Η Κίνα επέβαλε περιορισμούς στις εξαγωγές προς δύο αμερικανικές εταιρείες σπάνιων γαιών, οι οποίες αποτελούν βασικό μέρος της προσπάθειας της Ουάσιγκτον να μειώσει την εξάρτησή της από το Πεκίνο δημιουργώντας μια εναλλακτική αλυσίδα εφοδιασμού για αυτά τα κρίσιμα ορυκτά.
Οι MP Materials και USA Rare Earth προστέθηκαν στον κινεζικό κατάλογο ελέγχου εξαγωγών, προκειμένου να “διαφυλαχθούν η εθνική ασφάλεια και τα συμφέροντα της χώρας”, σύμφωνα με ανακοίνωση του κινεζικού Υπουργείου Εμπορίου τη Δευτέρα, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
Η απόφαση βάζει τέλος σε μια περίοδο αρκετών μηνών κατά την οποία η Κίνα είχε περιορίσει τη χρήση τέτοιων μέτρων εναντίον αμερικανικών εταιρειών, μετά τη σύνοδο κορυφής του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον πρόεδρο της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, τον περασμένο Οκτώβριο.
Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου ανέφερε ότι η κίνηση αποτελεί απάντηση στην απόφαση του Πενταγώνου να προσθέσει ορισμένες από τις μεγαλύτερες κινεζικές εταιρείες σε λίστα επιχειρήσεων που κατηγορούνται ότι υποστηρίζουν τον κινεζικό στρατό.
Με άμεση ισχύ, οι δύο αμερικανικές εταιρείες χάνουν την πρόσβαση σε προϊόντα και τεχνολογίες διπλής χρήσης, δηλαδή αγαθά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για εμπορικούς όσο και για στρατιωτικούς σκοπούς.
Η κινεζική απόφαση απαγορεύει επίσης σε οργανισμούς και φυσικά πρόσωπα παγκοσμίως να μεταφέρουν ή να παρέχουν στις εταιρείες αυτές προϊόντα διπλής χρήσης κινεζικής προέλευσης, επεκτείνοντας ουσιαστικά το πεδίο εφαρμογής των εξαγωγικών περιορισμών πέρα από τα κινεζικά σύνορα.
Παράλληλα, το Πεκίνο πρόσθεσε ακόμη οκτώ αμερικανικές εταιρείες στον κατάλογο ελέγχου εξαγωγών, μεταξύ των οποίων κατασκευαστές drones, εταιρείες ρομποτικής και αεροδιαστημικής τεχνολογίας.
Η MP Materials διαχειρίζεται το μοναδικό μεγάλο ορυχείο σπάνιων γαιών στις Ηνωμένες Πολιτείες και θεωρείται βασικός πυλώνας της στρατηγικής της κυβέρνησης Τραμπ για τη δημιουργία εγχώριας αλυσίδας εφοδιασμού σε σπάνιες γαίες και μόνιμους μαγνήτες, οι οποίοι είναι κρίσιμοι για την προηγμένη βιομηχανία και την άμυνα. Πέρυσι, η εταιρεία έλαβε επένδυση ύψους 400 εκατ. δολαρίων από το αμερικανικό Υπουργείο Άμυνας.
Η USA Rare Earth αποτελεί ανερχόμενο παραγωγό σπάνιων γαιών και νωρίτερα αυτόν τον μήνα εξασφάλισε χρηματοδότηση 1,6 δισ. δολαρίων από το αμερικανικό Υπουργείο Εμπορίου. Παράλληλα, συμφώνησε να εξαγοράσει την Serra Verde Group, αποκτώντας πρόσβαση σε ορυχεία στη Βραζιλία.
Οι δύο εταιρείες έχουν αυξήσει σημαντικά τις παραγωγικές τους δυνατότητες τον τελευταίο χρόνο, καθώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν να ενισχύσουν την εγχώρια παραγωγή σπάνιων γαιών και μαγνητών μετά την εμπορική αντιπαράθεση με την Κίνα το 2025.
Το Πεκίνο είχε χρησιμοποιήσει τον έλεγχο που ασκεί στην αγορά σπάνιων γαιών ως αντίποινα στους δασμούς του Τραμπ, περιορίζοντας τις εξαγωγές και αποκαλύπτοντας τις αδυναμίες των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού, από τις ΗΠΑ έως την Ευρώπη.
Παρά τον συμβολισμό της τελευταίας αυτής κίνησης, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι περιορισμένες, καθώς και οι δύο εταιρείες υποστηρίζουν ότι έχουν ήδη μειώσει δραστικά την εξάρτησή τους από κινεζικό εξοπλισμό και υλικά.
Η απόφαση της Κίνας έρχεται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία των χωρών της G7 να περιορίσουν έως το 2030 τις εισαγωγές σπάνιων γαιών και μόνιμων μαγνητών από οποιαδήποτε μεμονωμένη χώρα εκτός του μπλοκ και των εταίρων του σε ποσοστό κάτω του 60%, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από την Κίνα.
Σύμφωνα με τον International Energy Agency, η Κίνα αντιπροσωπεύει περίπου το 60% της παγκόσμιας εξορυκτικής παραγωγής σπάνιων γαιών που χρησιμοποιούνται σε μόνιμους μαγνήτες, απαραίτητους για την κατασκευή προϊόντων όπως iPhone, ηλεκτρικά οχήματα, μαχητικά αεροσκάφη και πυραυλικά συστήματα. Η κυριαρχία της είναι ακόμη μεγαλύτερη στη διύλιση και επεξεργασία, όπου ελέγχει πάνω από το 90% της παγκόσμιας δυναμικότητας και σχεδόν το 95% της παραγωγής μόνιμων μαγνητών.
