Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι το Ιράν μπορεί πλέον να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ όποτε το επιθυμεί, πράγμα που σημαίνει ότι το καθεστώς της χώρας έχει αποκτήσει μια νέα ισχυρή ικανότητα να πλήξει την παγκόσμια οικονομία – και αυτό είναι αποτέλεσμα του πρόσφατου πολέμου, σύμφωνα με τρεις πηγές που μίλησαν στο CNN.
Ανεξάρτητα από τη συμφωνία-πλαίσιο που πρόκειται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή για το άνοιγμα της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, ως προοίμιο των πυρηνικών διαπραγματεύσεων, το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί να αποκλείσει την πρόσβαση στα Στενά κατά τη διάρκεια της τρέχουσας σύγκρουσης, και οι εκτιμήσεις των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών υποδηλώνουν ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί ξανά.
“Έχουμε πλέον παραδώσει στο Ιράν τον de facto έλεγχο των Στενών — ένα όπλο πιο ισχυρό από οποιοδήποτε πυρηνικό”, δήλωσε στο CNN μία από τις πηγές.
Ομοίως, το Ιράν έχει συνειδητοποιήσει ότι μπορεί να αξιοποιήσει στοχευμένες επιθέσεις κατά των ενεργειακών υποδομών των αραβικών χωρών του Περσικού Κόλπου, αφού το έπραξε με μεγάλη επιτυχία κατά τη διάρκεια του πολέμου, ανέφερε μια δεύτερη πηγή.
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος των ΗΠΑ δήλωσε στο CNN ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκομίσει “οποιαδήποτε οφέλη” από τη συμφωνία-πλαίσιο, εκτός αν το Ορμούζ παραμείνει ανοιχτό και το Ιράν τηρήσει τα υπόλοιπα σημεία στα οποία έχει συμφωνήσει. Ο αξιωματούχος δεν ανέφερε λεπτομερώς ποια είναι αυτά τα οφέλη, αλλά εξήγησε ότι οι ΗΠΑ θα χαλαρώσουν τον αποκλεισμό τους αναλογικά με την αποκατάσταση της κυκλοφορίας στα Στενά από το Ιράν. “Αν το Ιράν τηρήσει τις υποχρεώσεις του, θα ακολουθήσει η χαλάρωση των περιορισμών και η επιρροή των ΗΠΑ θα διατηρηθεί”, πρόσθεσε.
Μια άλλη πηγή με γνώση της συμφωνίας παραδέχτηκε επίσης στο CNN ότι το Ιράν προσπάθησε να υπονομεύσει την ελεύθερη ροή ενέργειας στα Στενά, αλλά με αυτό προκάλεσε την δυσαρέσκεια της Κίνας και των χωρών του Κόλπου. “Το Ιράν πληρώνει το τίμημα όταν το κάνει αυτό”, πρόσθεσε, επισημαίνοντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα να κλείσουν τα Στενά στο μέλλον θα είχε συνέπειες.
Η αβεβαιότητα σχετικά με το περιεχόμενο της συμφωνίας και άλλοι κίνδυνοι είναι επίσης πιθανό να περιορίσουν την κυκλοφορία για εβδομάδες ή μήνες, σύμφωνα με πηγές του ναυτιλιακού κλάδου.
Ένας από τους κύριους λόγους για τους οποίους το Ιράν πιστεύει ότι μπορεί να συνεχίσει να χρησιμοποιεί τα Στενά ως “όπλο” είναι ότι διατηρεί σημαντικό μέρος του οπλοστασίου του, συμπεριλαμβανομένων πυραύλων, μη επανδρωμένων αεροσκαφών, εκτοξευτών πυραύλων και εκατοντάδων μικρών ταχύπλοων σκαφών που συνεχίζουν να παρενοχλούν τα πλοία που προσπαθούν να διέλθουν από τη θαλάσσια οδό και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την τοποθέτηση ναρκών.
Το Ιράν, επίσης, ανασυγκροτεί τη στρατιωτική βιομηχανική του βάση με ταχύτερους ρυθμούς από ό,τι είχαν προβλέψει οι ΗΠΑ και έχει ήδη ξεκινήσει την παραγωγή νέων μη επανδρωμένων αεροσκαφών, σύμφωνα με το CNN.
