Ταμείο Ανάκαμψης: Η τελευταία κούρσα για 6,7 δισ. ευρώ – Από πού θα έρθουν τα χρήματα μετά

Λίγες ημέρες απομένουν για να «κλείσουν» και τα τελευταία ορόσημα που περιλαμβάνονται στο Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης με τη σχετική προθεσμία να εκπνέει την ερχόμενη Δευτέρα 31 του μηνός.

Ο Αύγουστος δεν ήταν μήνας διακοπών για τις αρμόδιες υπηρεσίες των υπουργείων και κυρίως στο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών όπου εργάζονταν πυρετωδώς για να ολοκληρωθεί το σύνολο των οροσήμων και να ανοίξει ο δρόμος για την υποβολή του 9ου και τελευταίου αιτήματος στα τέλη Σεπτεμβρίου. Το συγκεκριμένο ζήτημα αναμένεται να απασχολήσει το σημερινό υπουργικό συμβούλιο με τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο και τον αναπληρωτή υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκο Παπαθανάση να προχωρούν στον απολογισμό ολοκλήρωσης του «Ελλάδα 2.0».

Αυτό που αναμένεται τις επόμενες ημέρες και έως τις 31 Αυγούστου είναι να εκδοθούν όλες οι πράξεις που πιστοποιούν την ολοκλήρωση των έργων καθώς τον Σεπτέμβριο θα μπορούν να πραγματοποιούνται μόνο διοικητικές επιβεβαιώσεις για πράξεις που έχουν ήδη εκδοθεί.

Αρχές Σεπτεμβρίου αναμένεται η έγκριση εκταμίευσης 4,6 δις. ευρώ τα οποία αφορούν το 8ο αίτημα πληρωμής από το σκέλος των επιχορηγήσεων (865 εκατ. ευρώ) και το 7ο αίτημα για τα δάνεια (3,7 δις. ευρώ), τα οποία υποβλήθηκαν τον Μάιο. Υπενθυμίζεται ότι από τον Ιούλιο η Κομισιόν έχει ανάψει το «πράσινο φως» στο αναθεωρημένο Σχέδιο «Ελλάδα 2.0».

Το 9ο και τελευταίο αίτημα σχεδιάζεται να υποβληθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου. Ανέρχεται συνολικά σε 6,7 δις. ευρώ εκ των οποίων 4,4 δις. ευρώ αφορούν σε επιχορηγήσεις και 2,3 δις. ευρώ σε δάνεια. Απαραίτητη προϋπόθεση για την υποβολή του είναι η Ελλάδα, μέχρι την ερχόμενη Δευτέρα να έχει ικανοποιήσει και τα 123 ορόσημα που σχετίζονται με το συγκεκριμένο αίτημα. Όσον αφορά την εκταμίευση του παραπάνω ποσού, θα πρέπει να πραγματοποιηθεί μέχρι το τέλος Δεκεμβρίου.

Φέτος το Ταμείο Ανάκαμψης κλείνει ένα κύκλο που ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια με την Ελλάδα να λαμβάνει συνολικά 35,95 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 18,22 δισ. ευρώ αφορούν επιχορηγήσεις και τα 17,73 δισ. ευρώ δάνεια.

Παρά το γεγονός ότι το Ταμείο Ανάκαμψης τελειώνει, από το 2027 και μετά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα συνεχίσει να παρακολουθεί σε ετήσια βάση την υλοποίηση των ειδικών ανά χώρα συστάσεων (CSR), στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που αντιμετωπίζονται μέσω μέτρων του Ταμείου Ανάκαμψης.

Πώς θα καλυφθεί το κενό του Ταμείου Ανάκαμψης

Με βάση τον τελευταίο Πολυετή Δημοσιονομικό Προγραμματισμό του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και μετά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων από τα 16,7 δις. ευρώ φέτος, υποχωρεί στα 10,6 δις. ευρώ το 2027 για να αυξηθεί το 2028 στα 11,9 δις. ευρώ, στα 13 δις. ευρώ το 2029 και στα 14,2 δις. ευρώ το 2030.

Το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης δεν σημαίνει ότι σταματούν οι χρηματοδοτικές ροές προς την ελληνική οικονομία. Εκτός από το νέο Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030 ύψους 23 δις. ευρώ, κεντρικό ρόλο τα επόμενα χρόνια θα διαδραματίσουν :

·        το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο για τη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και μικρών επιχειρήσεων που πλήττονται από την κλιματική μετάβαση, με συνολικό προϋπολογισμό 5,255 δις. ευρώ (εκ των οποίων 3.476 εκατ. ευρώ προβλέπεται ότι θα δαπανηθούν την περίοδο 2026-2030

·        η συνέχιση του ΕΣΠΑ 2021-2027

·        το νέο ΕΣΠΑ 2028-2034

·        το νέο χρηματοδοτικό μοντέλο από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, η οποία κατά 72% χρηματοδοτεί πολύ μικρές επιχειρήσεις που απασχολούν έως 10 άτομα και δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση. Σε αυτήν μεταφέρεται ποσό 2 δισ. από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης.

·        Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού για τη στήριξη επενδύσεων με στόχο τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών συστημάτων και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.

Από το 2028, βασικό σημείο αναφοράς για τη χρηματοδότηση επενδύσεων θα αποτελέσει το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Με βάση την πρόταση που βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση, οι πόροι που θα μπορούσαν να κατευθυνθούν στην Ελλάδα εκτιμώνται σε περισσότερα από 49 δισ. ευρώ, με βασικούς άξονες κατανομής την πολιτική συνοχής, την κοινή αγροτική πολιτική, τη μετανάστευση και ασφάλεια, καθώς και την κοινωνικά δίκαιη πράσινη μετάβαση.