Μια ελληνική οικονομία περισσότερο ανθεκτική, πιο ενσωματωμένη στις διεθνείς αγορές και με ουσιαστική πρόοδο στην πράσινη μετάβαση, αλλά με επίμονες αδυναμίες στην ανταγωνιστικότητα και τη διακυβέρνηση, αποτυπώνει η νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης (EBRD).
Στην έκθεση Transition Report 2026-27, με τίτλο «Frontiers of Competitiveness», η EBRD εξετάζει πώς οι οικονομίες μπορούν να διαμορφώσουν νέα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα σε έναν κόσμο όπου η παγκοσμιοποίηση υποχωρεί, οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται και η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει την παραγωγή.
Για την Ελλάδα, τα στοιχεία αναδεικνύουν μια αξιοσημείωτη αντίθεση: η χώρα έχει σημειώσει μεγάλη πρόοδο στην οικονομική ολοκλήρωση και τη χρηματοοικονομική ανθεκτικότητα, χωρίς όμως να έχει επιτύχει αντίστοιχη βελτίωση στην ανταγωνιστικότητά της.
Η ελληνική οικονομία σε έξι δείκτες
Στον αναλυτικό πίνακα αξιολόγησης των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η EBRD βαθμολογεί τις οικονομίες σε έξι κατηγορίες, με άριστα το 10.
Για την Ελλάδα, η εικόνα διαμορφώνεται ως εξής:

Η μεγαλύτερη βελτίωση σε βάθος δεκαετίας εντοπίζεται στην οικονομική ολοκλήρωση, όπου η βαθμολογία αυξάνεται κατά 1,38 μονάδες, από 6,05 το 2016 σε 7,43 το 2026.
Ακολουθεί η ανθεκτικότητα, με άνοδο 0,85 μονάδων, και η πράσινη οικονομία, με βελτίωση 0,75 μονάδων.
Αντίθετα, η ανταγωνιστικότητα υποχωρεί κατά 0,06 μονάδες σε σύγκριση με το 2016, παρά τη μικρή ετήσια βελτίωση από 6,41 σε 6,43.
Το αγκάθι της ανταγωνιστικότητας
Η βαθμολογία 6,43 στην ανταγωνιστικότητα είναι χαμηλότερη από εκείνες που καταγράφουν αρκετές προηγμένες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Ενδεικτικά, η Γερμανία συγκεντρώνει 8,13, η Γαλλία 7,94, η Σουηδία 8,57 και η Τσεχία 7,03.
Ακόμη πιο έντονη είναι η απόσταση στη διακυβέρνηση. Η Ελλάδα βαθμολογείται με 6,04, έναντι 8,79 της Γερμανίας, 8,15 της Γαλλίας και 7,53 της Τσεχίας.
Η ελληνική επίδοση στη συγκεκριμένη κατηγορία είναι οριακά υψηλότερη από εκείνη του 2016, αλλά εμφανίζει μικρή επιδείνωση σε σχέση με το 2025.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η EBRD επισημαίνει πως οι βαθμολογίες έχουν αναθεωρηθεί με βάση μεθοδολογικές αλλαγές του 2026, ενώ ορισμένα υποκείμενα στοιχεία δημοσιεύονται με χρονική υστέρηση. Συνεπώς, οι ετήσιες μεταβολές απαιτούν προσεκτική ερμηνεία.
Τεχνητή νοημοσύνη: Το στοίχημα της παραγωγικότητας
Η έκθεση αφιερώνει ιδιαίτερη έμφαση στις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης να ενισχύσει την παραγωγικότητα.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο μέτριας υιοθέτησης της τεχνολογίας, η AI θα μπορούσε να προσθέσει περίπου 0,03 έως 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στον ετήσιο ρυθμό αύξησης της παραγωγικότητας της εργασίας στις οικονομίες των περιοχών δραστηριοποίησης της EBRD κατά την επόμενη δεκαετία.
Το εύρος αυτό αφορά τις εξεταζόμενες οικονομίες συνολικά και δεν αποτελεί ειδική πρόβλεψη για την Ελλάδα.
Η τράπεζα προειδοποιεί ότι τα οφέλη δεν θα κατανεμηθούν ισότιμα. Οι χώρες με ισχυρές ψηφιακές υποδομές, κατάλληλες δεξιότητες και πρόσβαση σε υπολογιστική ισχύ θα έχουν σαφές πλεονέκτημα.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην εφαρμογή της AI στις επιχειρήσεις και όχι αποκλειστικά στην παραγωγή προηγμένων μικροτσίπ ή στην ανάπτυξη μεγάλων μοντέλων.
Άμυνα: Η αύξηση των δαπανών δεν εγγυάται ανάπτυξη
Η δεύτερη μεγάλη πρόκληση αφορά την άνοδο των αμυντικών δαπανών.
Η EBRD εκτιμά ότι, κατά μέσο όρο στις οικονομίες των περιοχών δραστηριοποίησής της, κάθε επιπλέον ευρώ αμυντικής δαπάνης συνδέεται με μεταγενέστερη αύξηση του ΑΕΠ κατά 1,47 ευρώ.
Ωστόσο, προειδοποιεί ότι το οικονομικό όφελος περιορίζεται όταν οι αμυντικές προμήθειες βασίζονται κυρίως σε εισαγωγές.
Η ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανίας, οι κοινές προμήθειες, η αξιοποίηση τεχνολογιών και η πρόσβαση σε χρηματοδότηση αποτελούν καθοριστικές προϋποθέσεις για τη δημιουργία παραγωγικής προστιθέμενης αξίας.
Το επόμενο βήμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Η έκθεση εισάγει επίσης έναν ειδικό δείκτη ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ο οποίος αξιολογεί τη χρηματοδότηση από τράπεζες και μη τραπεζικούς φορείς, το νομικό πλαίσιο, τις επιχειρηματικές δεξιότητες και το επιχειρηματικό περιβάλλον.
Η EBRD διαπιστώνει ότι η πρόοδος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις οικονομίες όπου δραστηριοποιείται υστερεί έναντι εκείνης των προηγμένων οικονομιών.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η επιχειρηματικότητα από μόνη της δεν αρκεί. Απαιτούνται κεφάλαια, επενδυτικά δίκτυα και δυνατότητες επέκτασης, ώστε οι νεοφυείς επιχειρήσεις να εξελιχθούν σε μεγάλες, διεθνώς ανταγωνιστικές εταιρείες.
Για την Ελλάδα, οι έξι δείκτες της EBRD συνοψίζουν το κεντρικό διαρθρωτικό ζητούμενο: η πρόοδος στην ανθεκτικότητα και την εξωστρέφεια πρέπει να μεταφραστεί σε ισχυρότερη παραγωγικότητα και ανταγωνιστικότητα.
Αυτή είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης ημέρας: όχι μόνο να αντέχει η οικονομία στις κρίσεις, αλλά να δημιουργεί νέες πηγές ανάπτυξης.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .


