Του Γεράσιμου Σεραφειμίδη
Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ και Ιράν για την επόμενη ημέρα στα Στενά του Ορμούζ κάνουν τους εφοπλιστές να βρίσκονται σε ένα διαρκές κλίμα ανησυχίας καθώς τα σενάρια είναι πολλά, αλλά αυτό που παραμένει σταθερό είναι η επιβολή διοδίων, ώστε τα πλοία να μπορούν να περάσουν με ασφάλεια. Όμως, οι ΗΠΑ δε φαίνεται να μένουν με τα χέρια σταυρωμένα, καθώς ενδέχεται να πραγματοποιήσουν ελέγχους σε πλοία και να τα ακινητοποιούν εκτός του βεληνεκούς των ιρανικών αρχών.
Σύμφωνα με τη Kpler, οι εφοπλιστές θα κληθούν να πληρώνουν 1 δολάριο ανά βαρέλι πετρελαίου για όσα περνούν από το Ορμούζ. Οι πληρωμές θα γίνονται μέσω κρυπτονομισμάτων με τη νήσο Larak να λειτουργεί ως σημείο ελέγχου από τους Φρούρους της Επανάστασης του Ιράν.
Το εν λόγω νησί, όπως αναφέρει το TradeWinds, βρίσκεται 36,6 χιλιόμετρα ανατολικά του Bandar Abbas, και λειτουργεί ως κέντρο διοίκησης και επιβολής, με τα πλοία να πρέπει να υποβάλουν λεπτομερείς αναφορές πριν πάρουν το τελικό “πράσινο φως” για να πλεύοουν.
Σχετικά με το πως λειτουργεί ο έλεγχος των πλοίων, η Kpler περιγράφει πως γίνεται επιβίβαση πλοηγού και έλεγχος του φορτίου πριν από τη συνέχιση του ταξιδιού. Το γεγονός πως έχουν τεθεί σε εφαρμογή περιορισμοί για πλοία συγκεκριμένων σημαίων και ιδιοκτητών μαζί με την επιβολή διοικητικών ελέγχων για την κίνηση συνηγορούν σε ένα ελεγχόμενο περιβάλλον με αντίκτυπο στα κόστη, τη συμμόρφωση και τους χρόνους μεταφοράς των πλοίων.
Το πείραμα του Ιράν με τα δύο πλοία και το μπλόκο των ΗΠΑ
Αξίζει, δε, να σημειωθεί πως δύο πλοία κατάφεραν να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ ύστερα από την επιβολή του μπλόκου από τις ΗΠΑ. Πρόκειται για το Rich Starry χωρητικότητας 36.000 dwt, το οποίο ναυπηγήθηκε το 2015, και το Elpis (χωρητικότητας 35.775 dwt που ναυπηγήθηκε το 2000. Tα πλοία αυτά έχουν τεθεί σε λίστα κυρώσεων από τις ΗΠΑ και η εταιρεία διαχείρισης κρίσεων EOS Marine ανέφερε πως επρόκειτο για ένα “πείραμα” της Τεχεράνης έτσι ώστε να δει το κατά πόσο οι ΗΠΑ και το ναυτικό της θα εφαρμόσουν την ίδια τακτική με τη Βενεζουέλα και το μπλόκο που είχαν επιβάλει στις αρχές του έτους.
Από ό,τι φαίνεται η απόπειρα δεν πέτυχε, καθώς το Rich Starry φέρεται να άλλαξε πορεία προς βορρά, υπό τον φόβο αναχαίτισης, σύμφωνα με σχόλιο του επικεφαλής συμβουλευτικών υπηρεσιών της EOS, Martin Kelly στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Η EOS Marine επισημαίνει πως οι διαδικασίες που χρησιμοποιούν οι ΗΠΑ για την επιλογή, τον εντοπισμό και την επιβίβαση στα πλοία, δεν είναι σαφείς. Το ίδιο ισχύει επίσης και για το πως δρα το ναυτικό των ΗΠΑ, καθώς το μπλόκο δεν εφαρμόζεται σε ένα φιλικό περιβάλλον, όπως αυτό της Βενεζουέλας.
Πρέπει να αναφερθεί σε αυτό το σημείο και πως τα δύο πλοία χρησιμοποιούν false flags, γεγονός και το οποίο επιτρέπει στις ΗΠΑ να τα σταματήσουν, να επιβιβάσουν πλοηγούς σε αυτά και να εξετάσουν βάσει της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ωστόσο, είναι ασαφές το πόση δικαιοδοσία μπορεί να εφαρμοστεί σε ένα πλοίο εφόσον επιωβεβαιωθεί ότι δε χρησιμοποιεί σημαία. Οι επιχειρήσεις των ΗΠΑ έχουν φτάσει έως τον Βόρειο Ατλαντικό και τον Ινδικό με την Ακτοφυλακή να ακινητοποιεί τρία πλοία (Marinera, Aquila II και Veronica III).
Επομένως, αυτό που μένει να φανεί σύμφωνα με την EOS Marine, είναι το κατά πόσο οι παραπάνω κινήσεις των ΗΠΑ θα δώσουν το πλαίσιο της δράσης στο Ορμούζ. Επιπλέον, το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ δε χρειάζεται να επιχειρεί εντός του βεληνεκούς των ιρανικών αντιπλοϊκών συστημάτων για να εφαρμόσει έναν επιτυχημένο αποκλεισμό.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πλοία, όπως τα Elpis και Rich Starry, να μπορούν να εντοπιστούν και να υποστούν νηοψία σε ζώνες χαμηλής απειλής, όπως στην Αραβική Θάλασσα ή στον Ινδικό Ωκεανό.
Η EOS Marine αναφέρει πως από τον αποκλεισμό θα εξαιρούνται ορισμένα αμερικανικά πλοία που δραστηριοποιούνται πλησίον των Στενών του Ορμούζ, ενώ παραμένει ασαφές σε ποια λιμάνια θα κατευθύνονται τυχόν πλοία που θα υφίστανται αναχαίτιση.
