Η Ελλάδα παρουσιάζει μερικές από τις πιο αξιοσημείωτες επιδόσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε συγκεκριμένους δείκτες όσον αφορά στην «ακτινογραφία» των επιχειρήσεων και ειδικά αυτών που ιδρύονται και αυτών που αναγκάζονται να βάλουν λουκέτο, με βάση την έκθεση της Eurostat.
Υψηλή ήταν και η συνεισφορά των νέων επιχειρήσεων στην απασχόληση
Η χώρα μας καταγράφει το χαμηλότερο ποσοστό επιχειρηματικών λουκέτων στην ΕΕ, καθώς με βάση τα προσωρινά στοιχεία του 2024, μόλις το 3,9% των επιχειρήσεων έκλεισε. Όσον αφορά στα οριστικά στοιχεία του 2023, το ποσοστό κλεισίματος των ελληνικών επιχειρήσεων ήταν και πάλι το χαμηλότερο στην ΕΕ με μόλις 3,2%.
Η Ελλάδα κατέγραψε επίσης θετικό ισοζύγιο: Το 2024, οι ιδρύσεις νέων επιχειρήσεων στην Ελλάδα ξεπέρασαν τα λουκέτα, αντίθετα με χώρες όπως η Γερμανία και η Πολωνία όπου οι επιχειρήσεις που έκλεισαν ήταν περισσότερες από αυτές που άνοιξαν.
Υψηλή ήταν και η συνεισφορά των νέων επιχειρήσεων στην απασχόληση. Οι νεοσύστατες επιχειρήσεις στην Ελλάδα διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην αγορά εργασίας καθώς το μερίδιο των επιχειρήσεων αυτών στο σύνολο της απασχόλησης των ενεργών επιχειρήσεων στην Ελλάδα είναι από τα υψηλότερα στην ΕΕ (κυμαίνεται μεταξύ 4,3% και 5,7% μαζί με την Πορτογαλία, την Εσθονία και τη Σλοβακία).
Επίσης η Ελλάδα ήταν πρωταγωνίστρια στις επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης (High-growth enterprises). Ουσιαστικά η χώρα μας αναδεικνύεται σε ηγέτιδα δύναμη στην απασχόληση μέσω ταχέως αναπτυσσόμενων εταιρειών καθώς μαζί με τη Μάλτα, κατέγραψε το υψηλότερο ποσοστό εργαζομένων στην ΕΕ (πάνω από 25%) που απασχολούνται σε επιχειρήσεις υψηλής ανάπτυξης (εταιρείες με τουλάχιστον 10 υπαλλήλους που παρουσιάζουν γρήγορο ρυθμό ανάπτυξης).
Επιχειρήσεις και ΕΕ
Το 2024, στην οικονομία της ΕΕ υπήρχαν 34 εκατομμύρια ενεργές επιχειρήσεις, όπως προκύπτει από τα στοιχεία της Eurostat που δόθηκαν στη δημοσιότητα την Πέμπτη. Ο μεγαλύτερος αριθμός ενεργών επιχειρήσεων καταγράφηκε στη Γαλλία (5,6 εκατομμύρια) και την Ιταλία (4,6 εκατομμύρια), ακολουθούμενες από την Ισπανία (3,6 εκατομμύρια) και τη Γερμανία (3,2 εκατομμύρια). Όπως και τα προηγούμενα έτη, ο τομέας των υπηρεσιών κυριαρχούσε σε όλες τις χώρες, όπως αποτυπώνεται από το υψηλότερο ποσοστό ενεργών επιχειρήσεων.
Στην Ελλάδα κυρίαρχος είναι ο κλάδος των υπηρεσιών με 81,5% και ακολουθούν η βιομηχανία με 12,7% και οι κατασκευές με 5,8%.
Το 2024, 3,5 εκατομμύρια νεοσύστατες επιχειρήσεις δημιούργησαν περίπου 3,7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην ΕΕ.
Οι επιχειρήσεις στους τομείς «Χονδρικό και λιανικό εμπόριο· επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών», «Επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες», «Κατασκευές», «Δραστηριότητες διαμονής και εστίασης» και «Δραστηριότητες διοικητικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών» συνέβαλαν περισσότερο στον αριθμό των νεοσύστατων επιχειρήσεων στην επιχειρηματική οικονομία και στις θέσεις εργασίας που δημιουργήθηκαν. Μαζί αντιπροσώπευαν σχεδόν το ήμισυ των νεοσύστατων επιχειρήσεων και της απασχόλησης που αυτές παρείχαν.
