Η Ρωσία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη εργατικού δυναμικού, η οποία αποδίδεται σε δύο βασικούς παράγοντες: στο δημογραφικό πρόβλημα της χώρας με τη γήρανση του πληθυσμού και στον πόλεμο στην Ουκρανία.
Αυτοί οι δύο παράγοντες συρρικνώνουν το διαθέσιμο εργατικό δυναμικό της χώρας και αναμένεται να λειτουργήσουν επιβαρυντικά στη ρωσική οικονομία για χρόνια.
Για να αποκατασταθεί η ισορροπία στην αγορά εργασίας, τo Bloomberg Economics εκτιμά ότι η Ρωσία χρειάζεται σήμερα επιπλέον 1,5 εκατ. εργαζόμενους. Ωστόσο, επιχειρηματικοί φορείς θεωρούν ότι η έλλειψη θα συνεχιστεί, με τη Ρωσική Ένωση Βιομηχάνων και Επιχειρηματιών να προβλέπει «τρύπα» 3 εκατ. εργαζομένων έως το 2030.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία
Το πρόβλημα υπήρχε πριν από την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και ο πόλεμος απλά το επιδείνωσε. Έτσι, ακόμα και αν σταμάταγαν σήμερα οι συγκρούσεις, η πίεση στην αγορά εργασίας θα παρέμενε.
Σύμφωνα με το Center for Strategic and International Studies, κατά τη σύγκρουση στην Ουκρανία, που διανύει πλέον τον πέμπτο χρόνο της, η Ρωσία έχει υποστεί περίπου 1,2 εκατ. απώλειες, μεταξύ των οποίων έως και 325.000 νεκροί μέχρι τον Ιανουάριο.
Αν και υπάρχουν ελάχιστα αξιόπιστα στοιχεία για τη μετανάστευση μετά την εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ο ανεξάρτητος δημογράφος με έδρα τη Ρωσία, Ιγκόρ Εφρέμοφ, εκτιμά ότι οι αναχωρήσεις κατά την περίοδο αυτή μείωσαν το εργατικό δυναμικό κατά 300.000 έως 400.000 άτομα.
Αυτός ο αριθμός ενδεχομένως αντισταθμίστηκε εν μέρει από τους από 100.000 έως 200.000 εργαζόμενους που προήλθαν από τα ουκρανικά εδάφη που κατελήφθησαν κατά τη διάρκεια του πολέμου, πρόσθεσε.
Ο ίδιος σημείωσε επίσης ότι ο στρατός έχει απορροφήσει από την αγορά εργασίας περίπου 700.000 έως 900.000 ανθρώπους, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που θα μπορούσαν να επιστρέψουν στην αγορά εργασίας εφόσον λήξουν οι εχθροπραξίες, αν και πολλοί νεοσύλλεκτοι διαθέτουν περιορισμένη επαγγελματική εμπειρία.
Το δημογραφικό
Ακόμη και πριν από τον πόλεμο, ο πληθυσμός της Ρωσίας που βρίσκονταν σε ηλικία εργασίας είχε συρρικνωθεί κατά περίπου 4,9 εκατ. άτομα την περίοδο μεταξύ 2015 και 2022, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Bloomberg Economics. Αυτό βοήθησε στην αύξηση της ανεργίας στο 4%. Έκτοτε, το ποσοστό ανεργίας έχει μειωθεί περίπου στο μισό.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν συχνά αναφέρεται στο χαμηλό ποσοστό ανεργίας της Ρωσίας, που ανέρχεται στο 2,2%. Αυτό το στοιχείο όμως αναδεικνύει παράλληλα ότι η αγορά εργασίας έχει πλέον ελάχιστα περιθώρια περαιτέρω επέκτασης, περιορίζοντας τη δυνατότητα ανάπτυξης της οικονομίας.
«Η εξαιρετικά χαμηλή ανεργία στη Ρωσία μετατρέπεται πλέον σε οικονομικό εμπόδιο αντί για πλεονέκτημα. Οι ελλείψεις εργαζομένων περιορίζουν την παραγωγή τόσο στον αμυντικό όσο και στον πολιτικό τομέα. Την ίδια στιγμή, οι μισθοί αυξάνονται ταχύτερα από την παραγωγικότητα, περιπλέκοντας τη μάχη της κεντρικής τράπεζας απέναντι στον πληθωρισμό, ο οποίος αναμένεται να κινηθεί εκτός στόχου για έβδομη συνεχόμενη χρονιά», σχολιάζει το Bloomberg Economics.
«Ακόμα και σε περίπτωση επιβράδυνσης της οικονομίας, η ανεργία είναι απίθανο να αυξηθεί σημαντικά. Το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη θέσεων εργασίας, αλλά η έλλειψη εργαζομένων», τονίζει.
Το ποσοστό των Ρώσων που είναι σε ηλικία εργασίας μειώνεται από το 2010 και σήμερα ανέρχεται σε περίπου 74 εκατ., σύμφωνα με το ρωσικό υπουργείο Εργασίας.
Παράλληλα, λιγότεροι νέοι εισέρχονται στην αγορά εργασίας από όσους συνταξιοδοτούνται, μια συνέπεια της δεκαετίας του 1990, όταν τα ποσοστά γεννήσεων μειώθηκαν κατακόρυφα εν μέσω εκτεταμένων προβλημάτων μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης.
Η αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης το 2019 βοήθησε στον μετριασμό των επιπτώσεων κρατώντας τους Ρώσους για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην αγορά εργασίας.
Την ίδια ώρα όμως «γέρασε» το εργατικό δυναμικό της χώρας.
Έτσι, ενώ έχει αυξηθεί το ποσοστό των εργαζομένων ηλικίας 55 ετών και άνω, ο αριθμός των εργαζομένων ηλικίας 25 έως 39 ετών έχει μειωθεί έως και 4 εκατομμύρια, σύμφωνα με τον ανεξάρτητο δημογράφο με έδρα τη Ρωσία, Ιγκόρ Εφρέμοφ.
Αυτό σημαίνει ότι η Ρωσία εξακολουθεί να βρίσκεται μπροστά σε ένα νέο κύμα συνταξιοδοτήσεων, το οποίο θα αφήσει ακόμη λιγότερους εργαζόμενους στην αγορά.
Πάντως, το Bloomberg αναφέρει ότι η επόμενη δεκαετία ίσως φέρει κάποια προσωρινή ανακούφιση, καθώς μια μεγαλύτερη γενιά πρόκειται να εισέλθει στην αγορά εργασίας, αποτέλεσμα των πολιτικών της δεκαετίας του 2000 για την ενίσχυση των γεννήσεων μέσω επιδομάτων και οικονομικών κινήτρων.
Ωστόσο, αυτή η εξέλιξη δεν αρκεί για να αντιστρέψει τη συνολική τάση. Ο πληθυσμός της Ρωσίας αναμένεται να συνεχίσει να γερνά, ενώ οι γεννήσεις τα τελευταία χρόνια έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα που είχαν καταγραφεί στα τέλη της δεκαετίας του 1990 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000.
Προτιμώμενη πηγή στην Google
Για να εμφανίζονται περισσότερα άρθρα της Ναυτεμπορικής στις αναζητήσεις σας εύκολα και γρήγορα, πρέπει να προσθέσετε το site στις προτιμώμενες πηγές σας. Μπορείτε να το κάνετε πηγαίνοντας εδώ.
