Σε μια νέα γραμμή άμυνας απέναντι στο ενεργειακό κόστος περνά η κυβέρνηση, καθώς οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή κρατούν τις διεθνείς τιμές πετρελαίου σε υψηλά επίπεδα και αυξάνουν την πίεση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ενόψει του χειμώνα.
Το νέο πακέτο, που αναμένεται να εξειδικευτεί αύριο, Δευτέρα, έχει ως βασικό στόχο να περιορίσει την τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο από τις 15 Οκτωβρίου, όταν αρχίζει η διάθεσή του στην αγορά.
Με τα σημερινά δεδομένα, χωρίς παρέμβαση, η τιμή θα μπορούσε να πλησιάσει ακόμη και τα 2 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η συνολική επιδότηση –κρατική και από τα διυλιστήρια– θα πρέπει να κινηθεί τουλάχιστον στην περιοχή των 25 λεπτών ανά λίτρο.
Η παρέμβαση στην αντλία θα συνοδευτεί από οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ εξετάζεται και διεύρυνση των κριτηρίων ώστε να ενταχθούν περισσότεροι δικαιούχοι.
Η διπλή παρέμβαση στη θέρμανση
Το κυβερνητικό σχέδιο επιχειρεί να λειτουργήσει ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα.
Από τη μία, μειώνει απευθείας την τιμή του πετρελαίου στην αντλία. Από την άλλη, ενισχύει το επίδομα που καταβάλλεται στα νοικοκυριά, ώστε η στήριξη να μην εξαντλείται στην κοινή επιδότηση της τιμής αλλά να είναι μεγαλύτερη για όσους έχουν υψηλότερες ανάγκες θέρμανσης.
Η τελική αρχιτεκτονική του επιδόματος –και κυρίως το εάν θα αλλάξουν εισοδηματικά ή περιουσιακά κριτήρια– θα αποσαφηνιστεί με την εξειδίκευση των μέτρων.
Η τιμή των 1,75 ευρώ το λίτρο έχει και έναν ισχυρό συμβολισμό: σε αυτά περίπου τα επίπεδα είχε ολοκληρωθεί την περασμένη άνοιξη η προηγούμενη περίοδος διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης.
Η κυβέρνηση προσανατολίζεται παράλληλα στη συνέχιση της επιδότησης του πετρελαίου κίνησης και τον Οκτώβριο.
Σήμερα η συνολική παρέμβαση φτάνει τα 15 λεπτά ανά λίτρο, εκ των οποίων τα 10 λεπτά προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και τα υπόλοιπα 5 από τα διυλιστήρια.
Παρά την επιδότηση, όμως, η λιανική τιμή του diesel εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, με την επιβάρυνση να μεταφέρεται σε μεγάλο μέρος της οικονομίας μέσω μεταφορών, εφοδιαστικής αλυσίδας, αγροτικής παραγωγής και λειτουργικού κόστους των επιχειρήσεων.
Γι’ αυτό και το πετρέλαιο κίνησης θεωρείται από τα μέτρα που δύσκολα μπορούν να αποσυρθούν όσο οι διεθνείς τιμές παραμένουν στα σημερινά επίπεδα.
Επιστρέφει στο τραπέζι το πλαφόν
Στο κυβερνητικό τραπέζι βρίσκεται και η επαναφορά έκτακτου πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων.
Το μέτρο εξετάζεται να εφαρμοστεί τόσο στο στάδιο της εμπορίας όσο και στα πρατήρια, με στόχο να εμποδίσει την υπερβολική διεύρυνση των περιθωρίων σε μια περίοδο έντονων διακυμάνσεων των διεθνών τιμών πετρελαίου και βενζίνης.
Πρόκειται για συμπληρωματική παρέμβαση στο πακέτο επιδοτήσεων, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει όχι μόνο το διεθνές κόστος που περνά στην αντλία, αλλά και τυχόν πρόσθετες πιέσεις στην εσωτερική αγορά.
Η μάχη μεταφέρεται και στις Βρυξέλλες
Το δεύτερο μέτωπο ανοίγει σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει προαναγγείλει ότι θα θέσει στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο το ζήτημα μεγαλύτερης δημοσιονομικής ευελιξίας για τις χώρες-μέλη, ώστε να μπορούν να παρεμβαίνουν και στον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Το αίτημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα. Οι υψηλές τιμές ενέργειας αποτελούν πλέον κοινό πρόβλημα για πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες, ενώ η συζήτηση επανέρχεται στο κατά πόσο οι κυβερνήσεις μπορούν να μειώσουν φορολογικές επιβαρύνσεις χωρίς να δημιουργούνται δημοσιονομικές αποκλίσεις από το ευρωπαϊκό πλαίσιο.
Η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς μια παρέμβαση στον ΕΦΚ θα είχε διαφορετική κλίμακα και διάρκεια από τις σημερινές επιδοτήσεις στην αντλία.
Το Brent πάνω από 100 δολάρια αλλάζει τις ισορροπίες
Η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή και η επίθεση των Χούθι σε τμήμα της σαουδαραβικής υποδομής μεταφοράς πετρελαίου προς την Ερυθρά Θάλασσα προκάλεσαν νέα αναστάτωση, με το Brent να πλησιάζει τα 110 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει την Παρασκευή προς τα 105 δολάρια.
Το βασικό ερώτημα είναι κατά πόσο η Σαουδική Αραβία θα μπορέσει να διατηρήσει ομαλή την τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς και εάν οι διαταραχές στις μεταφορές θα αποδειχθούν προσωρινές ή θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διάρκεια.
Από αυτό θα κριθεί όχι μόνο η πορεία του πετρελαίου, αλλά και η τιμή του φυσικού αερίου και συνολικά το ενεργειακό κόστος στην Ευρώπη.
Πιερρακάκης: Στήριξη χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό
Το δίλημμα αποτύπωσε από το Δουβλίνο ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης.
Όπως σημείωσε, η άνοδος των τιμών της ενέργειας είναι πλέον «το κυρίαρχο ζήτημα» τόσο στην Ελλάδα όσο και στην υπόλοιπη Ευρώπη, όμως οι κυβερνήσεις καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα σε δύο ανάγκες: να στηρίξουν πολίτες και επιχειρήσεις χωρίς να διαταράξουν τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Η κατεύθυνση, όπως την περιέγραψε, είναι τα μέτρα να είναι όσο γίνεται στοχευμένα, προσωρινά και προσαρμοσμένα στις πραγματικές ανάγκες, ακόμη κι αν στην πράξη μέρος των παρεμβάσεων παραμένει οριζόντιο.
Το μήνυμα πίσω από το νέο πακέτο είναι ότι η κυβέρνηση δεν θεωρεί τη σημερινή παρέμβαση ως το τέλος της ενεργειακής στήριξης.
Εφόσον οι διεθνείς τιμές παραμείνουν σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, αρμόδια στελέχη αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης ή και διεύρυνσης των μέτρων.
Το κρίσιμο στοίχημα, όμως, είναι διπλό: να απορροφηθεί το άμεσο σοκ του χειμώνα χωρίς να ανοίξει μια νέα δημοσιονομική πληγή – και παράλληλα να επιταχυνθούν οι επενδύσεις που θα μειώσουν μόνιμα το ενεργειακό κόστος, ώστε κάθε νέα διεθνής κρίση να μην οδηγεί ξανά στο ίδιο σημείο εκκίνησης.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. .
