Το αίτημα να συμπεριληφθούν το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και η στήριξη της Τεχεράνης σε ένοπλες οργανώσεις της Μέσης Ανατολής στο πλαίσιο μιας οριστικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ διατύπωσαν οι χώρες του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου (GCC), κατά τη συνεδρίαση των υπουργών Εξωτερικών στη Μανάμα του Μπαχρέιν, παρουσία του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Στο κοινό ανακοινωθέν που εκδόθηκε μετά τη συνάντηση, οι υπουργοί Εξωτερικών των έξι κρατών-μελών του GCC υπογράμμισαν ότι “η βιώσιμη περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα απαιτεί την πλήρη αντιμετώπιση των ιρανικών απειλών”, κάνοντας ειδική αναφορά στους βαλλιστικούς πυραύλους, τα drones και τη στήριξη ένοπλων οργανώσεων στην περιοχή.
Οι χώρες του Κόλπου επισημαίνουν ότι τα ζητήματα αυτά δεν περιλαμβάνονται στο μνημόνιο συνεννόησης που υπεγράφη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών και την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, εκφράζοντας την ανάγκη για ευρύτερες εγγυήσεις ασφαλείας στο πλαίσιο της επόμενης φάσης των διαπραγματεύσεων.
Όροι στις οικονομικές σχέσεις με την Τεχεράνη
Στο οικονομικό σκέλος, οι υπουργοί του GCC υποστήριξαν ότι κάθε εμπορική ή επενδυτική δραστηριότητα με το Ιράν θα πρέπει να συνοδεύεται από συγκεκριμένους όρους και να παραμένει αναστρέψιμη, καλώντας παράλληλα την Τεχεράνη να τηρήσει τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το μνημόνιο συνεννόησης και να εγκαταλείψει πρακτικές που, κατά την εκτίμησή τους, συμβάλλουν στην αποσταθεροποίηση της περιοχής.
Παράλληλα, επανέλαβαν τη στήριξή τους στην ελεύθερη και ανεμπόδιστη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, απορρίπτοντας κάθε ενδεχόμενο επιβολής διοδίων, τελών ή άλλων περιορισμών στη διέλευση πλοίων από τη στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό.
Ρούμπιο: Οι ανησυχίες των χωρών του Κόλπου θα ληφθούν υπόψη
Από την πλευρά του, ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας διαβεβαίωσε τους συμμάχους της Ουάσιγκτον ότι τα συμφέροντα και οι ανησυχίες τους θα αποτελέσουν μέρος οποιασδήποτε μελλοντικής συμφωνίας με το Ιράν.
Ο Μάρκο Ρούμπιο, ολοκληρώνοντας την περιοδεία του στη Μέση Ανατολή, αναγνώρισε ότι οι χώρες του Κόλπου διατηρούν “πολύ σοβαρές ανησυχίες” για την ασφάλειά τους και επιθυμούν συνεχή ενημέρωση για την πορεία των διαπραγματεύσεων.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο καθεστώς των Στενών του Ορμούζ, τονίζοντας ότι η ελεύθερη ναυσιπλοΐα αποτελεί αδιαπραγμάτευτη αρχή. “Καμία χώρα δεν έχει το δικαίωμα να επιβάλλει χρεώσεις για τη χρήση διεθνών θαλάσσιων διαύλων”, σημείωσε, ξεκαθαρίζοντας ότι ενδεχόμενα τέλη διέλευσης δεν πρόκειται να αποτελέσουν μέρος οποιασδήποτε συμφωνίας.
Αυξημένες ανησυχίες μετά τον πόλεμο
Οι έξι χώρες του GCC — Σαουδική Αραβία, Κατάρ, Ομάν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν και Κουβέιτ — αποτελούν στρατηγικούς εταίρους των ΗΠΑ στην περιοχή και είχαν προσφέρει υποστήριξη στην Ουάσιγκτον κατά τη διάρκεια της πρόσφατης σύγκρουσης με το Ιράν.
Ωστόσο, η εμπλοκή τους τις κατέστησε στόχο ιρανικών αεροπορικών επιθέσεων, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες τους για την περιφερειακή ασφάλεια και εξηγεί την επιμονή τους να συμπεριληφθούν στις συνομιλίες ζητήματα που αφορούν όχι μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, αλλά και τις στρατιωτικές της δυνατότητες και την επιρροή της μέσω συμμαχικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.
