Οι ασπίδες του ελληνικού χρέους στη νέα κρίση

Νέες πρόωρες αποπληρωμές χρέους και το 2027, ύψους τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ, περιορισμένη εκδοτική δραστηριότητα, όχι μεγαλύτερη των 7-8 δισ. ευρώ, αλλά διασφάλιση ότι το δημόσιο χρέος θα συνεχίσει να αποκλιμακώνεται και ως ποσό και ως ποσοστό του ΑΕΠ «υπόσχεται» η Ελλάδα στις αγορές, για να θωρακίσει τα κρατικά ομόλογα, εν μέσω παγκόσμιας καταιγίδας.

Κύκλος αξιολογήσεων

Ο φθινοπωρινός κύκλος αξιολογήσεων της χώρας από τους ξένους οίκους ξεκινά από αύριο, την ώρα που το sell-off στις αγορές ομολόγων συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. H DBRS ανοίγει τον χορό στις 4/09, πριν δηλαδή να ανακοινωθούν καν τα στοιχεία για την πορεία της ελληνικής οικονομίας κατά τη διάρκεια του β’ τριμήνου. Θα ακολουθήσει διπλή αξιολόγηση στις 18/09 από τον γερμανικό οίκο Scope αλλά και τη Moody’s, ενώ η Standard and Poor’s θα εκδώσει έκθεση στις 23 Οκτωβρίου. Το 2026 θα κλείσει με τον οίκο Fitch στις 6/11.

Καθώς επισήμως το χρηματοδοτικό πρόγραμμα της Ελλάδας θα δημοσιευτεί λίγο πριν από τα Χριστούγεννα, στελέχη του οικονομικού επιτελείου έχουν ήδη ξεκινήσει να «επικοινωνούν» τις βασικές προτεραιότητες για την επόμενη χρονιά. Τα βασικά νούμερα θα ενσωματωθούν, άλλωστε, και στο προσχέδιο του προϋπολογισμού, το οποίο και θα κατατεθεί στη Βουλή τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου.

Το πλάνο για την επόμενη χρονιά είναι να περιοριστεί η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ στην περιοχή του 130%, δηλαδή στο χαμηλότερο επίπεδο από το μακρινό πλέον 2009. Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, ο στόχος είναι η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ να πέσει προς το 113% μέχρι το 2030, χαμηλότερα και από την Ιταλία και από τη Γαλλία και από το Βέλγιο.

Δύο κινήσεις

Για να επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι, θα δρομολογηθούν οι ακόλουθες κινήσεις:

1. Για τους υπόλοιπους μήνες του 2026, δεν θα υπάρξει άλλη έξοδος στις αγορές. Άλλωστε, η Ελλάδα, έχει καλύψει πλήρως το χρηματοδοτικό της πρόγραμμα κάτι που σημαίνει ότι πρακτικά δεν επηρεάζεται καθόλου αυτή τη στιγμή από το ράλι στις αποδόσεις των ομολόγων. Ήδη, χθες, το 10ετές ανέβηκε ακόμη και στο 4,07%. Αυτό είναι και το υψηλότερο επίπεδο από το καλοκαίρι του 2023. Οι αγορές, πάντως, εξακολουθούν να κρατούν το ελληνικό 10ετές κάτω από το επίπεδο και του ιταλικού και του γαλλικού. Χωρίς νέο δανεισμό αλλά και με τις δρομολογημένες πρόωρες αποπληρωμές που θα γίνουν έως το τέλος του χρόνου (αυτή τη φορά δάνεια του EFSF), ο στόχος είναι η χρονιά να κλείσει με το χρέος στα 357 δισ. ευρώ, αισθητά χαμηλότερα σε σχέση με τα 364,6 δισ. ευρώ του 2025. Η δε αναλογία χρέους προς ΑΕΠ αναμένεται να διαμορφωθεί κοντά στο 136%, 10 μονάδες κάτω σε σχέση με το 2025. Αυτή η πτώση των 10 μονάδων αναμένεται να φανεί και αρκετή για να υποχωρήσει η ελληνική αναλογία κάτω από την ιταλική.

2. Για το 2027, θα δρομολογηθεί νέα μείωση του χρέους και σε απόλυτο ποσό και ως αναλογία με το ΑΕΠ. Με τα τωρινά δεδομένα, προβλέπεται ότι το χρέος θα συγκρατηθεί στα 355 δισ. ευρώ (δηλαδή 2 δισ. ευρώ κάτω σε σχέση με το 2026), ώστε η αναλογία να υποχωρήσει ακόμη περισσότερο, στο 130%. Είναι και η χαμηλότερη αναλογία χρέους προς ΑΕΠ μετά το 2009. Για να διασφαλιστούν αυτά τα νούμερα, θα πρέπει να συμβούν τα εξής:

α) Το χρηματοδοτικό πρόγραμμα του 2027 να συγκρατηθεί στα 8 δισ. ευρώ, ενδεχομένως και χαμηλότερα.

β) Να δρομολογηθούν νέες πρόωρες αποπληρωμές της τάξεως των 5 δισ. ευρώ τουλάχιστον (ενδεχομένως το ποσό να ανέβει και σε υψηλότερα επίπεδα, κάτι που θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του πρωτογενούς πλεονάσματος).