«Νόμιζα ότι μιλούσα με τον Ουμέροφ… Ήταν ζωντανά, τον έβλεπα, όπως βλέπω εσάς», τόνισε ο Γενικός Γραμματέας Εθνικής Ασφάλειας Θάνος Ντόκος για το βίντεο που δείχνει συνομιλία του με Ρώσους, που εμφανίζονται ως Ουκρανοί αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με τα όσα έχουν γίνει γνωστά, οι γνωστοί Ρώσοι φαρσέρ Vovan & Lexus προσποιήθηκαν Ουκρανούς αξιωματούχους και δημοσίευσαν βίντεο από την τηλεδιάσκεψη που είχαν με τον κ. Ντόκο, όπως έχουν κάνει και με άλλους πολιτικούς από πολλές χώρες.
Ο σύμβουλος Ασφαλείας του Κυριάκου Μητσοτάκη, μιλώντας στον ΣΚΑΪ, αναφέρθηκε αναλυτικά στη συνομιλία που είχε, τονίζοντας πως δεν είχε κανένα στοιχείο που να παρέπεμπε σε fake επαφή.
Έκανε λόγο για μία «πολύ δυσάρεστη εμπειρία», ενώ σημείωσε πως «αισθάνθηκα ότι πλέον δεν μπορεί κανείς να εμπιστεύεται ούτε τα μάτια του». Όπως είπε, ο πρωθυπουργός, ο οποίος ενημερώθηκε άμεσα για το περιστατικό, προβληματίστηκε έντονα.
Αναλυτικά η συνέντευξη του Θάνου Ντόκου:
Ερωτηθείς «πώς είχατε διασφαλίσει εσείς ότι συνομιλείτε με τον Ουκρανό ομόλογό σας και όχι με κάποιον άλλο; Τι διαπιστευτήρια είχατε; Τι εγγυήσεις», ο Θάνος Ντόκος τόνισε πως «είχαμε όλο το υλικό, τα ονόματα, τις διευθύνσεις, ακόμη και τα επιστολόχαρτα που χρησιμοποιούνται σε αυτές τις περιπτώσεις. Το λεκτικό ήταν αυτό το οποίο πάγια χρησιμοποιείται. Και βεβαίως και τα δικά μου στοιχεία επικοινωνίας δεν βρίσκονται στο διαδίκτυο. Χρειάζεται να ψάξει κανείς λίγο παραπάνω. Άρα όλα αυτά με οδήγησαν στο συμπέρασμα ότι επρόκειτο για μια πραγματική συνομιλία με τον Ουκρανό ομόλογό μου και όχι για κάτι άλλο. Επίσης, δεν είχα ακούσει και ποτέ μέχρι τότε κάποιο περιστατικό, όπου και ήχος και εικόνα χρησιμοποιήθηκε για deap fake. Ήταν μια πρώτη επαφή και ξαναλέω πολύ δυσάρεστη.
Σε διευκρινιστική ερώτηση, εάν «υπήρχαν δηλαδή τα διαπιστευτήρια ότι μιλάτε με ποιους;», απάντησε: «Ότι μιλάω με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας της Ουκρανίας, τον κ. Ουμέροφ».
Ο κ. Ντόκος υπογράμμισε ότι η τελευταία φορά που είχε επικοινωνία, είτε δια ζώσης είτε τηλεφωνικά με τον Ουκρανό ομόλογό του, ήταν «μια εβδομάδα πριν συμβεί το περιστατικό με την τηλεδιάσκεψη». «Είχαμε αφήσει ανοιχτά ζητήματα. Πάντοτε υπάρχουν ζητήματα τα οποία ξεκινάει η συζήτηση, συνεχίζεται σε μια νέα επαφή δια ζώσης ή σε μια τηλεδιάσκεψη. Αυτό είναι μια πάγια διαδικασία», πρόσθεσε.
Σε άλλη ερώτηση, εάν είχε παρατηρήσει ύποπτες κινήσεις είτε στο κινητό είτε στις επαφές του, ανέφερε: «Όχι γιατί το κινητό μου είναι προστατευμένο. Έχουν αναβαθμιστεί τα μέτρα ασφαλείας και στα κινητά και πλέον σε λίγο καιρό και στα λεγόμενα τριψήφια, τα μαύρα τηλέφωνα. Αλλά αυτό καλύπτει μόνο συνομιλίες μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και όχι με ανθρώπους εκτός συστήματος».
Διευκρίνισε ότι όταν άρχισε η σύνδεση, «βλέπω τον ομόλογό μου και ξεκινάμε να συζητάμε… Όπως βλέπω εσάς, υπήρχε μια κανονική συζήτηση ο ίδιος ζωντανά και αντιδρούσε σε αυτά που του έλεγα».
