Οι τράπεζες πωλούν τα ΑΤΜ που βρίσκονται σε απομακρυσμένες περιοχές, λόγω του υψηλού κόστους που συνεπάγεται η διατήρηση και η τροφοδοσία τους με μετρητά. Τα αγοράζουν διεθνείς όμιλοι-πάροχοι, οι οποίοι μπορούν να επιβάλλουν υψηλές προμήθειες για ανάληψη μετρητών, που φθάνουν ακόμη και τα 4,9 ευρώ
Μπορεί οι ψηφιακές συναλλαγές να διευρύνονται, αλλά τα μετρητά εξακολουθούν να αποτελούν ένα βασικό τρόπο πληρωμής, αναδεικνύοντας τα ATM ως το κυρίαρχο κανάλι για αναλήψεις τόσο για τους Ελληνες όσο και για τα εκατομμύρια τουριστών που επισκέπτονται κάθε χρόνο τη χώρα μας.
Με τις αναλήψεις μετρητών από ATM άλλης τράπεζας και όχι της τράπεζας όπου διατηρούμε τον λογαριασμό μας και άρα η ανάληψη είναι δωρεάν, να διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα της τάξης του 1 δισ. ευρώ κάθε χρόνο, το ενδιαφέρον διεθνών ομίλων για περαιτέρω διείσδυση σε αυτό το κομμάτι της αγοράς είναι πλέον δεδομένο. Πολλώ δε μάλλον, όταν αυτή η κατηγορία των παρόχων δεν εμπίπτει στους περιορισμούς που επέβαλε πρόσφατα η κυβέρνηση σε ό,τι αφορά τη μηδενική χρέωση για ανάληψη μετρητών σε δημοτικές περιοχές όπου υπάρχει μόνο ένα ATM τράπεζας.
Οι τράπεζες έχουν περιορίσει το δίκτυο των καταστημάτων τους τα τελευταία χρόνια, περιορίζοντας αντίστοιχα και το δίκτυο των ATM στα συγκεκριμένα σημεία, ενώ σε άλλα επεκτείνουν το δίκτυό τους σε μια προσπάθεια να έχουν αντιπροσωπευτική γεωγραφική αντιπροσώπευση. Το κόστος ωστόσο σε περιοχές που δεν βγάζουν πλέον τα έξοδά τους από τις συναλλαγές γίνεται δυσανάλογο και με δεδομένη τη μετατόπιση σε ψηφιακά κανάλια, δημιουργείται χώρος για ανακατανομή των σημείων όπου είναι τοποθετημένα τα μηχανήματα ανάληψης μετρητών, με έμφαση στις περιοχές που οι τράπεζες μειώνουν την παρουσία τους, αφήνοντας χώρο για νέους παίκτες.
Η πρόσφατη πώληση των 850 ATM που διέθετε η Τράπεζα Πειραιώς σε off site σημεία, δηλαδή σημεία εκτός τραπεζικών καταστημάτων, στον όμιλο Printec και στην εταιρεία Cashflex, που δημιουργείται για αυτό τον σκοπό, η ολοένα και μεγαλύτερη επέκταση ενός από τους μεγαλύτερους παρόχους παγκοσμίως όπως η Euronet στη χώρα μας και η πρόσφατη είσοδος στη χώρα μας του μεγαλύτερου κατασκευαστή ΑΤΜ στον κόσμο, της NCR, δείχνουν ότι οι αναλήψεις συνεχίζουν να αποτελούν έναν τομέα με επενδυτικό ενδιαφέρον με έμφαση στα σημεία όπου οι τράπεζες αποχωρούν.
Το δίκτυο της Euronet
Τέτοια σημεία είναι τόσο σε τουριστικές περιοχές, αλλά όχι μόνο. Χωριά ή οικισμοί όπως το Κομπότι Αρτας, η Σούγια Χανίων ή ο Λεντάς στο Ηράκλειο, αλλά και δεκάδες άλλα σημεία στην ηπειρωτική Ελλάδα ή στα νησιά δεν διαθέτουν ATM ελληνικής τράπεζας και ερμηνεύουν την παρουσία της Euronet, που αναπτύσσεται σταθερά τα τελευταία χρόνια έχοντας αναπτύξει ένα δίκτυο από 2.200 ATM πανελλαδικά. «Εχουμε πολλά αιτήματα εγκατάστασης ΑΤΜ από όλη την Ελλάδα», εξηγεί η Ιωάννα Κρικελλή, διευθύνουσα σύμβουλος στη Euronet Card Services, σημειώνοντας ότι «πιστεύουμε στη σημασία της παροχής αυτής της υπηρεσίας και συνεχίζουμε να επενδύουμε σταθερά τα τελευταία χρόνια καλύπτοντας ολοένα και περισσότερα σημεία όλης της χώρας». Ενδεικτικό του ενδιαφέροντος που έχει ο τομέας της ανάληψης μετρητών είναι ότι με βάση τα επίσημα στοιχεία, οι τράπεζες προσέθεσαν 200 ΑΤΜ σε όλη την επικράτεια την προηγούμενη 5ετία 2019-2023, ενώ η Euronet προσέθεσε την ίδια περίοδο 500 σημεία, καταγράφοντας υπερδιπλάσια ανάπτυξη.
Η χρέωση για την ανάληψη μετρητών της Euronet είναι 4,95 ευρώ ανεξαρτήτως ποσού, έναντι περίπου 1 ευρώ που χρεώνουν κατά μέσον όρο οι τράπεζες για την ανάληψη χρημάτων από ATM άλλης τράπεζας.