Το 2024, σε επίπεδο ΕΕ, ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσώπευε το 80,8% του συνόλου των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνταν στην επιχειρηματική οικονομία και απασχολούσε το 71,3% του συνολικού αριθμού των απασχολουμένων
Ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσώπευε το 65,8% του συνολικού αριθμού των επιχειρήσεων στην επιχειρηματική οικονομία της Σλοβακίας και το 87,7% του συνολικού αριθμού στο Λουξεμβούργο. Όσον αφορά τη συμβολή του στην απασχόληση, ο τομέας των υπηρεσιών αντιπροσώπευε το 58,0% του εργατικού δυναμικού στην Τσεχία, ενώ οι Κάτω Χώρες κατείχαν το υψηλότερο μερίδιο με 83,6%.
Δομή της απασχόλησης ανά τομέα, επιχειρηματική οικονομία, 2024 / Tα ποσοστά της Ελλάδας
Σε επίπεδο ΕΕ, μόνο το 7,3 % των ενεργών επιχειρήσεων στην ΕΕ ανήκε στον τομέα της βιομηχανίας, παρόλο που οι επιχειρήσεις αυτές απασχολούσαν πάνω από 33,5 εκατομμύρια άτομα (20,2 % της συνολικής απασχόλησης στην επιχειρηματική οικονομία).
Το μέσο μέγεθος των βιομηχανικών επιχειρήσεων (με βάση τον αριθμό των απασχολουμένων) ήταν σημαντικά υψηλότερο στη βιομηχανία σε σύγκριση με τον τομέα των υπηρεσιών. Πράγματι, οι βιομηχανικές επιχειρήσεις απασχολούσαν κατά μέσο όρο 13 άτομα στις 27 χώρες της ΕΕ, έναντι μέσου όρου 4 ατόμων στον τομέα των υπηρεσιών. Ο μέσος αριθμός απασχολουμένων στον κατασκευαστικό τομέα ήταν ο χαμηλότερος, με 3 άτομα ανά επιχείρηση.
Ποσοστά ίδρυσης και κλεισίματος επιχειρήσεων
Το ποσοστό ίδρυσης επιχειρήσεων στην ΕΕ στο έτος αναφοράς ανήλθε στο 10,4%, ενώ το προκαταρκτικό ποσοστό κατάργησης επιχειρήσεων ήταν 9,2%.
Εξετάζοντας τα ποσοστά ίδρυσης στην ΕΕ, ο αριθμός των νεοσύστατων επιχειρήσεων ως ποσοστό του συνολικού αριθμού των ενεργών επιχειρήσεων κυμάνθηκε από 6,3% στην Αυστρία έως 17,5% στη Λιθουανία το 2024. Στην Ελλάδα τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 9,1% και 3,9%.
Το ποσοστό ίδρυσης επιχειρήσεων ήταν επίσης χαμηλό στη Δανία, τη Γερμανία και την Ιταλία (κάθε μία κάτω του 8 %). Στο αντίθετο άκρο της κλίμακας, καταγράφηκαν υψηλά ποσοστά ίδρυσης επιχειρήσεων στην Πορτογαλία (16,1 %) καθώς και στη Μάλτα και τη Γαλλία (κάθε μία ελαφρώς πάνω από 14 %) .
Ποσοστά ίδρυσης και διάλυσης επιχειρήσεων, επιχειρηματική οικονομία, 2024
Με βάση τα προσωρινά στοιχεία, τα χαμηλότερα ποσοστά κλεισίματος επιχειρήσεων καταγράφηκαν στην Ελλάδα (3,9 %) και τη Μάλτα (4,4 %). Αντίθετα, τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στην Εσθονία (29,2 %), την Ιρλανδία (16,9 %) και τη Λιθουανία (15,6 %).
