Οι ισορροπίες παγκοσμίως έχουν αλλάξει με τις πρώτες αποφάσεις του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να έχουν προκαλέσει μια «αποσύνδεση» που ελάχιστες φορές έχουμε δει στην ιστορία.
Η «αποσύνδεση» αυτή έχει να κάνει με το σήμα της νομισματικής πολιτικής που δίνει κατά κανόνα και παράδοση η Federal Reserve, η ομοσπονδιακή τράπεζα των ΗΠΑ.
Fed: Ανεβαίνει ξανά το θερμόμετρο μεταξύ Πάουελ και Τραμπ
Στο μεγαλύτερο μέρος της πρόσφατης ιστορίας, η Fed έδινε σχεδόν πάντα τον τόνο της κατεύθυνσης της νομισματικής πολιτικής. Είτε αυτή ήταν προς τη σύσφιξη, είτε προς τη χαλάρωση, αργά ή γρήγορα οι περισσότερες μεγάλες κεντρικές τράπεζες ακολουθούσαν, με διαφορετικούς ρυθμούς η κάθε μία.
Πλέον, με την έλευση του Τραμπ και τις κινήσεις του στο μέτωπο των εμπορικών σχέσεων, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ φαίνεται ότι προσανατολίζεται στο να συγκρατήσει τις μειώσεις των επιτοκίων, παρά το γεγονός ότι οι ανησυχίες για την ανάπτυξη δεν λείπουν.
Oι αγορές αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα προσπαθήσουν να αμβλύνουν το πλήγμα από τους δασμούς
Αλλά έχει εξηγήσει στις τελευταίες τοποθετήσεις της στο πλαίσιο των αποφάσεων ότι ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση. Διατήρησε το κόστος δανεισμού την περασμένη εβδομάδα, με τον πρόεδρο Jay Powell να δηλώνει ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν σταθερά, καθώς η ισχυρή οικονομία των ΗΠΑ επιτρέπει στους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να περιμένουν και να δουν πώς οι δασμοί και οι άλλες πολιτικές του Τραμπ επηρεάζουν τον πληθωρισμό.
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα του Καναδά έχουν ήδη μειώσει το κόστος δανεισμού φέτος και έχουν αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο για περαιτέρω μειώσεις εν μέσω ανησυχιών ότι ένας εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να πλήξει την ανάπτυξη.
Οι αγορές αναμένουν μειώσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ φέτος και το ίδιο από την Τράπεζα της Αγγλίας
«Αποσύνδεση»
Σύμφωνα με τον Dario Perkins, της TS Lombard, «πριν από μερικά χρόνια, οι κεντρικές τράπεζες ήταν αρκετά απρόθυμες να απομακρυνθούν από τη γραμμή της Fed. Η απειλή των δασμών και η γενική αβεβαιότητα το έχουν αλλάξει», δήλωσε στους Financial Times, μιλώντας για μια ξεκάθαρη πολιτική αποσύνδεση.
Σαφώς οι αγορές αναμένουν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα προσπαθήσουν να αμβλύνουν το πλήγμα από τους δασμούς. Αναμένουν μειώσεις των επιτοκίων από την ΕΚΤ φέτος και το ίδιο από την Τράπεζα της Αγγλίας.
«Πέρα από την κατεύθυνση, η διαφορά μεταξύ των χωρών θα μπορούσε να είναι πολύ μεγάλη», δήλωσε ο Robert Tipp, της PGIM. «Οι ΗΠΑ είναι πραγματικά σε πολύ καλύτερη θέση σε έναν εμπορικό πόλεμο, δεδομένου ότι είναι πρωτίστως ο πελάτης του κόσμου… Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι αγορές των ΗΠΑ θα επηρεαστούν λιγότερο. Για άλλες χώρες, ισχυρότερες, πιο διαφοροποιημένες οικονομίες θα έχουν καλύτερα αποτελέσματα», ανέφερε.
Με τον πληθωρισμό να κινείται πάνω από τον στόχο του 2% της Fed καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025, πολλοί οικονομολόγοι – συμπεριλαμβανομένων ορισμένων μελών της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς για τον καθορισμό των επιτοκίων – πιστεύουν ότι οι δασμοί του Τραμπ θα μπορούσαν να χτυπήσουν τις τιμές περισσότερο από ό,τι κατά την πρώτη του θητεία.
«Η θέση της Fed να διατηρεί τα επιτόκια σταθερά είναι απολύτως κατανοητή», δήλωσε ο John Llewellyn, συνεργάτης της συμβουλευτικής εταιρείας Independent Economics. «Άλλες κεντρικές τράπεζες ανησυχούν περισσότερο –και πιθανώς δικαίως– για τις επιπτώσεις της αβεβαιότητας στη ζήτηση και τη δραστηριότητα παρά για τον πληθωρισμό».
Η κεντρική τράπεζα της Ευρώπης την περασμένη εβδομάδα μείωσε το κόστος δανεισμού κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,75%
Η θέση της Ευρώπης
Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική στην Ευρωζώνη, όπου τα επίσημα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα έδειξαν ότι η οικονομία δεν σημείωσε ανάπτυξη το τελευταίο τρίμηνο του 2024. Η κεντρική τράπεζα την περασμένη εβδομάδα μείωσε το κόστος δανεισμού κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,75%.
Αναλυτές της Citi δήλωσαν ότι ακόμη και αν η ΕΕ αποφάσιζε για αντίποινα 10% στις εισαγωγές εκτός ενέργειας από τις ΗΠΑ, θα είχε πολύ μικρή ανοδική επίδραση στον πληθωρισμό των βασικών τιμών καταναλωτή.
«Στην Ευρώπη ανησυχούν πολύ περισσότερο για τον αντίκτυπο στην ανάπτυξη παρά για τον δυνητικό πληθωρισμό», σχολίασε ο George Buckley, οικονομολόγος στη Nomura, επισημαίνοντας ότι οι εξαγωγές της Ευρωζώνης στις ΗΠΑ αποτελούν μεγαλύτερο μερίδιο του ΑΕΠ της από τις εισαγωγές από τη χώρα.
