προχώρησε σε προσαρμογές του προσωπικού και σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής.
Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν αναπτύξει πρόσθετες στρατιωτικές δυνάμεις προς τον Περσικό Κόλπο, μεταξύ των οποίων και τρίτη ομάδα κρούσης αεροπλανοφόρου.
Προετοιμασίες για νέα πλήγματα και κίνδυνος διπλού μετώπου για τη Σαουδική Αραβία
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, το Ιράν προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο νέας αμερικανικής αεροπορικής εκστρατείας γύρω από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, σχεδιάζοντας παράλληλα πιθανά αντίποινα σε διάφορα μέτωπα της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων του Ισραήλ και των αραβικών κρατών του Κόλπου.
