Νέες προειδοποιήσεις για τον εκτροχιασμό του πληθωρισμού αλλά και την ενεργειακή ασφάλεια της Ευρώπης απευθύνει ο Αλέξανδρος Εξάρχου, πρόεδρος και CEO του Ομίλου AKTOR.
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου μιλώντας στο Platts της S&P Global Energy:
- Ζητά επιδοτήσεις στην ηλεκτρική ενέργεια και μειώσεις στα τέλη διαμετακόμισης φυσικού αερίου.
- Υποστηρίζει ότι οι εκτιμήσεις της ΕΕ για τη σταθερότητα του εφοδιασμού με φυσικό αέριο «δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα».
- Αναφέρεται στη συμφωνία με τη Motor Oil για την πλωτή μονάδα FSRU στον Κορινθιακό, δυναμικότητας 4,5 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως, τοποθετώντας την έναρξη λειτουργίας της το 2031.
Επιδοτήσεις στο ρεύμα από τις χώρες της Ευρώπης
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να ενισχύσουν περαιτέρω τις επιδοτήσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και να μειώσουν τα τέλη διαμετακόμισης φυσικού αερίου, ώστε να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επικείμενης ενεργειακής «κρίσης» τον χειμώνα, υπογραμμίζει ο Αλέξανδρος Εξάρχου. «Είναι κρίση — πρέπει να βγουν έξω από τα συνηθισμένα πλαίσια», τονίζει με έμφαση στη συνέντευξή του. «Πρέπει να δράσουν τώρα».
Όσον αφορά την ηλεκτρική ενέργεια, ο Εξάρχου κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιτρέψει στα κράτη-μέλη να επιδοτήσουν περαιτέρω τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος. «Διαφορετικά, κατά τη γνώμη μου, ο πληθωρισμός θα καταστεί ανεξέλεγκτος», ανέφερε.
Ο Κάθετος Διάδρομος
Σε ό,τι αφορά το φυσικό αέριο, ο Αλέξανδρος Εξάρχου ζήτησε από τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να μειώσουν δραστικά το κόστος διαμετακόμισης των εισαγωγών, καθώς οι διεθνείς τιμές του υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) εκτοξεύονται.
Ο Εξάρχου αναφέρθηκε ειδικότερα στον Κάθετο Διάδρομο Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor), μια διαδρομή διαμετακόμισης που συνδέει αρκετές αγορές φυσικού αερίου στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη με τους τερματικούς σταθμούς εισαγωγής LNG στην Ελλάδα.
Οι διαχειριστές που δραστηριοποιούνται κατά μήκος του διαδρόμου και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατέληξαν νωρίτερα φέτος σε συμφωνία για τον καθορισμό των τιμολογίων. Ο Εξάρχου αναγνώρισε ότι η συμφωνία αυτή ήταν «σημαντική», υπογράμμισε, ωστόσο, ότι δεν επαρκεί υπό τις παρούσες συνθήκες υψηλών τιμών. «Πρέπει να κάνουν περισσότερα», δήλωσε.
Ενεργειακή ασφάλεια
Στις 15 Οκτωβρίου, η Platts αποτίμησε την τιμή του LNG με παράδοση DES (Delivered Ex-Ship) στη Μεσόγειο στα 27,775 δολάρια ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (MMBtu) — επίπεδο αυξημένο κατά 173% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Ο Εξάρχου επέκρινε τον βαθμό στον οποίο η Ευρώπη εξαρτάται από τις αγορές LNG άμεσης παράδοσης (spot) ενόψει του χειμώνα, «σε ένα περιβάλλον το οποίο… δεν είναι καθόλου ασφαλές όσον αφορά τη διασφάλιση επαρκών ποσοτήτων».
Εμπειρογνώμονες στον τομέα του φυσικού αερίου, οι οποίοι συμμετέχουν σε ομάδες εργασίας που συγκαλεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έχουν επανειλημμένα δηλώσει ότι ο εφοδιασμός της ΕΕ με φυσικό αέριο παραμένει σταθερός, υποβαθμίζοντας την πιθανότητα ελλείψεων.
Ο Εξάρχου διαφωνεί. «Πιστεύω ότι αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα», δήλωσε.
Πυρά κατά Jorgensen
Ο Αλέξανδρος Εξάρχου άσκησε επίσης κριτική στις πρόσφατες εκκλήσεις του Ευρωπαίου επιτρόπου Ενέργειας, Dan Jorgensen, προς τα κράτη-μέλη να περιορίσουν, όπου είναι εφικτό, τη ζήτηση για φυσικό αέριο και ηλεκτρική ενέργεια, μέσω μέτρων όπως ο περιορισμός των θερμοκρασιών σε δημόσια κτίρια, η αποτροπή της χρήσης εξωτερικών θερμαντικών σωμάτων και η απενεργοποίηση περιττού δημόσιου φωτισμού κατά τη διάρκεια της νύχτας.
