Το πετρέλαιο κίνησης είναι το καύσιμο που κινεί φορτηγά, επαγγελματικά οχήματα, ταξί, τουριστικά λεωφορεία και αγροτικά μηχανήματα. Όταν η τιμή του αυξάνεται κατά περίπου 34% μέσα σε έναν χρόνο, η ανατίμηση φτάνει γρήγορα από την αντλία στην αποθήκη, στο κατάστημα και τελικά στο ράφι.
Με το Brent πάνω από τα 100 δολάρια, η μέση τιμή του ντίζελ στην Ελλάδα κινείται πλέον γύρω στα 2,06 ευρώ το λίτρο, από περίπου 1,54 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2025. Η διαφορά των 52 λεπτών αποκτά άλλη διάσταση όταν πολλαπλασιάζεται με χιλιάδες λίτρα κατανάλωσης τον μήνα.
Η ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαίωσε ήδη την έκταση της πίεσης, με το πετρέλαιο κίνησης τον Αύγουστο να είναι ακριβότερο κατά 30,6% σε σχέση με έναν χρόνο πριν, η βενζίνη κατά 15,3% και συνολικά η ομάδα των μεταφορών κατά 7,7%. Ο γενικός πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 3,8%, από 3,4% τον Ιούλιο. Παράλληλα, το φυσικό αέριο αυξήθηκε κατά 40,2%, δημιουργώντας έναν συνδυασμό αυξημένου μεταφορικού και ενεργειακού κόστους για την παραγωγή και το εμπόριο.
Εκτίναξη του κόστους
Η αύξηση των καυσίμων εκτινάσει το κόστος και στην πραγματικότητα τρώει ένα ετήσιο μισθό, ενώς εργαζόμενου. Ένα φορτηγό που διανύει 10.000 χιλιόμετρα τον μήνα, με μέση κατανάλωση 30 λίτρα ανά 100 χιλιόμετρα, χρειάζεται περίπου 3.000 λίτρα ντίζελ. Με τιμή 1,54 ευρώ το λίτρο, το μηνιαίο κόστος καυσίμου ήταν 4.620 ευρώ. Στα 2,06 ευρώ εκτινάσσεται στα 6.180 ευρώ. Η διαφορά φτάνει τα 1.560 ευρώ τον μήνα ή τα 18.720 ευρώ τον χρόνο για ένα μόνο όχημα.
Για μια μικρή μεταφορική με πέντε τέτοια φορτηγά, η ετήσια επιβάρυνση μπορεί να ξεπεράσει τα 93.000 ευρώ, πριν συνυπολογιστούν διόδια, συντήρηση, ασφάλιστρα, μισθοί και χρηματοδοτικό κόστος.
Η Διεθνής Ένωση Οδικών Μεταφορών εκτιμά ότι τα καύσιμα αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τρίτο του ετήσιου κόστους μιας επιχείρησης οδικών μεταφορών. Εάν αυτό το τμήμα του κόστους αυξηθεί κατά 34%, η επίδραση στο συνολικό λειτουργικό κόστος μπορεί να ξεπεράσει το 11%, εφόσον οι υπόλοιπες δαπάνες παραμείνουν σταθερές. Στην πράξη, βέβαια, αυξάνονται παράλληλα και άλλα έξοδα.
Η επιβάρυνση δεν σταματά στις μεταφορικές εταιρείες, καθώς ένα επαγγελματικό βαν που πραγματοποιεί 3.000 χιλιόμετρα τον μήνα και καταναλώνει 9 λίτρα ανά 100 χιλιόμετρα χρειάζεται περίπου 270 λίτρα. Το μηνιαίο κόστος αυξάνεται από 416 σε 556 ευρώ, δηλαδή κατά 140 ευρώ. Σε ετήσια βάση η επιβάρυνση προσεγγίζει τα 1.685 ευρώ.
Για μια επιχείρηση διανομής με δέκα τέτοια οχήματα, το πρόσθετο κόστος φτάνει τα 16.850 ευρώ τον χρόνο. Ο λογαριασμός αφορά από εταιρείες ταχυμεταφορών και προμηθευτές εστίασης έως ηλεκτρολόγους, υδραυλικούς, συνεργεία και μικρά εμπορικά καταστήματα που πραγματοποιούν δικές τους παραδόσεις.
