e- Επανάσταση από την Εφορία με Τεχνητή Νοημοσύνη

Σε βασικό εργαλείο λειτουργίας του φοροελεγκτικού και φοροεισπρακτικού μηχανισμού της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων αναμένεται να εξελιχθεί η Τεχνητή Νοημοσύνη.

Όλα τα Πληροφοριακά Συστήματα που «τρέχει» αυτή τη στιγμή η ΑΑΔΕ σχεδιάζεται να αναβαθμιστούν και να λειτουργούν με αυτοματισμούς, βάσει αλγορίθμων Τ.Ν. Η διοίκηση της ΑΑΔΕ, με την προκήρυξη διαγωνισμού για την προμήθεια ειδικού λογισμικού, στοχεύει, ειδικότερα, στην αξιοποίηση σύγχρονων αλγοριθμικών μεθόδων, προγνωστικών μοντέλων και έξυπνων μηχανισμών ανάλυσης και αυτοματοποίησης διαδικασιών, με τελικό σκοπό να ενισχύσει την επιχειρησιακή της αποτελεσματικότητα, να βελτιώσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και να υποστηρίξει την τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων.

Μεταξύ άλλων, η ΑΑΔΕ επιδιώκει μέσω της εφαρμογής συστημάτων Τ.Ν.:

α) την πρόβλεψη και τον έγκαιρο εντοπισμό φορολογικών και τελωνειακών παραβάσεων, μέσω εξελιγμένων μοντέλων ανάλυσης κινδύνου,

β) την αναγνώριση μοτίβων ασυνήθιστης ή δόλιας συμπεριφοράς (π.χ. ακραία τιμολόγηση, κυκλικά σχήματα συναλλαγών, υποτιμολόγηση),

γ) την ανάλυση εικόνων, βίντεο και X-Ray υλικού για τον εντοπισμό παρατυπιών σε μεταφορές, φορτία και ταχυδρομικά δέματα,

δ) την αυτοματοποιημένη επιλογή και τεκμηρίωση ελέγχων με χρήση έξυπνων βοηθών (AI Assistants), με σκοπό η προτεραιοποίηση υποθέσεων να γίνεται με βάση τον εκτιμώμενο κίνδυνο και την επιχειρησιακή σημασία και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί να υποστηρίζονται με εργαλεία πρόβλεψης, στοχευμένες συστάσεις και ανάλυση δεδομένων από πολλαπλές πηγές.

ε) τη λειτουργία έξυπνων συστημάτων αυτοεξυπηρέτησης για καθοδήγηση σε διαδικασίες και παροχή εξατομικευμένων πληροφοριών, που θα περιλαμβάνουν:

*** προσωποποιημένες ειδοποιήσεις για προθεσμίες, εκκρεμότητες και υποχρεώσεις, βασισμένες σε προβλεπτικά μοντέλα,

*** ταξινόμηση και αυτόματη δρομολόγηση αιτημάτων/καταγγελιών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες.

Στο πλαίσιο αυτού του σχεδιασμού, η διοίκηση της ΑΑΔΕ σχεδιάζει να υλοποιήσει ένα νέο έργο, που φέρει τον τίτλο «Υλοποίηση αλλαγών σε πληροφοριακά συστήματα της ΑΑΔΕ (Change Request 3)». Με έγγραφο που εξέδωσε πρόσφατα η Διεύθυνση Στρατηγικής και Εκτέλεσης Προμηθειών της ΑΑΔΕ, απευθύνεται πρόσκληση προς ιδιωτικές εταιρείες για συμμετοχή σε διαβούλευση και υποβολή προτάσεων με σκοπό την τελική διαμόρφωση των τεχνικών προδιαγραφών του έργου.

Ο σκοπός

Όπως προκύπτει από τα όσα αναφέρονται στο Παράρτημα της πρόσκλησης, όπου περιγράφεται αναλυτικά το αντικείμενο του έργου:

1) Βασικός σκοπός του έργου είναι η παροχή ενός ολοκληρωμένου πλαισίου υπηρεσιών, το οποίο θα υποστηρίξει την ΑΑΔΕ στη συνεχή προσαρμογή, ενίσχυση και εξέλιξη του τεχνολογικού της οικοσυστήματος. Το έργο αποσκοπεί ιδίως στην ενίσχυση της οργανωτικής και επιχειρησιακής ικανότητας της Αρχής, στη βελτίωση της αποδοτικότητας και της διαλειτουργικότητας των πληροφοριακών της συστημάτων, καθώς και στη συστηματική υποστήριξη της υλοποίησης μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων οργανωτικού μετασχηματισμού.

