Σταθερή αλλά χωρίς εντυπωσιακές επιδόσεις αναμένεται η πορεία της ελληνικής οικονομίας τα επόμενα δύο χρόνια, με ρυθμό ανάπτυξης 2% το 2025 και 2,1% το 2026, σύμφωνα με τη νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).
Την ίδια στιγμή, η Τράπεζα βλέπει επιτάχυνση της ανάπτυξης σε αρκετές από τις υπόλοιπες περιοχές δραστηριότητάς της, αλλά και αυξανόμενες πιέσεις από γεωπολιτικές εντάσεις, δασμούς των ΗΠΑ και τον ενισχυόμενο κινεζικό ανταγωνισμό.
Συνολικά, η EBRD προβλέπει ότι οι οικονομίες στις οποίες δραστηριοποιείται θα αναπτυχθούν με ρυθμό 3,1% το 2025, πριν επιταχύνουν στο 3,3% το 2026. Σε σχέση με την προηγούμενη πρόβλεψη του Μαΐου, αυτό μεταφράζεται σε μικρή ανοδική αναθεώρηση για το 2025 (+0,1 ποσοστιαία μονάδα) και αντίστοιχη καθοδική για το 2026 (-0,1).
Παρότι οι συνολικές αναθεωρήσεις είναι περιορισμένες, η Τράπεζα υπογραμμίζει ότι αυξάνονται οι αποκλίσεις μεταξύ περιοχών. Η αναδυόμενη Ευρώπη δέχεται πιέσεις από την ανάγκη για δημοσιονομική προσαρμογή, την ασθενή εξωτερική ζήτηση και τους αμερικανικούς δασμούς.
Αντίθετα, περιοχές όπως η Κεντρική Ασία και η Υποσαχάρια Αφρική εμφανίζουν υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, τροφοδοτούμενους από κατανάλωση, επενδύσεις και δημοσιονομική στήριξη.
Γεωπολιτικές και εμπορικές πιέσεις
Η έκθεση, με τίτλο «Under pressure» (Υπό πίεση), περιγράφει τις οικονομίες της EBRD ως εγκλωβισμένες σε ένα περιβάλλον:
- επίμονων γεωπολιτικών εντάσεων,
- αυξημένων αμερικανικών δασμών (ο μέσος δασμός εισαγωγών από τις χώρες της Τράπεζας εκτινάχθηκε από 1,4% το α’ εξάμηνο 2024 σε 4% το α’ εξάμηνο 2025),
- και οξυμένου ανταγωνισμού από την Κίνα στις αγορές βιομηχανικών προϊόντων.
Η Κίνα, που είχε λιγότερο από 10% των παγκόσμιων εξαγωγών βιομηχανικών αγαθών το 2000, κατέχει σήμερα 25%, ξεπερνώντας μαζί ΗΠΑ και Γερμανία.
Όπως σημειώνει η EBRD, αυτό σημαίνει ότι χώρες της αναδυόμενης Ευρώπης και η Τουρκία βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν πολύ ισχυρό αντίπαλο στα ίδια προϊόντα.
Προοπτικές ανά περιοχή
Κεντρική Ευρώπη και Βαλτικές χώρες: Ανάπτυξη 2,4% το 2025 και 2,7% το 2026, με την εξωτερική ζήτηση και τη δημοσιονομική λιτότητα να αποτελούν τροχοπέδη.
ΝΑ Ευρώπη: Ο ρυθμός που έπεσε στο 1,6% το 2024 προβλέπεται να ανέλθει στο 1,7% το 2025 και στο 1,9% το 2026.
Δυτικά Βαλκάνια: Η ανάπτυξη αναμένεται στο 2,7% το 2025 και στο 3,2% το 2026, με χαμηλότερη δυναμική από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί.
Κεντρική Ασία: Η πιο ισχυρή εικόνα, με 6,2% το 2025 και 5,2% το 2026, χάρη στην κατανάλωση, τα εμβάσματα και τη δημοσιονομική στήριξη.
Ανατολική Ευρώπη και Καύκασος: Η ανάπτυξη προβλέπεται στο 3% το 2025 και στο 4,4% το 2026. Η Ουκρανία, ωστόσο, υπολείπεται, με το 2025 να αναθεωρείται καθοδικά στο 2,5% λόγω του πολέμου και των αδύναμων συγκομιδών.
Τουρκία: Μετά από ισχυρή πρώτη μισή του 2025, η ανάπτυξη μετριάζεται στο 3,1% για το σύνολο του έτους, πριν ανακάμψει στο 3,5% το 2026.
Νότια και Ανατολική Μεσόγειος (περιλαμβανομένου του Ιράκ): Η πρόβλεψη είναι 3,7% το 2025 και 3,2% το 2026, με χώρες όπως η Αίγυπτος και η Ιορδανία να πιέζονται από υψηλό δημόσιο χρέος.
Υποσαχάρια Αφρική: Ρυθμοί 4,7% το 2025 και 4,6% το 2026, επιβεβαιώνοντας ότι η περιοχή κινείται με πολύ μεγαλύτερη δυναμική σε σχέση με την Ευρώπη.
Η επικεφαλής οικονομολόγος της Τράπεζας, Μπεάτα Γιάβορτσιχ, τόνισε ότι «οι οικονομίες μας προσαρμόζονται σε έναν κόσμο με περιορισμένο δημοσιονομικό χώρο, αυξημένη αβεβαιότητα στο εμπόριο και εντονότερο ανταγωνισμό».
Σύμφωνα με την ίδια, διαχείριση χρέους, προστασία επενδύσεων και αξιοποίηση νέων ευκαιριών στις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού είναι τα κλειδιά για να αντέξουν οι χώρες απέναντι στις πιέσεις.