Αντίστοιχα, ένα ταξί που διανύει 5.000 χιλιόμετρα τον μήνα, με κατανάλωση 7 λίτρων ανά 100 χιλιόμετρα, καίει περίπου 350 λίτρα. Η αύξηση των 52 λεπτών προσθέτει 182 ευρώ τον μήνα ή 2.184 ευρώ τον χρόνο. Πρόκειται για κόστος που δύσκολα μπορεί να μεταφερθεί άμεσα στον πελάτη όταν οι τιμές της υπηρεσίας ρυθμίζονται ή οταν είναι μεγάλος ο ανταγωνισμός.
Προφανώς και το τελικό λογιστικό κόστος διαφέρει ανάλογα με τη δυνατότητα έκπτωσης του ΦΠΑ και το είδος του επαγγελματικού οχήματος, αλλά ηδη οι εταιρίες έχουν ξεκινήσει να υπολογίζουν το επιπλέον κόστος που θα κληθούν να σηκώσουν.
Οι μεγαλύτερες μεταφορικές επιχειρήσεις μπορούν να εντάξουν στα συμβόλαιά τους ρήτρες καυσίμου, αναπροσαρμόζοντας τις χρεώσεις όταν το ντίζελ υπερβαίνει μια συμφωνημένη τιμή. Το ίδιο όμως δεν ισχύει για τις μικρότερες εταιρείες ή τους αυτοαπασχολούμενους οδηγούς που έχουν περιορισμένη διαπραγματευτική δύναμη και συχνά εργάζονται με σταθερές τιμές ή συμφωνίες που επαναδιαπραγματεύονται με καθυστέρηση.
Αγρότες, τουρισμός και εστίαση
Στον πρωτογενή τομέα, το ακριβότερο ντίζελ επιβαρύνει τρακτέρ, αντλίες, γεωργικά μηχανήματα και τη μεταφορά των προϊόντων. Κατανάλωση 1.500 λίτρων σημαίνει επιπλέον κόστος 780 ευρώ σε σχέση με την περσινή τιμή. Η επιβάρυνση προστίθεται σε λιπάσματα, ζωοτροφές και ηλεκτρικό ρεύμα, περιορίζοντας την επίδραση των φορολογικών ελαφρύνσεων που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ.
Στον τουρισμό πιέζονται εταιρείες λεωφορείων, ενοικιάσεις αυτοκινήτων, μεταφορές επισκεπτών και προμηθευτές ξενοδοχείων. Η εστίαση δέχεται διπλή επιβάρυνση με ακριβότερες παραδόσεις πρώτων υλών και αυξημένο ενεργειακό κόστος στο κατάστημα. Με το φυσικό αέριο κοντά στα 80 ευρώ/MWh και τη χονδρική τιμή του ηλεκτρισμού σε υψηλά επίπεδα, αρκετές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν πλέον όχι μία, αλλά δύο ενεργειακές ανατιμήσεις ταυτόχρονα.
Η άνοδος του πετρελαίου δεν περνά αμέσως ολόκληρη στη λιανική. Μεσολαβούν οι διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, η ισοτιμία ευρώ–δολαρίου, οι τιμές διυλιστηρίου και τα αποθέματα. Αυτό σημαίνει ότι, εάν το Brent παραμείνει πάνω από τα 100 δολάρια, μέρος της αύξησης μπορεί να φανεί στις αντλίες τις επόμενες ημέρες.
Στην επιχειρηματική αγορά το βασικό πρόβλημα είναι πλέον η διάρκεια. Μια σύντομη άνοδος μπορεί να απορροφηθεί, αλλά μήνες ακριβών καυσίμων οδηγούν είτε σε νέες αυξήσεις τιμών είτε σε περικοπή επενδύσεων και δρομολογίων. Για τις πιο αδύναμες επιχειρήσεις, η τρίτη επιλογή είναι η συσσώρευση νέων οφειλών.
Οι κυβερνητικές αποφάσεις για πιθανή παράταση της επιδότησης στα καύσιμα ή στήριξη του πετρελαίου θέρμανσης αποκτούν επομένως θα κρίνουν και τον τελικό λογαριασμό για τις επιχειρήσεις.