Σύμφωνα με τα τελικά στοιχεία για το 2023, το ποσοστό παύσης λειτουργίας επιχειρήσεων στην ΕΕ ήταν 8,1 %. Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε και πάλι στην Ελλάδα (3,2 %), ακολουθούμενη από το Βέλγιο και την Ολλανδία (και οι δύο ελαφρώς κάτω από το 5 %), ενώ το υψηλότερο καταγράφηκε στη Λιθουανία και την Πορτογαλία (και οι δύο 12,6 %).
Στις περισσότερες χώρες της ΕΕ, ο αριθμός των νεοσύστατων επιχειρήσεων το 2024 υπερέβη τον αριθμό των διαλυθέντων επιχειρήσεων, με βάση τα τελικά στοιχεία για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις και τα προσωρινά στοιχεία για τις διαλυθείσες επιχειρήσεις. Το αντίθετο παρατηρήθηκε στη Βουλγαρία, τη Δανία, τη Γερμανία, την Εσθονία, την Ιρλανδία, την Ουγγαρία, την Πολωνία και τη Σλοβακία, όπου οι διαλυθείσες επιχειρήσεις υπερέβησαν αριθμητικά τις νεοσύστατες επιχειρήσεις. Συγκριτικά, με βάση τα τελικά στοιχεία για το 2023, η Δανία ήταν η μόνη χώρα στην οποία οι διαλυθείσες επιχειρήσεις υπερέβησαν ελαφρώς τις νεοσύστατες επιχειρήσεις.
Η επίδραση της ίδρυσης επιχειρήσεων στην αγορά εργασίας αποτελεί σημαντικό δείκτη για το δυναμικό δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Στο σύνολο της επιχειρηματικής οικονομίας το 2024, το ποσοστό αυτό κυμαίνεται από 1,0 % στο Λουξεμβούργο έως 5,7 % στην Πορτογαλία. Επιπλέον, σχετικά χαμηλά ποσοστά καταγράφηκαν στη Γερμανία, τη Φινλανδία, τη Δανία και την Αυστρία (μεταξύ 1,1 % και 1,3 %), ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφηκαν στην Πορτογαλία, την Ελλάδα, την Εσθονία και τη Σλοβακία (μεταξύ 5,7 % και 4,3 %).
Επιβιώσες επιχειρήσεις
Οι επιχειρήσεις που ιδρύθηκαν μεταξύ 2019 και 2023 και εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται το 2024 (επιβιώσες επιχειρήσεις) αντιπροσώπευαν το 29% του συνόλου των ενεργών επιχειρήσεων στην επιχειρηματική οικονομία.
Οι επιβιώσες επιχειρήσεις απασχολούσαν περισσότερους εργαζόμενους το 2024 σε σύγκριση με το έτος ίδρυσής τους:
• Οι επιχειρήσεις ηλικίας 5 ετών απασχολούσαν 72% περισσότερους εργαζόμενους το 2024 σε σύγκριση με το 2019,
• Οι επιχειρήσεις ηλικίας 3 ετών απασχολούσαν 64% περισσότερους εργαζόμενους το 2024 σε σύγκριση με το 2021,
• Οι επιχειρήσεις ηλικίας 1 έτους απασχολούσαν 37% περισσότερους εργαζόμενους το 2024 σε σύγκριση με το 2023.
Στις περισσότερες οικονομικές δραστηριότητες, οι επιχειρήσεις ηλικίας 5 ετών παρουσίασαν υψηλότερη αύξηση της απασχόλησης από ό,τι οι επιχειρήσεις ηλικίας 3 ή 1 έτους. Εξαιρέσεις αποτέλεσαν οι τομείς «Μεταποίηση», «Μεταφορές και αποθήκευση», «Δραστηριότητες διαμονής και εστίασης» και «Χρηματοοικονομικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες». Σε αυτούς τους τομείς, η αύξηση της απασχόλησης ήταν χαμηλότερη για τις επιχειρήσεις ηλικίας 5 ετών σε σύγκριση με τις επιχειρήσεις ηλικίας 3 ετών.
Η υψηλότερη αύξηση της απασχόλησης παρατηρήθηκε στις επιχειρήσεις ηλικίας 5 ετών, ιδίως στους ακόλουθους τομείς:
• «Παροχή νερού· αποχέτευση, διαχείριση αποβλήτων» (129 %),
• «Παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού» (128 %),
• και «Δραστηριότητες διοικητικών και υποστηρικτικών υπηρεσιών» (111 %)