Στους επιμέρους σκοπούς του έργου περιλαμβάνονται η κάλυψη των αναγκών επικαιροποίησης και συμμόρφωσης των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ με το διαρκώς εξελισσόμενο νομικό και κανονιστικό πλαίσιο, καθώς και η υλοποίηση νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών και εφαρμογών.

Το έργο αποσκοπεί περαιτέρω στη βελτίωση του επιπέδου εξυπηρέτησης των συναλλασσομένων (πολιτών και επιχειρήσεων) από την ΑΑΔΕ, μέσω της απλούστευσης και ψηφιοποίησης διαδικασιών, καθώς και στην ενίσχυση της αποτελεσματικής και ποιοτικής ανταπόκρισης της ΑΑΔΕ στις ανάγκες των φορέων (δημόσια σιοίκηση, άλλοι φορείς) με τους οποίους συνεργάζεται, με την παροχή ολοκληρωμένων υπηρεσιών προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

Τα πληροφοριακά συστήματα

2) Τα Πληροφοριακά Συστήματα της ΑΑΔΕ που θα επηρεαστούν άμεσα είναι τα ακόλουθα:

*** Πληροφοριακά Συστήματα Φορολογίας (Ενδεικτικά: TAXIS, TAXISnet, – EISPRAXIS, myDATA, ΕΝΦΙΑ, OSS, SME, ΤΕΠΑΗ), Ψηφιακό πελατολόγιο, Ηλεκτρονικό τιμολόγιο, Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων-ΜΙΔΑ, Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών – ΣΜΤΛ&ΛΠ, Σύστημα αυτοματοποιημένου ελέγχου προσαύξησης περιουσίας-Bancapp

*** Πληροφοριακά Συστήματα Αυτόματης Ανταλλαγής Πληροφοριών με άλλες δικαιοδοσίες

*** Πληροφοριακά συστήματα Τελωνείων (Ενδεικτικά: ICISnet με τις επεκτάσεις του, Σύστημα Εισροών-Εκροών Πρατήριων υγρών καυσίμων, Σύστημα Εισροών-Εκροών Φορολογικών αποθηκών και πλωτών μέσων, Σύστημα Ενιαίας Θυρίδας)

*** Πληροφοριακό Σύστημα Ελεγκτικών Υπηρεσιών (ELENXIS, ΕΛΕΓΧΟΣlive, Σύστημα Καταγγελιών Πολιτών)

*** Πληροφοριακό Σύστημα Διοικητικής Πληροφόρησης (MIS)

*** Σύστημα Προηγμένης Επιχειρησιακής Νοημοσύνης (ΒΙ) και Ανάλυσης Δεδομένων (Data Analytics)

*** Πληροφοριακό Σύστημα Διαχείρισης Ανθρώπινου Δυναμικού και Μισθοδοσίας (HRMS)

*** Πληροφοριακό Σύστημα του Γενικού Χημείου του Κράτους

*** Ψηφιακές Υπηρεσίες Ενισχύσεων.

Ο ανάδοχος

3) Στο πλαίσιο της σύμβασης του έργου, o ανάδοχος θα κληθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του, αξιοποιώντας σύγχρονες τεχνολογίες και βέλτιστες πρακτικές ανάπτυξης λογισμικού, διασφαλίζοντας πλήρη συμβατότητα και αποτελεσματική συνεργασία με το δεδομένο υφιστάμενο τεχνολογικό περιβάλλον ανάπτυξης της ΑΑΔΕ.

