Ένας πιλότος αμερικανικού μαχητικού αεροσκάφους που διασώθηκε από ειδικές δυνάμεις αφού καταρρίφθηκε πάνω από το Ιράν τον Απρίλιο περιέγραψε ένα σοκαριστικό θέαμα πριν εκτιναχθεί από το αεροσκάφος του: πολλαπλά ιρανικά drones να αιωρούνται στον αέρα, κινούμενα ως μία ενιαία οντότητα, σε σχηματισμό που έμοιαζε με μέδουσα, σύμφωνα με το CNN που επικαλείται τέσσερις πηγές που γνωρίζουν την υπόθεση.
Η μαρτυρία αυτή, η οποία δεν είχε δημοσιευθεί προηγουμένως, μεταφέρθηκε από τον πιλότο του F-15 σε αξιωματούχους των υπηρεσιών πληροφοριών κατά την απολογιστική ενημέρωση που ακολούθησε το περιστατικό. Η περιγραφή του προκάλεσε αμέσως έντονη διαμάχη εντός της αμερικανικής κοινότητας πληροφοριών, η οποία παραμένει άλυτη μέχρι σήμερα.
Αν ο αεροπόρος είδε πράγματι αυτό που περιέγραψε — έναν σχηματισμό που κινούνταν συντονισμένα ως ένα σώμα — τότε αυτό θα αποτελούσε μια ανησυχητική εξέλιξη στις δυνατότητες των ιρανικών drones.
“Πολλαπλά drones διασυνδεδεμένα μεταξύ τους και να κινούνται ως μία οντότητα, με μικρότερα drones κάτω από τα μεγαλύτερα σαν πόδια”, δήλωσε στο CNN μία από τις πηγές που γνωρίζουν την κατάθεση του πιλότου. “Πραγματικά εξωγήινη φάση.”
Μια άλλη πηγή ανέφερε στο CNN ότι ο πιλότος περιέγραψε πως είδε ένα “ναρκοπέδιο από drones” στον αέρα.
Παρότι η ακριβής αιτία της κατάρριψης του F-15 εξακολουθεί να διερευνάται, οι αρχικές αναφορές έδειχναν ότι ήταν πιθανό ο σχηματισμός των drones να είχε με κάποιον τρόπο συμβάλει στο να καταρρίψει το Ιράν το αμερικανικό μαχητικό, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
Το F-15 είχε πλήρωμα δύο ατόμων — έναν πιλότο και έναν αξιωματικό οπλικών συστημάτων. Οι αμερικανικές δυνάμεις ξεκίνησαν αμέσως επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το CNN.
Η κατάρριψη του μαχητικού F-15 σηματοδότησε την πρώτη φορά που αμερικανικό αεροσκάφος καταρρίφθηκε πάνω από το Ιράν κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης.
Ο πιλότος διασώθηκε λίγες ώρες μετά την εκτίναξή του από το αεροσκάφος, ενώ ο αξιωματικός οπλικών συστημάτων απέφυγε τη σύλληψη από τους Ιρανούς στα βουνά για περισσότερο από μία ημέρα προτού διασωθεί και αυτός. Δεν είναι σαφές αν ο αξιωματικός οπλικών συστημάτων είδε επίσης τον σχηματισμό των drones.
Ένα δεύτερο αεροσκάφος, ένα A-10, καταρρίφθηκε κατά τη διάρκεια της επιχείρησης διάσωσης, όμως ο πιλότος του κατάφερε να εκτιναχθεί με ασφάλεια εκτός του ιρανικού εναέριου χώρου.
Οι αξιωματούχοι των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών διαφώνησαν ως προς το πώς θα έπρεπε να ερμηνευθεί αυτό που περιέγραψε ο πιλότος του F-15 και κατά πόσο μπορούσε να ανακαλέσει με ακρίβεια τα γεγονότα.
Καταρχάς, είχε υποστεί διάσειση κατά την πτώση. Ήταν η δεύτερη φορά που καταρριπτόταν κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν: είχε επίσης συγκαταλεγεί στους πιλότους που καταρρίφθηκαν σε περιστατικό φίλιων πυρών από δυνάμεις του Κουβέιτ νωρίς στη σύγκρουση, σύμφωνα με δύο από τις πηγές.