Σε σχόλιο ότι «δεν μιλάμε για δύο άγνωστα πρόσωπα που ήταν στη σύνδεση ή μια ξένη φωνή. Έκλεψαν και τη φωνή και την εικόνα», ο κ. Ντόκος είπε: «Αυτό είναι το ανησυχητικό, γιατί μέχρι τώρα τα δικά μας πρωτόκολλα ασφαλείας, επειδή είχαμε δει ότι υπήρχαν πολλά περιστατικά τέτοιων ας πούμε φαρσών σε τηλεφωνικές συνομιλίες και θύμα είχε πέσει και ο πρόεδρος Μακρόν και ο πρόεδρος Ντούντα της Πολωνίας και αρκετοί ακόμη ηγέτες, πρωθυπουργοί, υπουργοί. Είπαμε ότι πλέον θα έχουμε και φωνή και εικόνα».
Ερωτηθείς εάν τον προβλημάτισε κάτι σε ότι έχει να κάνει με το περιεχόμενο της συζήτησης, είπε: «Προς το τέλος της συζήτησης. Γιατί επέμενε ο ομόλογός μου στο θέμα του drone και μάλιστα με ορισμένες θέσεις οι οποίες ήταν λίγο περίεργες, αλλά όχι τόσο που να με προβληματίσουν ότι συνέβαινε κάτι τόσο περίεργο».
«Επέμενε ότι παρά τις σαφείς προειδοποιήσεις που είχε δώσει η ελληνική κυβέρνηση σε όλα τα επίπεδα για το περιστατικό του τρόμου στη Λευκάδα, ότι κάποιοι στην ουκρανική κυβέρνηση δεν είχαν λάβει το μήνυμα και ότι επρόκειτο να κάνουν κάτι αντίστοιχο. Το είπε αρκετές φορές και με τρόπο που στο τέλος άρχισα να προβληματίζομαι για το αν ήταν πρόβλημα γλώσσας; Τα αγγλικά δεν μας βοηθούσαν; Υπήρχε κάτι άλλο σε αυτή την υπόθεση, οπότε μόλις τελείωσε την συνομιλία, επικοινώνησα αμέσως με την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και άρχισαν κι εκείνοι να ψάχνουν το ζήτημα και επικοινώνησα εκ νέου με τηλέφωνο μόνο με τον Ουκρανό ομόλογό μου, με μία πρόφαση ότι κάτι δεν είχα καταλάβει απόλυτα και ήθελα να το ξεκαθαρίσω. Και εκεί έγινε εμφανές ότι αυτός με τον οποίο συνομιλούσα δεν ήταν Ουκρανός ομόλογος. Ήταν κάποιο άλλο πρόσωπο», διευκρίνισε στη συνέχεια.
«Αυτό μας είπαν και οι Ουκρανοί ότι την ίδια περίοδο, αλλά χωρίς πολλές λεπτομέρειες, είχε συμβεί και σε αξιωματούχο Βαλτικής χώρας», συμπλήρωσε.
Αναφερόμενος στη συνομιλία, είπε πως «ορισμένες μικρο-καθυστερήσεις υπήρχαν, αλλά η εμπειρία μας με την Ουκρανία είναι ότι λόγω προβλημάτων που σχετίζονται με τον πόλεμο, πάντοτε υπήρχαν κάποια ζητήματα σύνδεσης. Δηλαδή θυμάμαι και σύνδεση του προέδρου Ζελένσκι σε επίπεδο ηγετών, όπου δεν είχαν καταφέρει να περάσουν εικόνα, ήταν μόνο η φωνή του. Άρα δεν ήταν κάτι ανησυχητικό, γιατί το επίπεδο σύνδεσης με την Ουκρανία ήταν πάντοτε λίγο προβληματικό, αλλά όχι τίποτα τόσο έντονο που να οδηγήσει άμεσα σε προβληματισμό ότι εδώ κάτι άλλο συμβαίνει».
