«Ανάσα» με επιτόκιο 3% στον εξωδικαστικό: Τι θα ισχύσει από 1ης Δεκεμβρίου για χιλιάδες οφειλέτες

Ανάσα σε χιλιάδες οφειλέτες, ευάλωτους και επιλέξιμους, με ρυθμισμένα δάνεια και χρέη προς τράπεζες και servicers δίνει το σταθερό επιτόκιο 3%, που θα ισχύσει από την 1η Δεκεμβρίου, για τον εξωδικαστικό μηχανισμό, το όριο του οποίου μειώθηκε στις 5.000 ευρώ.

Την ίδια ώρα, η μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών στις 5.000 ευρώ διευρύνει την πρόσβαση στον εξωδικαστικό μηχανισμό, ενώ αυστηρές προθεσμίες για την τακτοποίηση νέων φορολογικών χρεών καθιστούν επισφαλή τη διατήρηση των υφιστάμενων ρυθμίσεων.

Το νέο πλαίσιο αποσαφηνίζει η ΑΑΔΕ με την εγκύκλιο Ε.2073/10.11.2026, παρέχοντας οδηγίες για την εφαρμογή του μηχανισμού σε φυσικά και νομικά πρόσωπα που έχουν οριστικοποιήσει αίτηση ή συνάψει σύμβαση αναδιάρθρωσης. Οι διευκρινίσεις καλύπτουν, μεταξύ άλλων, τα χρέη προς δήμους και περιφέρειες, τις κατασχέσεις, τη φορολογική ενημερότητα και τη διαγραφή υπολοίπων μετά την εξόφληση.

Σταθερό επιτόκιο

Από την 1η Δεκεμβρίου 2026, οι ευάλωτοι και οι επιλέξιμοι οφειλέτες αποκτούν δικαίωμα σταθερού επιτοκίου 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, ανεξάρτητα από το αν τα δάνειά τους διαθέτουν εμπράγματες εξασφαλίσεις. Η αλλαγή καταλαμβάνει και τις συμβάσεις που βρίσκονται ήδη σε ισχύ, ακόμη και αν προβλέπουν διαφορετικό επιτόκιο. Δεν προβλέπεται, ωστόσο, επιστροφή ή συμψηφισμός τόκων που έχουν καταβληθεί πριν από την εφαρμογή του μέτρου.

Δικαιούχοι είναι όσοι διαθέτουν βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη, καθώς και όσοι πληρούν έως το διπλάσιο των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων. Για ένα άτομο, τα όρια διαμορφώνονται σε ετήσιο εισόδημα 14.000 ευρώ, καταθέσεις 14.000 ευρώ και ακίνητη περιουσία 240.000 ευρώ. Παράλληλα, οι οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς δεν πρέπει να ξεπερνούν τις 300.000 ευρώ και πρέπει να βρίσκονταν, εν όλω ή εν μέρει, σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών κατά την έναρξη ισχύος της διάταξης. Και στις δύο κατηγορίες τεκμαίρεται η συναίνεση των πιστωτών στην πρόταση που παράγει το υπολογιστικό εργαλείο.

Περισσότερες δόσεις

Το κατώτατο όριο οφειλών για την ένταξη στον μηχανισμό μειώνεται από 10.000 σε 5.000 ευρώ. Στην πολυμερή διαδικασία συνυπολογίζονται χρέη προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers. Έτσι, οφειλέτης με 3.200 ευρώ στην εφορία και 2.100 ευρώ σε τράπεζα μπορεί πλέον να υποβάλει αίτηση. Στη διμερή διαδικασία, το όριο των 5.000 ευρώ εξετάζεται χωριστά για κάθε πιστωτή.

Επιπλέον, η συγκέντρωση τουλάχιστον του 90% των συνολικών οφειλών σε έναν χρηματοδοτικό φορέα δεν αποκλείει πλέον την πολυμερή διαδικασία. Δικαίωμα αίτησης αποκτούν και μη κερδοσκοπικά νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου που ασκούν οικονομική δραστηριότητα.

Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr, με κωδικούς Taxisnet, από τον οφειλέτη ή εξουσιοδοτημένο σύμβουλο. Για χρέη προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία προβλέπονται έως 240 δόσεις. Για μη εξυπηρετούμενα δάνεια, η διάρκεια μπορεί να φθάσει τις 420 δόσεις για φυσικά πρόσωπα με οφειλές που καλύπτονται ολικά ή μερικά από ειδικά προνόμια. Το όριο είναι 240 δόσεις για φυσικά πρόσωπα χωρίς τέτοια κάλυψη και νομικά πρόσωπα με κάλυψη, ενώ για νομικά πρόσωπα χωρίς κάλυψη περιορίζεται στις 180 δόσεις.

Δεύτερη ευκαιρία

Στον μηχανισμό εντάσσονται και οφειλές άνω των 5.000 ευρώ προς δήμους, περιφέρειες και νομικά πρόσωπά τους, εφόσον έχουν βεβαιωθεί στην ΑΑΔΕ. Ρυθμίζονται μαζί με την αρχική οφειλή τα πρόστιμα και οι προσαυξήσεις. Ακόμη και αν έχουν επιβληθεί μέτρα αναγκαστικής είσπραξης, η αίτηση είναι δυνατή και, με τη σύναψη σύμβασης για τη συγκεκριμένη οφειλή, τα μέτρα αίρονται.

