Σε παρατεταμένη στενότητα αναμένεται να παραμείνει η παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου, ενδεχομένως έως και το 2027, προειδοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), καθώς τα αποθέματα στην Ευρώπη βρίσκονται σε χαμηλά επίπεδα δεκαετίας ενόψει της χειμερινής περιόδου θέρμανσης. Η κατάσταση αυτή εντείνει τις επιπτώσεις που έχει στην παγκόσμια ενεργειακή προσφορά ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν.
Σύμφωνα με τον IEA, τα περιορισμένα αποθέματα θα αυξήσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από τις διεθνείς προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), προκειμένου να καλυφθούν οι ανάγκες κατά τις περιόδους αιχμής της ζήτησης. Οι πιέσεις αναμένεται να ενταθούν σε περίπτωση που ο χειμώνας αποδειχθεί ψυχρότερος από το συνηθισμένο.
Κατά την παρουσίαση της έκθεσης Global Gas Security Review 2026, ο Οργανισμός προειδοποίησε ότι τα επίπεδα πλήρωσης των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου ενδέχεται να υποχωρήσουν κάτω από το 10% της συνολικής ωφέλιμης χωρητικότητάς τους έως τα τέλη Μαρτίου 2027.
Το συγκεκριμένο σενάριο βασίζεται στην υπόθεση ότι θα επικρατήσουν χαμηλότερες του μέσου όρου θερμοκρασίες και ότι θα συνεχιστούν οι διαταραχές στις ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Έντονος ανταγωνισμός για τα διαθέσιμα φορτία LNG
Η σημαντική υποχώρηση των αποθεμάτων ενδέχεται να εντείνει τον ανταγωνισμό της Ευρώπης με τις αγορές της Ασίας και της Νότιας Αμερικής για την εξασφάλιση των περιορισμένων διαθέσιμων φορτίων LNG που μπορούν να κατευθυνθούν ευέλικτα σε διαφορετικούς προορισμούς. Οι χώρες των συγκεκριμένων περιοχών διαθέτουν επίσης περιορισμένες δυνατότητες αποθήκευσης, γεγονός που αυξάνει την εξάρτησή τους από τις άμεσες προμήθειες και ενδέχεται να ασκήσει πρόσθετες ανοδικές πιέσεις στις τιμές κατά τη διάρκεια του χειμώνα.
Παράλληλα, ο IEA επισημαίνει ότι τα χαμηλά αποθέματα της Ευρώπης θα μπορούσαν να δημιουργήσουν σημαντικά μεγαλύτερες ανάγκες αναπλήρωσης κατά τη θερινή περίοδο του 2027. Η προσπάθεια επαναφοράς των αποθηκών σε επαρκή επίπεδα ενδέχεται, επομένως, να παρατείνει τη στενότητα στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου και πέραν του τρέχοντος έτους.
Στα υψηλότερα επίπεδα από την ενεργειακή κρίση του 2022-2023 οι τιμές
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ασία και την Ευρώπη έχουν ήδη ανέλθει στα υψηλότερα επίπεδα από την κρίση εφοδιασμού του 2022-2023. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η ουσιαστική διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, η οποία έχει στερήσει από τη διεθνή αγορά περισσότερα από 60 δισ. κυβικά μέτρα προμηθειών από το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο Οργανισμός, η αύξηση της προσφοράς LNG, κυρίως από τη Βόρεια Αμερική, σε συνδυασμό με την υιοθέτηση πιο ευέλικτων εμπορικών συμφωνιών και μηχανισμών διάθεσης φορτίων, έχει συμβάλει στον περιορισμό των επιπτώσεων από τη διαταραχή του εφοδιασμού μέσω του Ορμούζ.
Παρά τις προσπάθειες αυτές, η παγκόσμια προσφορά LNG αναμένεται να καταγράψει το 2026 τη μεγαλύτερη ετήσια μείωσή της, υποχωρώντας κατά 3% ή σχεδόν 20 δισ. κυβικά μέτρα σε σύγκριση με το 2025, σύμφωνα με τις προβλέψεις του IEA.
Υποχώρηση και της παγκόσμιας ζήτησης φυσικού αερίου
Την ίδια στιγμή, πτωτική πορεία αναμένεται να ακολουθήσει και η παγκόσμια ζήτηση φυσικού αερίου, η οποία εκτιμάται ότι θα μειωθεί κατά περίπου 1,5%, δηλαδή σχεδόν 65 δισ. κυβικά μέτρα.
Η υποχώρηση αποδίδεται σε τρεις βασικούς παράγοντες: στη συρρίκνωση της κατανάλωσης στη Μέση Ανατολή λόγω των οικονομικών και ενεργειακών επιπτώσεων του πολέμου, στη μειωμένη βιομηχανική χρήση φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς και στη στροφή από το φυσικό αέριο προς τον άνθρακα για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε αρκετές ασιατικές χώρες.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας υπογραμμίζει, τέλος, ότι οι εξελίξεις αναδεικνύουν την ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού, παρά τη μεγαλύτερη ευελιξία που αποκτούν σταδιακά οι παγκόσμιες αγορές φυσικού αερίου.
Η προειδοποίηση του IEA αναδεικνύει, ουσιαστικά, τον κίνδυνο μιας παρατεταμένης περιόδου ενεργειακής στενότητας για την Ευρώπη, με τις χαμηλές αποθηκευτικές ποσότητες, τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τον ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία LNG να διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερα απαιτητικό περιβάλλον ενόψει του χειμώνα και της επόμενης περιόδου αναπλήρωσης αποθεμάτων.
