Η θάλασσα, η οικογενειακή επιχειρηματική διαδρομή και 21 χρόνια στην ηγεσία του Παναθηναϊκού συνθέτουν την πορεία του Γιώργου Βαρδινογιάννη, μιας από τις πλέον αναγνωρίσιμες μορφές του ελληνικού επιχειρείν και του επαγγελματικού ποδοσφαίρου των τελευταίων δεκαετιών. Ο άνθρωπος που έμεινε γνωστός ως «Καπετάνιος» διατήρησε, ακόμη και μετά την αποχώρησή του από τα γήπεδα, ισχυρούς δεσμούς με τη ναυτιλία – τον χώρο από τον οποίο ουσιαστικά ξεκίνησε η διαδρομή του.
Για μια ολόκληρη γενιά Ελλήνων, το όνομα Γιώργος Βαρδινογιάννης είναι σχεδόν ταυτόσημο με τον Παναθηναϊκό. Πριν όμως από τη Λεωφόρο, την Παιανία, τα πρωταθλήματα και τις μεγάλες ευρωπαϊκές βραδιές, υπήρχε η θάλασσα.
Γεννημένος το 1936 στην Επισκοπή Ρεθύμνου, ο Γιώργος Βαρδινογιάννης μεγάλωσε στην πολυμελή οικογένεια του Ιωάννη και της Χρυσής Βαρδινογιάννη. Η οικογενειακή επιχειρηματική δραστηριότητα αναπτύχθηκε αρχικά γύρω από τη ναυτιλία και τα πετρελαιοειδή. Η επίσημη ιστορία της Motor Oil καταγράφει τον Γιώργο μαζί με τους αδελφούς του Βαρδή, Παύλο, Νίκο και Θεόδωρο στα εγκαίνια του διυλιστηρίου των Αγίων Θεοδώρων τον Νοέμβριο του 1972, σε μια περίοδο κατά την οποία διαμορφωνόταν ο επιχειρηματικός όμιλος που τις επόμενες δεκαετίες θα αποκτούσε διεθνές αποτύπωμα.
Ο πραγματικός «Καπετάνιος»
Το προσωνύμιο «Καπετάνιος» δεν δημιουργήθηκε στα γήπεδα. Οι ρίζες του βρίσκονται στη ναυτική δραστηριότητα του Γιώργου Βαρδινογιάννη, ο οποίος ακολούθησε το εμπορικό ναυτικό και εκπαιδεύτηκε στη φημισμένη Southampton School of Navigation στο Warsash της Αγγλίας. Στη συνέχεια και σύμφωνα με την ιστορική μελέτη των Τζελίνας Χαρλαύτη και Ιωάννη Θεοτοκά για την ελληνική ναυτιλία (Leadership in World Shipping) αναφέρεται ότι ο οικογενειακός όμιλος είχε ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του 1960 δημιουργήσει τη Varnima Corporation International S.A. και ότι ο Γιώργος Βαρδινογιάννης ήταν επικεφαλής των ναυτιλιακών δραστηριοτήτων του ομίλου.
Η Varnima δεν ήταν μια περιφερειακή εταιρεία. Στις αρχές της δεκαετίας του 1970 ο στόλος της είχε φθάσει, σύμφωνα με την ίδια ιστορική πηγή, τα 11 δεξαμενόπλοια συνολικής χωρητικότητας περίπου 314.000 dwt. Στη συνέχεια η ναυτιλιακή δραστηριότητα του ομίλου αναπτύχθηκε ακόμη περισσότερο, παράλληλα με τη δημιουργία της Motor Oil και την επέκταση στην εμπορία και διύλιση πετρελαίου.
Ο Γιώργος Βαρδινογιάννης ήταν αυτός που έγινε παγκοσμίως γνωστός ως καπετάνιος του πλοίου Ioanna V το οποίο βρέθηκε στο επίκεντρο της διεθνούς σύγκρουσης για το εμπάργκο της Ροδεσίας.
Η θέση του στον ελληνικό εφοπλισμό ήταν και θεσμική. Τα επίσημα αρχεία της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών καταγράφουν τον Γιώργο Ι. Βαρδινογιάννη ως εκλεγμένο μέλος δύο Διοικητικών Συμβουλίων της ΕΕΕ το διάστημα 1975-1979. Οι εκλογές του Ιανουαρίου 1975 ήταν οι πρώτες μετά την πτώση της δικτατορίας και σηματοδότησαν αλλαγή γενιάς στην Ένωση. Ο Αντώνης Χανδρής έφερε στη διοίκηση αρκετά νέα πρόσωπα, πολλούς ηλικίας περίπου 30-40 ετών. Ανάμεσά τους ήταν οι Γιώργος Βαρδινογιάννης.
Την ίδια περίοδο η παρουσία στον ναυτιλιακό κλάδο αποτυπώνεται και σε διεθνείς θεσμούς. Ενδεικτικά στην ετήσια έκθεση του Det Norske Veritas για το 1996 εμφανίζεται εκπροσωπώντας την Varnima Corporation International S.A., μείναι μέλος της Greek Committee του νορβηγικού νηογνώμονα.
Και η σύνδεση με τη ναυτιλία δεν αποτελεί απλώς κεφάλαιο του παρελθόντος. Τα βρετανικά εταιρικά αρχεία καταγράφουν τον George John Vardinoyannis ως ενεργό director της Avin (London) Limited από τις 31 Μαΐου 1991. Η Avin αποτελεί τον παραδοσιακό ναυτιλιακό βραχίονα των συμφερόντων της οικογένειας Βαρδινογιάννη, με έμφαση στη μεταφορά πετρελαίου και πετρελαιοειδών.
Ίσως γι’ αυτό ο χαρακτηρισμός «Καπετάνιος» αποδείχθηκε τόσο ανθεκτικός στον χρόνο. Ακόμη και όταν το πεδίο δράσης του μετακινήθηκε από τις γέφυρες των πλοίων στα διοικητικά γραφεία και από εκεί στα ποδοσφαιρικά γήπεδα, το προσωνύμιο έμεινε.
