Μετά την ενέργεια και τον προϋπολογισμό, η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ ανέδειξε ότι υπάρχει ρήξη μεταξύ των “27” και στο μεταναστευτικό.
Έπειτα από μαραθώνιες διαβουλεύσεις, οι οποίες είχαν διάρκεια 14 ώρες, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμβιβαστική διατύπωση για την ενεργειακή κρίση, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά τα μεγάλα ζητήματα που αφορούν τόσο τα μέτρα στήριξης όσο και τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Αναφορικά με το μεταναστευτικό και σύμφωνα με διεθνή ΜΜΕ, κατά τη διάρκεια της συζήτησης υπήρξαν στιγμές μεγάλης έντασης, με τη Δανία και την Ιταλία να εξαπολύουν επίθεση κατά του Πέδρο Σάντσεθ για τη στάση της Ισπανίας στην κρίση της Θέουτα.
Στη διάρκεια των συζητήσεων, τα κράτη-μέλη είχαν χωριστεί σε δύο γκρουπ: στη “σκληρή πλευρά” βρίσκονταν η Δανία και η Ιταλία, με… πλάτες της Πολωνίας, η οποία ζητούσε επίμονα μία πιο άκαμπτη στάση όσον αφορά τη διαχείριση της κρίσης.
Η Μαδρίτη, από την πλευρά της, επιμένει στην ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής αλληλεγγύης απέναντι στις αυξημένες μεταναστευτικές πιέσεις.
Η συζήτηση εστίασε σε δύο ζητήματα, καθώς εκτός του τρόπου διαχείρισης του μεταναστευτικού, συζητήθηκε και η αντιμετώπιση εργαλειοποίησης για την κατάσταση στα σύνορα.
Στο τραπέζι έχει μπει και η ελληνική πρόταση για τον μηχανισμό αντιμετώπισης κρίσεων στο μεταναστευτικό. Η Ελλάδα συμμετέχει μαζί με τη Δανία, την Ολλανδία, τη Γερμανία και την Αυστρία στην ομάδα των κρατών-μελών της ΕΕ που προωθούν τη δημιουργία “κόμβων επιστροφής” εκτός Ένωσης.
Η πρόταση προβλέπει την παροχή ειδικών νομοθετικών εργαλείων και μεγαλύτερης ευελιξίας στα κράτη-μέλη, ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται ταχύτερα σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.
Σύμφωνα με την ΕΡΤ, η ελληνική πρωτοβουλία φαίνεται να συγκεντρώνει ευρεία αποδοχή μεταξύ των ηγετών, ωστόσο παραμένει ανοιχτό εάν θα καταγραφεί τελικά σε επίσημο κείμενο συμπερασμάτων, καθώς οι διαβουλεύσεις συνεχίζονται σε ιδιαίτερα φορτισμένο κλίμα.
ΕΕ: Πιθανά και τα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης
Όσον αφορά την ενεργειακή κρίση, στα συμπεράσματα της Συνόδου, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει και -εφόσον χρειαστεί- να προτείνει πρόσθετα βραχυπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών, λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες και τις διαφορές που υπάρχουν μεταξύ των κρατών-μελών.
Η ελληνική κυβέρνηση εμφανίζεται ικανοποιημένη από τη διατύπωση του κειμένου, καθώς θεωρεί ότι ενσωματώνει το αίτημα της Αθήνας για στοχευμένες και προσωρινές παρεμβάσεις, προσαρμοσμένες στις ανάγκες κάθε χώρας. Πρόκειται για θέση που είχε προωθήσει με έμφαση ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά τις διαπραγματεύσεις.
ΕΕ: Διάσταση μεταξύ “φειδωλών” και “φίλων της συνοχής” για τον προϋπολογισμό
Την ίδια ώρα, οι έντονες διαφωνίες μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ μεταφέρθηκαν και στη συζήτηση σχετικά με τον νέο πολυετή προϋπολογισμό της Ένωσης για την περίοδο 2028-2034.
Οι εκπρόσωποι των χωρών του Βορρά, οι “φειδωλοί”, ζητούν περαιτέρω περικοπές στις προτεινόμενες δαπάνες, ενώ οι επονομαζόμενοι “φίλοι της συνοχής” επιμένουν στη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για αναπτυξιακές και κοινωνικές πολιτικές.
Σημαντικές διαφωνίες καταγράφηκαν και γύρω από το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS), το οποίο από το 2028 αναμένεται να επηρεάσει το κόστος θέρμανσης και μεταφορών. Από τη μία πλευρά, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Ισπανία τάσσονται υπέρ της εφαρμογής του, ενώ στον αντίποδα κράτη όπως η Ιταλία, η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Τσεχία και η Σλοβακία ζητούν αναστολή ή επανεξέταση λόγω της ενεργειακής πίεσης που αντιμετωπίζουν οι οικονομίες τους.
Η διαπραγμάτευση για τον νέο προϋπολογισμό περνά πλέον στα χέρια του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, με έκτακτη σύνοδο να προγραμματίζεται για τα τέλη Νοεμβρίου. Εκεί αναμένεται να ληφθούν κρίσιμες αποφάσεις τόσο για το ύψος του προϋπολογισμού όσο και για τις νέες ευρωπαϊκές πηγές χρηματοδότησης, καθώς οι “27” καλούνται να καταλήξουν σε συμφωνία πριν από το τέλος του έτους.
Ικανοποίηση της Ελλάδας για τα συμπεράσματα της Συνόδου
Θετικά αποτιμά η ελληνική κυβέρνηση τα συμπεράσματα της Συνόδου Κορυφής για την ενεργειακή κρίση, καθώς στο τελικό κείμενο περιλαμβάνεται η δυνατότητα λήψης προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης, θέση που προωθούσε σταθερά η Αθήνα κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές που επικαλείται η ΕΡΤ, η αναφορά αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ανοίγει τον δρόμο για πρόσθετες παρεμβάσεις ευρωπαϊκού χαρακτήρα με στόχο την ελάφρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Έμφαση αναμένεται να δοθεί στο κομμάτι που αποτιμά θετικά η ελληνική πλευρά, δηλαδή ότι με την επιμονή και του ίδιου του πρωθυπουργού μπήκε τελικά στο κείμενο των συμπερασμάτων αυτό που ζητούσε η Ελλάδα.
Επίσης, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην πρόβλεψη ότι τα όποια μέτρα θα λαμβάνουν υπόψη τις ειδικές συνθήκες κάθε κράτους-μέλους. Πρόκειται για σημείο που η ελληνική πλευρά θεωρεί κρίσιμο, καθώς δίνει τη δυνατότητα προσαρμογής των ευρωπαϊκών παρεμβάσεων στις ιδιαιτερότητες και τις ανάγκες κάθε χώρας.
Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, η σκυτάλη περνά πλέον στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία καλείται να εξετάσει και να εξειδικεύσει τα πιθανά μέτρα που θα μπορούσαν να εφαρμοστούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στην ενέργεια.
-: TheToc
