Στ. Καλαφάτης στη ΔΕΘ: Η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σε «ψηφιακό λιμένα» της νοτιοανατολικής Ευρώπης

Τις βασικές κατευθύνσεις της Εθνικής Στρατηγικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και τη διασύνδεσή της με τον Πολιτισμό, τις Τέχνες και τη Δημιουργική Βιομηχανία παρουσίασε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, κ. Σταύρος Καλαφάτης, εγκαινιάζοντας τις εργασίες της εκδήλωσης «AI Talks #6», στο κεντρικό stage του Υπουργείου Ανάπτυξης (Περίπτερο 7), στο πλαίσιο της 90ης Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης.

Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη αποτελεί κεντρικό πυλώνα της ψηφιακής μετάβασης, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο την ανθρωποκεντρική προσέγγιση της Ελληνικής Κυβέρνησης: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν ήρθε για να αντικαταστήσει τη δημιουργικότητα. Ήρθε για να τη μεγεθύνει. Δεν λειτουργεί ως αυτόματος πιλότος (Autopilot), αλλά ως ένας υπερ-υπολογιστικός βοηθός (Co-pilot) στα χέρια του ανθρώπου. Η τεχνολογία παρέχει τα εργαλεία· η ψυχή, η αισθητική, το όραμα και η συναισθηματική νοημοσύνη παραμένουν -και θα παραμείνουν- αποκλειστικά ανθρώπινο προνόμιο».

Η Βόρεια Ελλάδα ως Ψηφιακός Λιμένας της νοτιοανατολικής Ευρώπης

Ο Υφυπουργός Ανάπτυξης έκανε ειδική αναφορά στην πρωτοβουλία του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη συγκρότηση της Συμβουλευτικής Επιτροπής Υψηλού Επιπέδου για την ΤΝ, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα αρνείται να είναι απλός θεατής ή καταναλωτής αλλοδαπών τεχνολογιών.

Όπως τόνισε, η προσέλκυση στρατηγικών επενδύσεων Cloud & AI Data Centers από παγκόσμιους κολοσσούς (Microsoft, Google, Amazon Web Services, Digital Realty) επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη στη χώρα. Παράλληλα, έφερε ως εμβληματικό παράδειγμα τη σύμπραξη με τη Microsoft στην Αρχαία Ολυμπία, όπου η ΤΝ και τα Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins) διασώζουν και προβάλλουν την πολιτιστική μας κληρονομιά σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Εστιάζοντας στη Βόρεια Ελλάδα, ο κ. Καλαφάτης επεσήμανε: «Με το Center of Excellence for AI της Deloitte, το Digital Innovation Hub της Pfizer, το AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ και την ταχεία πρόοδο του εμβληματικού έργου του ThessINTEC, μαζί με τις επενδύσεις τεχνολογίας στη Δυτική Μακεδονία και τις νησίδες αριστείας σε όλη τη Βόρεια Ελλάδα, η Μακεδονία και η Θεσσαλονίκη ειδικά εξελίσσονται σε έναν ισχυρό πόλο καινοτομίας, σε έναν ψηφιακό λιμένα της Νοτιοανατολικής Ευρώπης».

Ολοκληρωμένη Στήριξη της Δημιουργικής Βιομηχανίας 4.0

Αναλύοντας το χρηματοδοτικό και θεσμικό οπλοστάσιο της Πολιτείας, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης σημείωσε ότι ο Πολιτισμός αποτελεί μια ζωντανή, παραγωγική βιομηχανία έντασης γνώσης. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσίασε τα βασικά εργαλεία στήριξης:

1. Νέο ΕΚΚΟΜΕΔ (Ν. 5105/2024): Ενοποίηση και εξορθολογισμός του οπτικοακουστικού τομέα, με διατήρηση των κινήτρων Cash Rebate (40%) και Tax Relief (30%) με ταχύτητα και διαφάνεια, καθώς και διεύρυνση της στήριξης στο Digital Gaming, το Animation και τις εφαρμογές XR/VR.
2. Φορολογικά Κίνητρα R&D (Άρθρο 22Α ΚΦΕ): Παροχή 100% προσαυξημένης φορολογικής έκπτωσης (συνολική αφαίρεση 200% δαπανών R&D) για επιχειρήσεις που επενδύουν σε καινοτόμο λογισμικό και τεχνολογίες CreativeTech.
3. Elevate Greece & Ταμείο Ανάκαμψης: Στήριξη των νεοφυών επιχειρήσεων (startups) του πολιτιστικού τομέα και χρηματοδότηση της ψηφιοποίησης και αλγοριθμικής διαχείρισης του εθνικού πολιτιστικού αποθέματος.

EU AI Act, Προστασία Δημιουργών & Ελληνικά LLMs

Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε την ανάγκη αυστηρών κανόνων, ενόψει της σταδιακής πλήρους εφαρμογής των βασικών διατάξεων του EU AI Act από τον Αύγουστο του 2026:

• Υποχρεωτική Σήμανση (Watermarking): Κάθε περιεχόμενο που παράγεται από Generative AI οφείλει να φέρει ευδιάκριτη ψηφιακή σήμανση διαφάνειας.
• Προστασία Πνευματικών Δικαιωμάτων: Έργα παραγόμενα αποκλειστικά από αλγόριθμο, χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση (Human-in-the-Loop), δεν προστατεύονται από copyright. Τα δικαιώματα ανήκουν στους ανθρώπους δημιουργούς.

Τέλος, αναφέρθηκε στην εθνική επένδυση για την ανάπτυξη και υποστήριξη ελληνικών γλωσσικών μοντέλων (Hellenic LLMs) για την προστασία της γλωσσικής και πολιτισμικής μας ταυτότητας. Η προσπάθεια αυτή θα αξιοποιήσει την υπολογιστική ισχύ του νέου εθνικού υπερυπολογιστή «Δαίδαλος», που αποτελεί την υπολογιστική καρδιά του ελληνικού AI Factory «PHAROS» το οποίο θα φιλοξενεί και τα αναγκαία ρυθμιστικά δοκιμαστήρια (regulatory sandboxes).

Στην εκδήλωση συμμετείχαν με τοποθετήσεις τους οι κ.κ. Θανάσης Παναγόπουλος (Director AI & Data, EY), Επαμεινώνδας Χριστοφιλόπουλος (Πρόεδρος MOMus), Λεόντιος Χατζηλεοντιάδης (Καθηγητής ΑΠΘ), Νικόλαος Αλέτρας (ΕΕΠ Τμήματος Κινηματογράφου ΑΠΘ) και Λεωνίδας Γυμνόπουλος (Υπεύθυνος Ανάπτυξης ΝΟΗΣΙΣ), ενώ τη συζήτηση συντόνισε η δημοσιογράφος του ΑΠΕ-ΜΠΕ Βαρβάρα Καζαντζίδου.