Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Κίνας συμφωνούν ότι καμία χώρα δεν μπορεί να επιτρέπεται να επιβάλλει τέλη διέλευσης στα πλοία που περνούν από το Στενό του Ορμούζ, ανέφερε την Τρίτη το Στέιτ Ντιπάρτμεντ στο Reuters, σε μια ένδειξη ότι οι δύο χώρες προσπαθούν να βρουν κοινό έδαφος στις προσπάθειες άσκησης πίεσης στο Ιράν ώστε να εγκαταλείψει τον έλεγχο της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Η ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έρχεται ενόψει μιας κρίσιμης συνόδου μεταξύ του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ και του Κινέζου προέδρου Σι Τζινπίνγκ αργότερα αυτή την εβδομάδα, όπου το θέμα του ελέγχου του Ιράν στο στενό θα βρεθεί στην ατζέντα.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν το θέμα σε τηλεφωνική επικοινωνία τον Απρίλιο.
“Συμφώνησαν ότι καμία χώρα ή οργάνωση δεν μπορεί να επιτρέπεται να επιβάλλει διόδια για τη διέλευση από διεθνείς θαλάσσιες οδούς όπως το Στενό του Ορμούζ”, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τόμι Πίγκοτ, στο Reuters. Το υπουργείο δεν είχε προηγουμένως δώσει στη δημοσιότητα λεπτομέρειες της συνομιλίας, κάτι ασυνήθιστο για την πρακτική του.
Η κινεζική πρεσβεία δεν αμφισβήτησε την αμερικανική εκδοχή της συζήτησης, δηλώνοντας ότι ελπίζει όλες οι πλευρές να συνεργαστούν για την αποκατάσταση της κανονικής ναυσιπλοΐας μέσω του στενού, από όπου πριν από τον πόλεμο περνούσε το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
“Η διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή και η διασφάλιση της ανεμπόδιστης διέλευσης εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον της διεθνούς κοινότητας”, δήλωσε ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας, Λιου Πενγκγιού.
Η Τεχεράνη έχει απαιτήσει το δικαίωμα επιβολής διοδίων στη ναυσιπλοΐα ως προϋπόθεση για τον τερματισμό του πολέμου. Οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει ναυτικό αποκλεισμό στο Ιράν, ενώ ο Τραμπ έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής αμερικανικών τελών διέλευσης ή συνεργασίας με το Ιράν για τη συλλογή διοδίων. Μετά από εσωτερικές και διεθνείς αντιδράσεις, ο Λευκός Οίκος δήλωσε αργότερα ότι ο Τραμπ θέλει να δει το Στενό του Ορμούζ ανοιχτό χωρίς περιορισμούς.
Κινέζοι αξιωματούχοι μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει να αναφερθούν άμεσα στα διόδια, παρότι καταδικάζουν τον αμερικανικό αποκλεισμό.
“Κανονική και ασφαλής διέλευση”
Δύο πηγές που γνωρίζουν τη συνομιλία Γουάνγκ–Ρούμπιο ανέφεραν ότι ο Ρούμπιο έθεσε το ενδεχόμενο κινεζικά πλοία να πληρώνουν διόδια, κάτι που, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στόχευε στο να ενθαρρύνει το Πεκίνο να ασκήσει μεγαλύτερη πίεση στην Τεχεράνη για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η Κίνα διατηρεί στενές σχέσεις με το Ιράν και παραμένει σημαντικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Ο Τραμπ πιέζει το Πεκίνο να χρησιμοποιήσει την επιρροή του ώστε να ωθήσει την Τεχεράνη σε συμφωνία με την Ουάσιγκτον.
Σε μεταγενέστερη συνάντηση με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, ο Γουάνγκ δήλωσε ότι η διεθνής κοινότητα συμμερίζεται την “κοινή ανησυχία για την αποκατάσταση της κανονικής και ασφαλούς διέλευσης μέσω του στενού”, ενώ επανέλαβε ότι η Κίνα στηρίζει το Ιράν στην “προστασία της εθνικής κυριαρχίας και ασφάλειάς του”.
Η Κίνα άσκησε βέτο τον περασμένο μήνα σε αμερικανικό σχέδιο ψηφίσματος στον ΟΗΕ που ενθάρρυνε τα κράτη να συνεργαστούν για την προστασία της εμπορικής ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι το κείμενο ήταν προκατειλημμένο κατά του Ιράν. Αυτό οδήγησε τον Αμερικανό πρέσβη στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτς, να κατηγορήσει το Πεκίνο ότι ανέχεται το Ιράν να “κρατά την παγκόσμια οικονομία υπό την απειλή όπλου”.
Η Ουάσιγκτον, μαζί με το Μπαχρέιν, έχει συντάξει νέο σχέδιο ψηφίσματος στον ΟΗΕ που απαιτεί από το Ιράν να σταματήσει τις επιθέσεις και την τοποθέτηση ναρκών στο στενό, όμως διπλωμάτες εκτιμούν ότι πιθανόν και αυτό θα προσκρούσει σε βέτο από Κίνα και Ρωσία.
Το σχέδιο ψηφίσματος ζητά επίσης να τερματιστούν οι “προσπάθειες επιβολής παράνομων διοδίων” στο στενό.
Η Κίνα έχει δώσει εντολή στις εταιρείες της να μην συμμορφώνονται με τις αμερικανικές κυρώσεις κατά κινεζικών διυλιστηρίων που αγοράζουν ιρανικό αργό πετρέλαιο, μέτρα που αποσκοπούν στην απομόνωση και πίεση προς την Τεχεράνη.