Οι υπηρεσίες που θα κληθεί να παράσχει ο ανάδοχος του έργου συνίστανται, ειδικότερα, σε:

Α) Υπηρεσίες σχεδιασμού και υλοποίησης λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης:

Στο αντικείμενο του έργου περιλαμβάνεται η παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών σχεδιασμού, ανάπτυξης, προσαρμογής και ενσωμάτωσης λύσεων Τεχνητής Νοημοσύνης (Τ.Ν.) στα πληροφοριακά συστήματα και στις επιχειρησιακές λειτουργίες της ΑΑΔΕ. Οι υπηρεσίες αυτές αποσκοπούν στην αξιοποίηση σύγχρονων αλγοριθμικών μεθόδων, προγνωστικών μοντέλων και έξυπνων μηχανισμών ανάλυσης και αυτοματοποίησης διαδικασιών, ενισχύοντας την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα, τη βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών και την υποστήριξη της τεκμηριωμένης λήψης αποφάσεων.

Ο ανάδοχος του έργου καλείται ουσιαστικά να υλοποιήσει στοχευμένες παρεμβάσεις Τεχνητής Νοημοσύνης, με σκοπό τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των επιχειρησιακών λειτουργιών της ΑΑΔΕ, την ενίσχυση της διαφάνειας και τον εκσυγχρονισμό των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Περιοχές εφαρμογής

Οι περιοχές εφαρμογής που δύνανται να υποστηριχθούν περιλαμβάνουν ενδεικτικά τις ακόλουθες κατηγορίες:

1. Ανάλυση κινδύνου και ανίχνευση παραβατικότητας. Πρόβλεψη και έγκαιρος εντοπισμός φορολογικών και τελωνειακών παραβάσεων, μέσω εξελιγμένων μοντέλων ανάλυσης κινδύνου. Αναγνώριση μοτίβων ασυνήθιστης ή δόλιας συμπεριφοράς (π.χ. ακραία τιμολόγηση, κυκλικά σχήματα συναλλαγών, υποτιμολόγηση). Ανάλυση εικόνων, βίντεο και X-Ray υλικού για τον εντοπισμό παρατυπιών σε μεταφορές, φορτία και ταχυδρομικά δέματα.

2. Ενίσχυση ελεγκτικών μηχανισμών και επιχειρησιακών ομάδων. Αυτοματοποιημένη επιλογή και τεκμηρίωση ελέγχων με χρήση έξυπνων βοηθών (AI Assistants). Προτεραιοποίηση υποθέσεων με βάση τον εκτιμώμενο κίνδυνο και την επιχειρησιακή σημασία. Υποστήριξη των ομάδων ελέγχου με εργαλεία πρόβλεψης, στοχευμένες συστάσεις και ανάλυση δεδομένων από πολλαπλές πηγές.

3. Βελτίωση ποιότητας δεδομένων και διαλειτουργικότητας. Αυτόματος εντοπισμός σφαλμάτων, διπλοεγγραφών και ασυνεπειών σε δεδομένα. Ευφυείς μηχανισμοί ενοποίησης και εναρμόνισης δεδομένων από πολλαπλά μητρώα και πηγές. Ανίχνευση χαμηλής ποιότητας δεδομένων και παροχή συστάσεων για διόρθωση και εμπλουτισμό.

4. Εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων. Conversational AI και έξυπνα συστήματα αυτοεξυπηρέτησης για καθοδήγηση σε διαδικασίες και παροχή εξατομικευμένων πληροφοριών. Προσωποποιημένες ειδοποιήσεις για προθεσμίες, εκκρεμότητες και υποχρεώσεις, βασισμένες σε προβλεπτικά μοντέλα. Ταξινόμηση και αυτόματη δρομολόγηση αιτημάτων/καταγγελιών προς τις αρμόδιες υπηρεσίες.

5. Αυτοματοποίηση διαδικασιών και υποστήριξη λειτουργιών. Σχεδιασμός και υλοποίηση ευφυών αυτοματισμών (Intelligent Process Automation) για τη διαχείριση επαναλαμβανόμενων επιχειρησιακών διαδικασιών υψηλού όγκου. Συστήματα κατανόησης εγγράφων (Document Understanding) για αυτόματη εξαγωγή, ταξινόμηση και επεξεργασία περιεχομένου. Δημιουργία ευφυών μηχανισμών δρομολόγησης και λήψης αποφάσεων, π.χ. αυτόματη ανάθεση υποθέσεων σε αρμόδιες υπηρεσίες.