«Έχει ήδη ξεκινήσει αναθεώρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας»
Όπως υπογράμμισε στη συνέχεια, «έχει ήδη ξεκινήσει αναθεώρηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας και εδώ θα πρέπει να πω αν το ανησυχητικό είναι για όλους μας ότι πλέον ακόμα και αυτό που βλέπουν τα μάτια μας δεν είναι πλέον πάντοτε ασφαλές και αυτό έχει μπορεί να έχει βαθύτατες επιπτώσεις για την ενημέρωση, την επικοινωνία, τον πολιτικό διάλογο. Μια σειρά από ζητήματα, που αφορούν ακόμα και την καθημερινότητά μας. Το θετικό, αν θέλετε, είναι ότι ως χώρα έχουμε κάνει στο τελευταίο διάστημα αρκετά βήματα, είτε όσον αφορά στην Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών. Πριν από λίγες ημέρες είχαμε τα εγκαίνια του κτιρίου κυβερνοπολέμου στο ΓΕΕΘΑ, με όλες τις τεχνολογίες που αυτό συνεπάγεται. Σημαντικά βήματα έχει κάνει η Εθνική Αρχή Κυβερνοασφάλειας. Άρα έχουμε έναν μηχανισμό σε εθνικό επίπεδο, ο οποίος έχει κινητοποιηθεί, έχει αποκτήσει δυνατότητες και σιγά σιγά κλείνει το όποιο χάσμα με όσους θέλουν να δημιουργήσουν προβλήματα. Άρα είμαι αισιόδοξος ότι μετά την δυσάρεστη αυτή εμπειρία θα είμαστε καλύτερα προετοιμασμένοι να εντοπίσουμε εγκαίρως τέτοιου είδους απόπειρες ψευδών ειδήσεων και παραπληροφόρησης».
«Όπως εξελίσσεται η τεχνολογία για αμυντικούς σκοπούς εξελίσσεται και για επιθετικούς. Νομίζω την επόμενη φορά θα είμαστε προστατευμένοι από τέτοιου είδους λογισμικό και τεχνολογία, αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πόσα ακόμα βήματα θα έχει κάνει η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης, στην αντίθετη κατεύθυνση. Είναι ένας συνεχής αγώνας. Ελπίζω ότι θα τον κερδίσουμε, αλλά κανείς δεν μπορεί να είναι απόλυτα βέβαιος».
Ερωτηθείς εάν τον προβληματίζει το περιστατικό αυτό, λίγο πριν τη σύνοδο του ΝΑΤΟ, που το θέμα της Ουκρανίας θα βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας, απάντησε: «Προφανώς δεν είναι τυχαία η χρονική στιγμή, αλλά νομίζω ότι αν δει κανείς όλες τις κινήσεις που γίνονται, άλλοτε επιλέγεται η περίοδος πριν από εκλογικές αναμετρήσεις και είχαμε πολύ έντονη δραστηριότητα. Αυτή τη φορά ρωσικών υπηρεσιών. Το ξέρουμε με σιγουριά. Στις εκλογές στη Μολδαβία, στις εκλογές στην Αρμενία, υπάρχουν ανησυχίες και για ευρωπαϊκές χώρες. Άρα, σε διάφορες χρονικές στιγμές υπάρχει ένας σχεδιασμός, ο οποίος εκδηλώνεται με αυτόν τον τρόπο».
«Νομίζω ότι ό,τι είπα είναι το μήνυμα, η εθνική γραμμή και το μήνυμα που έχουμε στείλει στους Ουκρανούς σε διάφορα επίπεδα, τον πρωθυπουργό και τους αρμόδιους υπουργούς. Δεν νομίζω ότι ειπώθηκε κάτι το οποίο μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα».
«Η πρόθεση θα ήταν προφανώς να δημιουργήσουν πρόβλημα. Να προσθέσω και κάτι άλλο. Δεν είναι μόνο τι λέει κάνεις, είναι και πώς γίνεται μια σχετική κοπτοραπτική με προχωρημένους αλγόριθμους και λογισμικό για να εμφανιστεί να λέει κάτι το οποίο δεν είπε κάποιος ποτέ» πρόσθεσε.
Συνεχίζοντας, ο κ. Ντόκος τόνισε πως «ήταν μια πολύ δυσάρεστη εμπειρία, δεν σας το κρύβω. Αισθάνθηκα ότι πλέον δεν μπορεί να εμπιστεύεται κανείς ούτε τα μάτια του. Και είναι κάτι το οποίο με οδηγεί στο να αναθεωρήσω μια σειρά από πράγματα και επαγγελματικά αλλά και σε προσωπικό επίπεδο».
Σε άλλη ερώτηση, τι του είπε ο πρωθυπουργός, όταν τον ενημέρωσε, είπε: «Προβληματίστηκε. Αλλά το ζήτημα των deap fake news είναι ένας άνθρωπος, ο οποίος έχει μια πολύ καλή σχέση με την τεχνολογία. Καταλαβαίνει τα ζητήματα αυτά. Είναι κάτι που τον έχει προβληματίσει και παλαιότερα και αυτό ήρθε ως επιβεβαίωση των ανησυχιών του».
