Ως ισόβιος επενδυτής στον τομέα των ακινήτων, του οποίου οι επιχειρήσεις βασίζονταν στο χρέος και στα επιτόκια, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ θα περίμενε κανείς να γνωρίζει καλύτερα: Το επιτόκιο του 1% που ζητά διαρκώς από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (Federal Reserve) είναι μη πρακτικό και πιθανότατα θα είχε αντίθετα αποτελέσματα, σύμφωνα με αναλυτές.
Μια μείωση του βασικού επιτοκίου σε τόσο χαμηλό επίπεδο, από το τρέχον εύρος του 3,75% έως 4%, πιθανότατα θα προκαλούσε τεράστια αναστάτωση στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα και θα κατέληγε στο να πληρώνει η αμερικανική κυβέρνηση περισσότερα για τον δανεισμό της απ’ ό,τι πληρώνει σήμερα στις αγορές ομολόγων.
Ορισμένα πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στον πρόεδρο λένε ότι οι απαιτήσεις του για τα επιτόκια θα πρέπει να θεωρούνται λιγότερο ως συγκεκριμένη συνταγή πολιτικής και περισσότερο ως ένας τρόπος να αποσπάται η προσοχή από ζητήματα όπως οι υψηλές τιμές καταναλωτή ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Παρά τα μαθηματικά της αγοράς ομολόγων και τις ανησυχίες σχετικά με την αξιοπιστία της Fed, ο Τραμπ έχει επανειλημμένα ζητήσει εξαιρετικά χαμηλό κόστος δανεισμού, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ το δικαιούνται ως η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο και, όπως υποστηρίζει, ως ο πιο ασφαλής πιστωτικά δανειολήπτης.
Οι απαιτήσεις του Τραμπ
Αφού η Fed, υπό τον σχετικά νέο πρόεδρό της, Κέβιν Γουορς, αύξησε τα επιτόκια την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ επέκρινε την απόφαση και επανέλαβε το ποσοστό του 1%.
“Ο πρόεδρος, με τον δικό του τρόπο, λέει: “Δεν μου αρέσει ο πόνος που προκαλεί αυτό”, αλλά θα πρέπει να είναι ξεκάθαρο ότι δεν ευθύνεται η Fed που πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια”, δήλωσε ο Γκρόβερ Νόρκουιστ, επικεφαλής της συντηρητικής οργάνωσης Americans for Tax Reform και εξωτερικός σύμβουλος της οικονομικής ομάδας του Τραμπ.
Δεδομένης της σημασίας του ελέγχου του πληθωρισμού ενόψει των εκλογών, ορισμένοι σύμμαχοι της κυβέρνησης επαίνεσαν ιδιωτικά τον Γουορς μετά την απόφαση για τα επιτόκια, σύμφωνα με ένα άτομο που συμμετείχε στις σχετικές συζητήσεις και ζήτησε να διατηρηθεί η ανωνυμία του προκειμένου να μπορεί να μιλήσει γι’ αυτές.
Ένας σύμμαχος του Λευκού Οίκου που βρίσκεται σε επαφή με τον Γουορς δήλωσε στο Reuters ότι οι εκκλήσεις για επιτόκιο 1% είναι μη ρεαλιστικές, δεδομένου του τρόπου λειτουργίας των παγκόσμιων αγορών ομολόγων.
“Μπορούν όλοι απλώς να ξυπνήσουν; Αν τα κάνεις θάλασσα στην αγορά ομολόγων, αυτό είναι καλό για τον επενδυτή ομολόγων και για κανέναν άλλον”, υποστήριξε το συγκεκριμένο πρόσωπο.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο. Η Fed δεν σχολίασε τις δηλώσεις του Τραμπ.
Υψηλός πληθωρισμός ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών
Η πίεση του Τραμπ προς τη Fed υπερβαίνει το αίτημα για επιτόκιο 1%.
Στόχος του είναι να απομακρύνει τη διοικητή Λίσα Κουκ, διορισμένη από τον πρώην πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, και αναμένει τα αποτελέσματα έρευνας του γενικού επιθεωρητή σχετικά με την εποπτεία από τον πρώην πρόεδρο Τζερόμ Πάουελ ενός κατασκευαστικού έργου της Fed. Ο Πάουελ παραμένει διοικητής της Fed, στερώντας από τον Τραμπ τη δυνατότητα να διορίσει νέο πρόσωπο στην κεντρική τράπεζα.
Ορισμένοι αναλυτές λένε ότι η Fed εξακολουθεί να αποτελεί χρήσιμο αποδιοπομπαίο τράγο για τον Τραμπ, ο οποίος οδεύει προς τις ενδιάμεσες εκλογές με τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων να πλησιάζουν το 7% και τις τιμές βασικών αγαθών, όπως ο κιμάς και η βενζίνη, να αυξάνονται επίσης, υπογραμμίζοντας το ζήτημα της οικονομικής προσιτότητας.
Ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί από τις αρχές της θητείας του Τραμπ, λόγω του συνδυασμού των επιπτώσεων των δασμών του και του ενεργειακού κόστους που προκύπτει από τον πόλεμο των ΗΠΑ με το Ιράν, μεταξύ άλλων παραγόντων.
Ο προτιμώμενος δείκτης πληθωρισμού της Fed ήταν στο 3,7% τον Ιούλιο και η τράπεζα δεν αναμένει ότι το ποσοστό αυτό θα υποχωρήσει στον στόχο του 2% πριν από το 2029, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να παραμείνει αυξημένος καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του Τραμπ.
Αλλαγή τόνου
Οι δημόσιες δηλώσεις του προέδρου έχουν ως επί το πλείστον αφήσει στο απυρόβλητο τον Γουορς, τον οποίο ο ίδιος επέλεξε ως διάδοχο του Πάουελ, και έχουν επικεντρωθεί περισσότερο στους άλλους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της Fed.
Όταν ο Πάουελ, ως πρόεδρος, αγνοούσε τις διάφορες εκκλήσεις του Τραμπ να μειώσει τα επιτόκια ή να μην τα αυξήσει, ο πρόεδρος τον αποκάλεσε “εχθρό”, “ηλίθιο” και με άλλους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς.
Αντίθετα, την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ παρουσίασε τον Γουορς ως περιορισμένο από ένα “πολιτικό” διοικητικό συμβούλιο. Αφού η Fed αύξησε τα επιτόκια για πρώτη φορά εδώ και τρία χρόνια, με ομόφωνη απόφαση, ο Τραμπ είπε ότι είχε πει στον Γουορς, σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν προηγουμένως, να συνταχθεί με την πλειοψηφία, εάν ήταν απαραίτητο.
Ο Γουορς έχει δηλώσει ότι δεν θα συζητά τις συνομιλίες του με τον Τραμπ.
Ο Γουορς, ο οποίος θεωρείται εδώ και καιρό “γεράκι” στον αγώνα κατά του πληθωρισμού, είχε παρουσιάσει πριν από λίγες εβδομάδες την επιχειρηματολογία υπέρ υψηλότερων επιτοκίων, εκπλήσσοντας ορισμένους αναλυτές που είχαν αμφισβητήσει την ανεξαρτησία του από τον Τραμπ.
“Ο Γουορς έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Fed θα διασφαλίσει τη σταθερότητα των τιμών. Η αύξηση των επιτοκίων την Τετάρτη δείχνει ότι το εννοεί”, δήλωσε ο επικεφαλής οικονομολόγος της Apollo Global, Τόρστεν Σλοκ, μετά την απόφαση της Fed στις 16 Σεπτεμβρίου.
“Ανοιχτή γραμμή”
Η σχετική ελευθερία κινήσεων που παρέχει ο Τραμπ στον Γουορς ενδέχεται να αντανακλά τις θερμότερες σχέσεις τους κατά την αρχή της θητείας του νέου επικεφαλής της Fed.
Ο Τραμπ άρχισε να επιπλήττει τον Πάουελ από νωρίς κατά την πρώτη του προεδρία, επειδή αύξανε τα επιτόκια, και η σχέση τους παρέμεινε τεταμένη. Ο Πάουελ δεν αντέδρασε δημόσια στη ρητορική αυτή παρά μόνο στις αρχές του τρέχοντος έτους, όταν η κυβέρνηση απέστειλε κλήτευση από σώμα ενόρκων σχετικά με το κατασκευαστικό έργο.
Ο Γουορς φαίνεται να έχει μια πιο φιλική σχέση, καθώς απαντά στις τηλεφωνικές κλήσεις του προέδρου, ενώ παράλληλα επιμένει ότι θα παραμείνει ανεξάρτητος μεσολαβητής σε ό,τι αφορά τη νομισματική πολιτική.
Η πολιτική αυτή περιλαμβάνει πλέον και μια πιο σκληρή στάση απέναντι στον πληθωρισμό.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ζητήματα που αφορούν το πορτοφόλι των πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των τιμών-ρεκόρ του πετρελαίου ντίζελ, πλήττουν τις αγροτικές οικονομίες των πολιτειών που ψηφίζουν Ρεπουμπλικανούς και τις μικρές επιχειρήσεις, ενώ το ιστορικά χαμηλό ποσοστό δημοτικότητας του Τραμπ συμπαρασύρει προς τα κάτω και τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους για το Κογκρέσο.
Δημοσκόπηση των Reuters/IPSOS που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα έδειξε ότι μόλις το 17% των ερωτηθέντων εγκρίνει τον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος χειρίζεται το κόστος ζωής, το σημαντικότερο ζήτημα που οι Αμερικανοί λένε ότι θα επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο θα ψηφίσουν σε έξι εβδομάδες.