Είχε γίνει μάρτυρας μιας ώριμης τεχνολογικής δυνατότητας που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αγνοούσαν; Ενός πειραματικού συστήματος υπό δοκιμή; Ή μιας οφθαλμαπάτης στην έρημο;
Οι αξιωματούχοι πληροφοριών που διεξήγαγαν την απολογιστική ενημέρωση τού είπαν κάτι του τύπου: “Είσαι βέβαιος ότι είδες αυτό που λες ότι είδες;”, ανέφερε μία ακόμη από τις πηγές.
Η Αμερικανική Πολεμική Αεροπορία παρέπεμψε τα ερωτήματα στη Διοίκηση Κεντρικών Επιχειρήσεων των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία δεν απάντησε άμεσα στις ερωτήσεις του CNN. Το Γραφείο του Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Τα ερωτήματα σχετικά με το πρόγραμμα drones του Ιράν προκύπτουν τη στιγμή που οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Τεχεράνη διαπραγματεύονται μια συμφωνία που θα τερματίσει τον πόλεμο με το Ιράν, έχοντας ξεκινήσει την περασμένη εβδομάδα μια περίοδο 60 ημερών συνομιλιών στο πλαίσιο της εκεχειρίας. Οι συνομιλίες αυτές αναμένεται να επικεντρωθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αν και και οι δύο πλευρές έχουν θέσει στο τραπέζι ένα ευρύ φάσμα ζητημάτων.
Αν και η συγκεκριμένη δυνατότητα των drones που περιέγραψε ο πιλότος δεν ήταν κάτι που οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών είχαν προηγουμένως εκτιμήσει ότι διέθετε το Ιράν, υπάρχει μια σειρά αναφορών που υποδηλώνουν ότι το Ιράν λάμβανε βοήθεια από την Κίνα και τη Ρωσία για την ανάπτυξη της τεχνολογίας των drones του, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Ο τεχνικός όρος για τη δυνατότητα που περιέγραψε ο πιλότος είναι “δικτύωση πλέγματος ενός προς πολλούς”, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Γενικά, η δικτύωση πλέγματος επιτρέπει σε έναν χειριστή να ελέγχει ταυτόχρονα πολλά drones.
Πιστεύεται ότι άλλες χώρες -όπως η Ρωσία και η Κίνα- διαθέτουν ήδη αυτή τη δυνατότητα. Οποιαδήποτε εξέλιξη στο ήδη εξελιγμένο πρόγραμμα πολέμου με drones του Ιράν θα αποτελούσε λόγο ανησυχίας για τις αμερικανικές δυνάμεις και τους συμμάχους τους στην περιοχή.
Η δικτύωση πλέγματος θα μπορούσε επίσης θεωρητικά να χρησιμοποιηθεί για την παροχή σύνδεσης στο διαδίκτυο σε απομακρυσμένες περιοχές χωρίς υπάρχουσα υποδομή, επισήμανε ένας Αμερικανός αξιωματούχος -δηλαδή, θεωρητικά, για μια ακίνδυνη και ειρηνική χρήση.
Το Ιράν χρησιμοποίησε επιθετικά τα drones κρούσης του ως ασύμμετρο όπλο κατά τη διάρκεια της σύγκρουσης που διήρκεσε εβδομάδες εναντίον αμερικανικών και ισραηλινών δυνάμεων, καθώς και εναντίον γειτονικών χωρών του Κόλπου.
“Θα ξοδέψουμε τεράστια, τεράστια ποσά χρημάτων — με μεγάλο κόστος σε πόρους και ανθρώπινες θυσίες — για να προστατευθούμε από κάτι που μπορεί να συντονίζεται με αυτόν τον τρόπο”, δήλωσε στο CNN η Έμμα Μπέιτς, ειδικός στον πόλεμο με drones και στον εκσυγχρονισμό αμυντικών συστημάτων, η οποία ίδρυσε την εταιρεία Cachai, αναφερόμενη στην απειλή που θα συνιστούσαν οι δυνατότητες δικτύωσης πλέγματος για τα drones.
“Αν μπορεί να συντονίζεται ώστε να σχηματίζει ένα αναγνωρίσιμο σχήμα και να διατηρεί αυτό το σχήμα, και αν φέρει εκρηκτικά, και αν κρατά εφεδρικούς πόρους για να επιτεθεί σε ό,τι δεν κατέστρεψε το πρώτο κύμα της επίθεσης, τότε πρόκειται για μια εξαιρετικά ικανή προσέγγιση”, είπε η Μπέιτς.