6. Χωρική και συμπεριφορική ανάλυση. Ανάλυση γεωγραφικών δεδομένων για εντοπισμό περιοχών υψηλού κινδύνου και στοχευμένη κατανομή ελεγκτικών πόρων. Ανίχνευση μη συμβατικών μοτίβων κινήσεων ή συναλλαγών μέσω χωρικών και συμπεριφορικών μοντέλων. Προβλεπτική ομαδοποίηση περιοχών και επιχειρησιακών οντοτήτων με βάση δείκτες κινδύνου.

7. Διαλειτουργικές και Διατομεακές Αναλύσεις. Αξιοποίηση δεδομένων από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς για ενισχυμένη εκτίμηση κινδύνου και διασταύρωση πληροφοριών. Αυτοματοποιημένη σύνθεση δεδομένων από ετερογενείς πηγές για παραγωγή ενιαίων δεικτών και νέας επιχειρησιακής γνώσης.

8. Υποστήριξη Συμμόρφωσης και Διασφάλισης Ποιότητας Λύσεων Τ.Ν. Παροχή κατευθυντήριων γραμμών για υπεύθυνη, διαφανή και ασφαλή χρήση Τ.Ν., σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (π.χ. EU AI Act, GDPR). Έλεγχοι ποιότητας μοντέλων Τ.Ν., συμπεριλαμβανομένων μετρικών απόδοσης, τεκμηρίωσης, ερμηνευσιμότητας και διαφάνειας. Υποστήριξη για ένταξη των λύσεων Τ.Ν. στις τεχνικές και οργανωτικές διαδικασίες της ΑΑΔΕ, εξασφαλίζοντας πλήρη ιχνηλασιμότητα και έλεγχο.

9. Υποστήριξη υπαρχουσών λύσεων Τ.Ν. Υλοποίηση παρεμβάσεων που αφορούν την προσαρμογή ή βελτιστοποίηση αλγοριθμικών μοντέλων κανόνων ανίχνευσης παραβατικότητας, καθώς και μηχανισμών πρόβλεψης ή ταξινόμησης που αξιοποιούν δεδομένα των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ.

Β) Υπηρεσίες ανάπτυξης λογισμικού εφαρμογών:

1. Τροποποίηση λειτουργικότητας πληροφοριακών συστημάτων. Οι μεταβολές στο νομοθετικό και κανονιστικό πλαίσιο δημιουργούν την ανάγκη τροποποίησης, προσαρμογής και συμπλήρωσης της λειτουργικότητας των υφιστάμενων εφαρμογών, προκειμένου αυτές να διασφαλίζουν τη συνεχή συμμόρφωσή τους με τις εκάστοτε ισχύουσες απαιτήσεις. Περαιτέρω, δεδομένου ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία υλοποίησης νέων πληροφοριακών συστημάτων, τα οποία προβλέπεται να αντικαταστήσουν σε βάθος χρόνου τα υπάρχοντα υφιστάμενα, καθίσταται αναγκαία η ανάγκη τροποποίησης ή και επέκτασης της λειτουργικότητας των παλαιών πληροφοριακών συστημάτων, με σκοπό τη διασφάλιση της ομαλής μετάβασης, με την ανάπτυξη και υλοποίηση λειτουργιών που υποστηρίζουν την παράλληλη λειτουργία παλιών και νέων συστημάτων, την υποστήριξη διαδικασιών μετάπτωσης δεδομένων, καθώς και άλλες συναφείς δράσεις. Τα αιτήματα αλλαγής δύνανται επίσης να αφορούν στην προσαρμογή ή επέκταση λειτουργιών ανάλυσης δεδομένων, επιχειρησιακών δεικτών, κανόνων επιχειρησιακής λογικής και μηχανισμών ανίχνευσης παραβατικότητας, καθώς και την ανάπτυξη νέων αναφορών, dashboards ή μηχανισμών επεξεργασίας δεδομένων που υποστηρίζουν τις επιχειρησιακές ανάγκες της ΑΑΔΕ σε περιβάλλον υπολογιστικού νέφους.