Για χρέη εταιρειών που έχουν λυθεί, βρίσκονται σε εκκαθάριση ή έχουν πάψει να υφίστανται, αίτηση μπορεί να υποβάλει όποιος ευθύνεται εκ του νόμου για το σύνολο της οφειλής. Αντίθετα, ο εγγυητής παραμένει υπεύθυνος για το υπόλοιπο ακόμη και μετά την εξόφληση της σύμβασης από τον πρωτοφειλέτη και δεν μπορεί να εντάξει εκ νέου το ίδιο ποσό σε νέα αίτηση.

Ειδική διαδικασία προβλέπεται για την προστασία της κύριας κατοικίας ευάλωτων και επιλέξιμων οφειλετών. Οι χρηματοδοτικοί φορείς υποχρεούνται να προτείνουν λύση που μπορεί να περιλαμβάνει την εκποίηση άλλων ακινήτων, στον βαθμό που απαιτείται για την ικανοποίηση των πιστωτών. Η δόση υπολογίζεται με βάση μόνο την αξία της κύριας κατοικίας, ενώ ο οφειλέτης μπορεί να απορρίψει την πρόταση και να επιλέξει τη συνήθη διαδικασία. Εφόσον τηρείται η ειδική σύμβαση, οι πιστωτές που καλύπτονται από αυτήν δεν μπορούν να επισπεύσουν πλειστηριασμό της κατοικίας, ενώ οι υφιστάμενες υποθήκες και προσημειώσεις διατηρούνται.

Παράλληλα, όσοι έχασαν προηγούμενη σύμβαση λόγω μη καταβολής δόσεων έχουν περιθώριο έξι μηνών από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 για νέα αίτηση μέσω της ειδικής διαδικασίας, χωρίς να περιμένουν την πάροδο των συνήθων 12 μηνών και για τις ίδιες οφειλές.

Η παγίδα

Κρίσιμος όρος για τη διατήρηση μιας ρύθμισης είναι η τακτοποίηση των φορολογικών χρεών που μένουν εκτός σύμβασης ή δημιουργούνται στη συνέχεια. Ο οφειλέτης μπορεί να διατηρήσει προηγούμενη ρύθμιση στην εφορία, ζητώντας την εξαίρεση των συγκεκριμένων χρεών από τον εξωδικαστικό. Αν επιλέξει να τα εντάξει, η παλιά ρύθμιση καταργείται για αυτές τις οφειλές.

Για τα ήδη ληξιπρόθεσμα χρέη που μένουν εκτός σύμβασης προβλέπονται 90 ημέρες από τη σύναψή της για εξόφληση ή νόμιμη τακτοποίηση. Για οφειλές που καθίστανται ληξιπρόθεσμες αργότερα, η προθεσμία είναι 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας πληρωμής. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται ακόμη και μια νέα απλήρωτη δόση ΕΝΦΙΑ.

Εάν χαθεί η ξεχωριστή ρύθμιση των οφειλών που εξαιρέθηκαν ή λήξει η αναστολή είσπραξής τους χωρίς να έχουν τακτοποιηθεί, το Δημόσιο μπορεί να καταγγείλει άμεσα την πολυμερή σύμβαση. Στη διμερή διαδικασία η ανατροπή επέρχεται αυτοδικαίως.

Κατασχέσεις

Η ένταξη στον εξωδικαστικό δεν αναστέλλει αυτομάτως τις κατασχέσεις της εφορίας σε τραπεζικούς λογαριασμούς ή εις χείρας τρίτων. Απαιτείται ξεχωριστή αίτηση, αφού καταβληθεί η πρώτη δόση και όσες επόμενες έχουν καταστεί απαιτητές, τακτοποιηθούν οι οφειλές εκτός σύμβασης και υποβληθούν οι δηλώσεις εισοδήματος και ΦΠΑ της τελευταίας πενταετίας, ακόμη και εκπρόθεσμα. Κάθε συνοφειλέτης πρέπει να υποβάλει δική του αίτηση.

Όσο τηρείται η σύμβαση, τα ποσά που προβλέπεται να διαγραφούν δεν συνυπολογίζονται στις παρακρατήσεις για την έκδοση φορολογικής ενημερότητας ούτε αναγράφονται στη βεβαίωση οφειλής.

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι, μετά την οριστική αίτηση και όσο ισχύει η ειδική αναστολή, εξακολουθεί να διαβιβάζει στον εισαγγελέα αιτήματα ποινικής δίωξης για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο, παρότι η ίδια η δίωξη αναστέλλεται. Εξαίρεση ισχύει όταν όλες οι ληξιπρόθεσμες οφειλές έχουν ρυθμιστεί ή τελούν σε αναστολή είσπραξης.

Τέλος, όσοι εξοφλήσουν πρόωρα τη ρύθμιση απαλλάσσονται από τους αντίστοιχους ανεξόφλητους τόκους. Η οριστική διαγραφή του υπολοίπου κατοχυρώνεται με την πλήρη αποπληρωμή της σύμβασης και καλύπτει όλους όσοι ευθύνονται εκ του νόμου για την οφειλή. Για παρακρατούμενους και επιρριπτόμενους φόρους, όπως ο ΦΠΑ, το ποσό που τους αναλογεί, χωρίς τους τόκους της ρύθμισης, πρέπει να καλύπτει τουλάχιστον το αρχικό κεφάλαιο.