«Το βρήκα αφελές και ανόητο», δήλωσε.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Μακροπρόθεσμες συμφωνίες
Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο Εξάρχου υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές εταιρείες θα πρέπει να εξασφαλίσουν περισσότερες μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας LNG με προμηθευτές από τις ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να έχουν διάρκεια τουλάχιστον πέντε ετών.
Οι ΗΠΑ είναι ήδη ο μεγαλύτερος προμηθευτής LNG της ΕΕ. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του 2026, αντιπροσώπευαν περίπου το 60,7% των εισαγωγών LNG της Ένωσης, σύμφωνα με στοιχεία της S&P Global Energy CERA.
Ο Εξάρχου διευκρίνισε ότι δεν υποστηρίζει κατ’ ανάγκη την αύξηση του μεριδίου των ΗΠΑ στις εισαγωγές της Ευρώπης, αλλά κυρίως τη διασφάλιση των μελλοντικών ποσοτήτων εφοδιασμού. «Δεν περιμένω ότι το πρόβλημα θα λυθεί μέσα στα επόμενα δύο χρόνια και, επομένως, [οι Ευρωπαίοι] πρέπει να διασφαλίσουν ότι θα διαθέτουν επαρκείς ποσότητες από τις ΗΠΑ τα επόμενα χρόνια», δήλωσε.
H Atlantic SEE LNG Trade
Η Aktor έχει ήδη εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη πρόσβαση σε αμερικανικό LNG μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, μιας κοινοπραξίας μεταξύ του ομίλου υποδομών και της ελληνικής εταιρείας εισαγωγής φυσικού αερίου και LNG ΔΕΠΑ.
Η Atlantic SEE έχει συνάψει συμφωνία για την προμήθεια 1 εκατομμυρίου μετρικών τόνων LNG ετησίως από την αμερικανική εξαγωγική εταιρεία Venture Global, για περίοδο 20 ετών. Η έναρξη των παραδόσεων αναμένεται το 2030.
Νωρίτερα φέτος, η Atlantic SEE είχε δηλώσει ότι επιθυμεί να εξασφαλίσει πρόσθετες βραχυπρόθεσμες ποσότητες LNG, ενόψει της επικείμενης σταδιακής κατάργησης των εισαγωγών ρωσικού LNG από την ΕΕ και της εντεινόμενης πίεσης που ασκείται στη διεθνή αγορά.
Ωστόσο, στις 16 Οκτωβρίου, ο Εξάρχου δήλωσε ότι οι εταιρείες του δεν έχουν ακόμη εξασφαλίσει πρόσθετες ποσότητες. «Βρισκόμαστε σε συζητήσεις, αλλά δεν έχουμε καταφέρει να το πετύχουμε — γι’ αυτό ανησυχώ», ανέφερε. «Δεν θέλουμε να αναλάβουμε τον κίνδυνο της αγοράς spot, επειδή οι τιμές είναι πολύ ευμετάβλητες. Από την άλλη, δεν θέλουμε να δεσμευτούμε, καθώς διαπιστώνουμε ότι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει στην Ευρώπη διάθεση για ανάληψη μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων, πέραν των αγορών spot».
Το FSRU με Motor Oil
Ο Εξάρχου δήλωσε επίσης ότι η εταιρεία του έχει καταλήξει σε συμφωνία με τη Motor Oil για την ανάπτυξη μιας ακόμη πλωτής μονάδας αποθήκευσης και επαναεριοποίησης LNG (FSRU) στην Ελλάδα, με στόχο την περαιτέρω αύξηση της δυναμικότητας εισαγωγής LNG της χώρας.
Σύμφωνα με τον Εξάρχου, η μονάδα FSRU, η οποία θα βρίσκεται στο λιμάνι των Αγίων Θεοδώρων, στην περιοχή της Κορίνθου, θα έχει δυναμικότητα 4,5 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου ετησίως. Η έναρξη λειτουργίας της αναμένεται το 2031, σύμφωνα με τον ίδιο. Η Motor Oil δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.
Η Ελλάδα διαθέτει ήδη δύο ακόμη εγκαταστάσεις εισαγωγής LNG σε λειτουργία: τον χερσαίο τερματικό σταθμό στη Ρεβυθούσα και την πλωτή μονάδα FSRU στην Αλεξανδρούπολη.