Στο μεταξύ, έχουν γίνει συζητήσεις για το ενδεχόμενο οι σύμμαχοι να ασκήσουν κάποιο είδος εποπτείας στα Στενά μόλις αυτό ανοίξει, αλλά προς το παρόν δεν είναι σαφές πώς θα λειτουργούσε κάτι τέτοιο και οι τελευταίες εκτιμήσεις των μυστικών υπηρεσιών λαμβάνουν επίσης υπόψη αυτή την πιθανότητα, ανέφεραν οι πηγές.
Και παρόλο που οι δύο πλευρές φαίνεται να έχουν υπογράψει συμφωνία που θα ανοίξει το Ορμούζ και θα τερματίσει την τρέχουσα σύγκρουση, πολλές πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν σχεδιάζει μια οικονομική “πυρηνική επιλογή” σε περίπτωση που οι διαπραγματεύσεις με τις ΗΠΑ αποτύχουν: να πείσουν τους Χούθι, την κύρια πληρεξούσια δύναμη των Ιρανών στη Υεμένη, να κλείσουν το Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό – ένα άλλο παγκόσμιο εμπορικό σημείο-κλειδί που έχει λειτουργήσει ως “σανίδα σωτηρίας” για τη ναυτιλία εν μέσω του κλεισίματος του Ορμούζ από το Ιράν.
Οι πρόσφατες εκτιμήσεις των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών υπογραμμίζουν τις μακροχρόνιες επιπτώσεις της απόφασης του Ντόναλντ Τραμπ να ξεκινήσει τη σύγκρουση χωρίς να λάβει πλήρως υπόψη τη βούληση του Ιράν να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ και εγείρουν νέα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα της Τεχεράνης να χρησιμοποιήσει την παγκόσμια οικονομία ως όπλο στο μέλλον — ένα πρόβλημα που εκτείνεται πέρα από το πεδίο εφαρμογής οποιασδήποτε συμφωνίας-πλαισίου μεταξύ των δύο χωρών.
Αν και προς το παρόν δεν υπάρχει ομοφωνία εντός της κοινότητας πληροφοριών, πολλές πηγές ανέφεραν ότι το Ιράν έχει ενθαρρυνθεί από το γεγονός ότι κατάφερε τόσο να κλείσει τα Στενά όσο και να στοχεύσει ενεργειακές υποδομές των χωρών του Κόλπου, χωρίς να καταβάλει σημαντικές δυνάμεις.
Και τώρα που το Ιράν έχει αποδείξει ότι διαθέτει αξιόπιστη πρόθεση και ικανότητα να κλείσει τα Στενά — ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ αναφέρουν ότι είναι πιο πιθανό να προβεί σε μια τέτοια κίνηση στο μέλλον.
Σε αυτό το στάδιο, οι Ιρανοί προσαρμόζουν τις ενέργειές τους και δεν είναι σαφές πώς η συμφωνία-πλαίσιο που πρόκειται να υπογραφεί επίσημα στη Γενεύη θα αλλάξει την κατάσταση.
Είναι όμως σαφές ότι το Ιράν έχει αποκτήσει σημαντική διαπραγματευτική ισχύ χάρη στην αποδεδειγμένη ικανότητά του να κλείσει το στενό.
Το Ιράν γνωρίζει επίσης ότι μπορεί να πείσει τους Χούθι να κλείσουν το Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, αλλά είναι ενήμερο ότι η λήψη τόσο δραστικών μέτρων θα εκτροχιάσει τη διπλωματική διαδικασία, ενόψει των πυρηνικών συνομιλιών που πρόκειται να ξεκινήσουν, σημείωσε μία από τις πηγές.
Το κλείσιμο του Μπαμπ-ελ-Μαντέμπ, σε συνδυασμό με το κλείσιμο του Ορμούζ, θα ήταν ένα συντριπτικό πλήγμα για την παγκόσμια οικονομία, ανέφερε η ίδια πηγή.
Ωστόσο, παραμένει ένα χαρτί που το Ιράν θα μπορούσε να παίξει εάν η προσπάθεια επίτευξης συμφωνίας αποτύχει και οι ΗΠΑ επαναλάβουν τις εχθροπραξίες.