Οι χρεώσεις
Η χρέωση για την ανάληψη μετρητών της Euronet είναι 4,95 ευρώ ανεξαρτήτως ποσού, έναντι περίπου 1 ευρώ που χρεώνουν κατά μέσον όρο οι τράπεζες για την ανάληψη χρημάτων από ATM άλλης τράπεζας. «Η λειτουργία ενός δικτύου ΑΤΜ και η τροφοδοσία με μετρητά είναι κοστοβόρος και επηρεάζεται από το αυξανόμενο κόστος εξοπλισμού και εγκατάστασης, συστημάτων ασφαλείας, ενοικίων των χώρων, κόστους χρήματος κ.λπ. Στο πλαίσιο αυτό και για την κάλυψη του κόστους, οι πάροχοι της υπηρεσίας ATM μπορούν να εφαρμόσουν προμήθειες στην ανάληψη μετρητών. Εκτός από το δίκτυό μας, στο οποίο εφαρμόζεται προμήθεια για την ανάληψη μετρητών, η Euronet αναπτύσσει και το δίκτυο ΑΤΜ χωρίς χρέωση, συμβάλλοντας με ευαισθησία στις ανάγκες των πολιτών με στόχο το δίκτυο αυτό να αριθμεί περισσότερα από 500 σημεία σε όλη την Ελλάδα, μέχρι το τέλος του 2025», σημειώνει η κ. Κρικελλή.
To δίκτυο της Cashflex
Στο δίκτυο ΑΤΜ της Cashflex, που εξαγόρασε πρόσφατα τα off site ΑΤΜ της Τράπεζας Πειραιώς, «θα εφαρμοστεί ενιαία τιμολογιακή πολιτική για όλους τους χρήστες καρτών ελληνικών τραπεζών, μετά το πέρας της σταδιακής ολοκλήρωσης στην αλλαγή της εξωτερικής εμφάνισης και του λογισμικού των ΑΤΜ με τα διακριτικά της νέας εταιρείας», επισημαίνει η Γεωργία Μπότσικα, γενική διευθύντρια της Printec για την Ελλάδα και την Κύπρο.
Θα πρέπει να τονισθεί ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία υποχρεώνει όλους τους παρόχους να εφαρμόζουν ενιαία τιμολόγηση για την ανάληψη μετρητών σε όλους τους κατόχους καρτών και ανεξάρτητα από το ποιος είναι ο εκδότης της κάρτας, δηλαδή εάν η κάρτα έχει εκδοθεί από ελληνική τράπεζα ή τράπεζα του εξωτερικού. Ενα μέρος άλλωστε των εσόδων προέρχεται από τη μετατροπή συναλλάγματος, όταν η χρήση του ΑΤΜ για ανάληψη μετρητών γίνεται από κάτοικο εκτός Ευρωζώνης, διευρύνοντας και ενισχύοντας έτσι τις πηγές εσόδων των ΑΤΜ.
Τα ATM αποτελούν βασικό κανάλι όχι μόνο για την ανάληψη μετρητών ή τις καταθέσεις, αλλά και για τη διενέργεια άλλων συναλλαγών, όπως η πληρωμή λογαριασμών, αξιοποιώντας τεχνολογίες σαν το barcode.
Οι τράπεζες, από την πλευρά τους, αναβαθμίζουν και εκσυγχρονίζουν τα ATM που έχουν αποφασίσει να διατηρήσουν, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις αυξάνουν την παρουσία τους, προσθέτοντας κάποια σε περιοχές που εμφανίζουν υψηλή κίνηση και ουρές πελατών. Μετά το δραστικό κλείσιμο καταστημάτων, τα ATM αποτελούν βασικό κανάλι όχι μόνο για την ανάληψη μετρητών ή τις καταθέσεις αλλά και για τη διενέργεια άλλων συναλλαγών, όπως η πληρωμή λογαριασμών, αξιοποιώντας τεχνολογίες όπως το barcode reader ή η τεχνολογία NFC, που επιτρέπει την ανέπαφη χρήση της κάρτας για την πραγματοποίηση συναλλαγών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, ένα ποσοστό από 20% έως 30%, ανάλογα με την τράπεζα των συναλλαγών, αφορά πλέον πληρωμές τρίτων (όπως δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα), ενώ εκτός από τις αναλήψεις, που αντιπροσωπεύουν το 30%, περίπου, ένα σημαντικό ποσοστό των συναλλαγών αντιπροσωπεύουν οι καταθέσεις μετρητών στους λογαριασμούς των κατόχων μέσω των ΑΤΜ.
Με βάση τα στοιχεία, η Εθνική διαθέτει 1.400 ATM, από τα οποία 540 στα καταστήματα και τα υπόλοιπα σε off site σημεία, η Eurobank διαθέτει 1.200, από τα οποία τα 840 είναι off site, η Πειραιώς μετά την πρόσφατη πώληση 850 ΑΤΜ, διαθέτει άλλα 367 ATM που είναι σε off site σημεία και εκτός της συμφωνίας με την Printec, καθώς και 934 ΑΤΜ που λειτουργούν στο δίκτυο των καταστημάτων της, ενώ η Alpha Bank διαθέτει δίκτυο 1.195 ΑΤΜ, εκ των οποίων 582 σε καταστήματα.
