Πυρά κατά της πιθανής έκτακτης φορολόγησης των κερδών των διυλιστηρίων εξαπέλυσε η διοίκηση της Motor Oil.
Ο αναπληρωτής CEO της Motor Oil Πέτρος Τζαννετάκης κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης με τους αναλυτές με αφορμή την ανακοίνωση των οικονομικών αποτελεσμάτων για το πρώτο εξάμηνο του 2026, χαρακτήρισε «παράλογο» και «παράδοξο» το γεγονός το ό,τι η Ευρώπη έχει κλείσει τα διυλιστήρια της κι ενώ η ζήτηση είναι υψηλή να σχεδιάζει τη φορολόγηση όσων έχουν απομείνει.
Το παράλογο με τη στάση της Ευρώπης
Ο Πέτρος Τζαννετάκης ερωτηθείς από αναλυτές αναφέρθηκε σε στατιστικά στοιχεία που διαθέτει και σύμφωνα με τα οποία η Ευρώπη έχει χάσει το ένα τρίτο των διυλιστηρίων της: «Τα ελληνικά διυλιστήρια είναι κυρίως εξαγωγικά. Στις άλλες χώρες, είναι οι εμπορικές εταιρείες (traders) που καλύπτουν την εγχώρια αγορά ή τις εξαγωγές από την Ελλάδα. Οπότε το ερώτημα, θα επιβάλει κανείς έκτακτο φόρο στα έσοδα από τις εξαγωγές της Motor Oil και της Helleniq Energy; Είναι παράλογο. Ε, ειδικά όταν και οι δύο διυλίζουμε και επενδύουμε», καυτηρίασε.
Ο ίδιος συνέχισε προτρέποντας τους αναλυτές να κοιτάξουν τα στατιστικά στοιχεία των κεφαλαιουχικών δαπανών στη βιομηχανία διύλισης στην Ευρώπη την τελευταία δεκαετία: «Είναι ανύπαρκτες», είπε και συνέχισε: «Αν κοιτάξετε τι συμβαίνει στη Motor Oil και στη Helleniq Energy είναι τεράστιες. Οπότε αν υπάρξει έκτακτος φόρος, είναι πρακτικά για να τιμωρηθούν τα επιχειρηματικά μας μοντέλα επειδή δεν κλείνουμε το διυλιστήριό μας και δεν κάνουμε απλώς εμπόριο. Ελπίζω ότι κάποια στιγμή η Ευρώπη θα ξυπνήσει και θα καταλάβει ότι δεν πρέπει να πυροβολεί τον ίδιο της τον επενδυτή», τόνισε
Το παράδοξο με την ευρωπαϊκή αγορά καυσίμων
Σύμφωνα με στοιχεία παρά το γεγονός ότι η ζήτηση για καύσιμα παραμένει υψηλή, η ευρωπαϊκή ικανότητα διύλισης μειώνεται συνεχώς. Το πετρέλαιο εξακολουθεί να καλύπτει περίπου το 32% της παγκόσμιας κατανάλωσης ενέργειας και η ζήτησή του αυξήθηκε κατά 1,3% την περίοδο 2023-2024.
Ωστόσο η Ευρώπη χάνει διυλιστική ισχύ. Αξίζει να αναφερθεί ότι το 2024 η Ευρώπη αντιπροσώπευε μόλις το 14,4% της παγκόσμιας διυλιστικής δυναμικότητας (περίπου 15 εκατ. βαρέλια ημερησίως). Το αποτέλεσμα είναι να υπολείπεται σημαντικά της Ασίας-Ειρηνικού (36,1%) και της Βόρειας Αμερικής (21%).
Από το 2009 έχουν κλείσει 30 από τα 100 μεγάλα διυλιστήρια της Ευρώπης, ενώ άλλα 7 έχουν μετατραπεί σε μονάδες βιοντίζελ και η συνολική διυλιστική δυναμικότητα της Ευρώπης έχει μειωθεί κατά 21% σε σχέση με το 2009.
Η «ελληνική εξαίρεση»
Σε αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη η Ελλάδα διαθέτει 4 μεγάλα διυλιστήρια με ετήσια δυναμικότητα περίπου 24,9 εκατ. τόνων, γεγονός που την καθιστά ιδιαίτερα ισχυρή σε σχέση με το μέγεθός της. Αντίθετα, πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν περιορίσει σημαντικά τις υποδομές τους. Ενδεικτικά, το Ηνωμένο Βασίλειο λειτουργούσε 18 διυλιστήρια το 1970 και σήμερα μόνο τέσσερα. Όπως προκύπτει από στοιχεία το κέντρο βάρους μεταφέρεται στην Ασία. Η περιοχή «Ασία-Ειρηνικός» έχει αναδειχθεί στο μεγαλύτερο παγκόσμιο κέντρο διύλισης, ενώ η Κίνα έχει υπερδιπλασιάσει τη δυναμικότητά της μέσα σε δύο δεκαετίες.
Ο νέος ενεργειακός κίνδυνος
Το πλέον ανησυχητικό όμως είναι ότι, ενώ η ενεργειακή μετάβαση δημιουργεί την προσδοκία μικρότερης εξάρτησης από το πετρέλαιο, η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να καταναλώνει περίπου 100 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Έτσι, ο κίνδυνος δεν αφορά πλέον μόνο την επάρκεια αργού πετρελαίου, αλλά κυρίως:
- την επάρκεια των διυλισμένων προϊόντων (diesel, jet fuel κ.ά.),
- και τη δυνατότητα εισαγωγής τους από το εξωτερικό.
H Ευρώπη μειώνει τη διυλιστική της ικανότητα ταχύτερα από όσο μειώνεται η ζήτηση καυσίμων. Αυτό την καθιστά περισσότερο εξαρτημένη από εισαγωγές και αυξάνει την ευπάθειά της σε διαταραχές της αγοράς καυσίμων.