2. Δημιουργία νέων εφαρμογών. Η ανάγκη παροχής νέας λειτουργικότητας, είτε για την κάλυψη νέων νομοθετικών ρυθμίσεων είτε για τη βελτίωση του επιπέδου της εξυπηρέτησης των πολιτών και των επιχειρήσεων, καθιστά αναγκαία την υλοποίηση νέων ή συμπληρωματικών εφαρμογών σε συνάρτηση με τις ήδη υφιστάμενες. Στο πλαίσιο αυτό, ψηφιοποιούνται διαδικασίες, ώστε να μη χρειάζεται υποβολή εγγράφων και αυτοπρόσωπη παρουσία στις Υπηρεσίες. Επιπλέον, καλύπτονται ανάγκες ανάπτυξης νέων εφαρμογών που προκύπτουν μετά την εναρμόνιση της εθνικής νομοθεσίας με τις διατάξεις Ευρωπαϊκών Οδηγιών ή σε εφαρμογή διεθνών συμφωνιών μεταξύ αρμόδιων αρχών άλλων χωρών και της ΑΑΔΕ. Στο πλαίσιο των ανωτέρω, δύναται να αναπτύσσονται και εξειδικευμένα υποσυστήματα ανάλυσης και αξιοποίησης δεδομένων, καθώς και εξειδικευμένα υποσυστήματα υπηρεσιών υπολογισμού ενισχύσεων.

3. Προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων της Αρχής στις αλλαγές του τεχνολογικού περιβάλλοντος. Εκσυγχρονισμός υφιστάμενων εφαρμογών, μέσω της αξιοποίησης νέων ή/και αναβαθμισμένων τεχνολογικών προτύπων. Συμπεριλαμβάνεται η αναβάθμιση των εφαρμογών σε νεότερες εκδόσεις του περιβάλλοντος ανάπτυξης ή της βάσης δεδομένων ή της μεταφοράς τους σε νέο περιβάλλον λειτουργίας (Virtual Machines, Cloud).

4. Βελτίωση του περιβάλλοντος χρήσης. Τροποποιούνται οι εφαρμογές, ώστε να παρέχουν βελτιωμένους και πιο εύχρηστους τρόπους χρήσης των διαθέσιμων λειτουργιών τους, καθώς και νέους τρόπους παρουσίασης των διαθεσίμων δεδομένων.

5. Δημιουργία εφαρμογών για κινητές συσκευές. Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση παρεχόμενων υπηρεσιών, μέσα από νέες διεπαφές χρήστη με χαρακτηριστικά φορητότητας.

6. Υλοποίηση μηχανισμών διαλειτουργικότητας. Εμβάθυνση της διαλειτουργικότητας μεταξύ των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ με πληροφοριακά συστήματα τρίτων φορέων. Τα αιτήματα αλλαγής δύναται να περιλαμβάνουν τη διασύνδεση με νέες πηγές δεδομένων, την ενσωμάτωση εξωτερικών υπηρεσιών ή την αξιοποίηση δεδομένων από τρίτους φορείς, σύμφωνα με τις επιχειρησιακές ανάγκες της ΑΑΔΕ.

7. Βελτίωση των μεθόδων ανάλυσης δεδομένων και παρουσίασης συμπερασμάτων στα αρμόδια όργανα της διοίκησης.

8. Υλοποίηση μηχανισμών μεταφοράς και μετασχηματισμού δεδομένων. Περιλαμβάνονται διαδικασίες όπως: Μετακίνηση δεδομένων από ένα σύστημα, μορφή ή τοποθεσία σε ένα άλλο (π.χ. από παλιούς διακομιστές στο cloud). Περιλαμβάνει τον προγραμματισμό, τη μεταφορά και την επαλήθευση ότι τα δεδομένα έφτασαν σωστά στον προορισμό τους. Αλλαγή της μορφής (format), της δομής ή των τιμών των δεδομένων από μια αρχική κατάσταση σε μια άλλη, ώστε να είναι συμβατά με το σύστημα προορισμού. Αυτό περιλαμβάνει τον καθαρισμό, την κωδικοποίηση και τη διαμόρφωση των δεδομένων. Επιπλέον δύναται να περιλαμβάνονται η ανάπτυξη ή η τροποποίηση μηχανισμών μεταφοράς, ενοποίησης και επεξεργασίας δεδομένων, συμπεριλαμβανομένων pipelines δεδομένων, υπηρεσιών ολοκλήρωσης δεδομένων και σχετικών αυτοματισμών.