Σε υψηλό 3,5 ετών ανήλθαν οι τιμές των τροφίμων παγκοσμίως, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες του καλοκαιριού και οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή αυξάνουν το κόστος παραγωγής και πιέζουν τις αγορές αγροτικών προϊόντων.
Ο δείκτης τιμών τροφίμων του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO) αυξήθηκε τον Ιούλιο στο υψηλότερο επίπεδό του από τον Ιανουάριο του 2023, μετά την άνοδο στις τιμές των δημητριακών, της ζάχαρης και των φυτικών ελαίων.
Ο FAO απέδωσε μέρος της αύξησης στα κύματα καύσωνα που έπληξαν τις αποδόσεις σιτηρών σε αρκετές μεγάλες παραγωγικές χώρες. Παράλληλα, οι τιμές της ζάχαρης ενισχύθηκαν λόγω των ανησυχιών για τις επιπτώσεις του “επίμονου θερμού και ξηρού καιρού” στις καλλιέργειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και για πιθανές ζημιές από το ταχέως αναπτυσσόμενο καιρικό φαινόμενο Ελ Νίνιο.
Ο δείκτης του FAO, ο οποίος παρακολουθεί τις μηνιαίες μεταβολές στο καλάθι διεθνώς εμπορεύσιμων αγροτικών προϊόντων, διαμορφώθηκε τον Ιούλιο στις 131,1 μονάδες, έναντι 130,3 μονάδων τον Ιούνιο.
Οι τιμές των δημητριακών αυξήθηκαν κατά 3,4% σε μηνιαία βάση, με το παγκόσμιο κόστος του σιταριού να καταγράφει άνοδο 5,8%. Η συνεχιζόμενη διαταραχή στις εξαγωγικές ροές από τη Μαύρη Θάλασσα, καθώς και οι ζημιές σε υποδομές εξαγωγών μετά την κλιμάκωση των επιθέσεων μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, συνέβαλαν στην ανοδική πίεση στις τιμές.
Οι διεθνείς τιμές του καλαμποκιού αυξήθηκαν κατά 3,6%, με τον FAO να επικαλείται τις ανησυχίες για τις συνθήκες ζέστης και ξηρασίας σε περιοχές της αμερικανικής ζώνης παραγωγής καλαμποκιού (Corn Belt).
Πλήγμα στην αγροτική παραγωγή από την κλιματική κρίση
Ο καύσωνας που έπληξε την Ευρώπη τον Ιούνιο, ενισχυμένος από τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης και των εκπομπών άνθρακα, εκτιμάται ότι ανάγκασε τους παραγωγούς σιτηρών να καταστρέψουν περίπου 9 εκατ. τόνους καλλιεργειών, μεταξύ των οποίων σιτάρι, κριθάρι, καλαμπόκι και βρώμη.
Οι τιμές της ζάχαρης σημείωσαν άνοδο 5,6% τον Ιούλιο. Σύμφωνα με τον FAO, η αύξηση οφείλεται στις ανησυχίες για τις καιρικές συνθήκες, αλλά και στους νέους κανονισμούς στη Βραζιλία που αυξάνουν την ποσότητα αιθανόλης που μπορεί να αναμειγνύεται με τη βενζίνη, ενισχύοντας τη ζήτηση από τις μονάδες ζύμωσης.
Οι τιμές των φυτικών ελαίων αυξήθηκαν κατά 2%, λόγω της ισχυρής ζήτησης από τον κλάδο βιοντίζελ της Ινδονησίας, αλλά και της ανόδου των τιμών του αργού πετρελαίου.
Παράλληλα, ο πόλεμος στο Ιράν έχει συμβάλει στην άνοδο των τιμών των τροφίμων τους τελευταίους μήνες, καθώς περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής λιπασμάτων διέρχεται μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Υποχώρηση σε κρέας και γαλακτοκομικά
Σε αντίθεση με τα περισσότερα βασικά αγροτικά προϊόντα, οι τιμές του κρέατος υποχώρησαν τον Ιούλιο κατά 2,8%, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία πτώση του έτους. Οι τιμές στα πουλερικά, το χοιρινό και το βοδινό κρέας κινήθηκαν χαμηλότερα.
Ωστόσο, ο FAO προειδοποίησε ότι οι υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες περιόρισαν την ανάπτυξη των χοίρων, γεγονός που προσέφερε κάποια στήριξη στις τιμές.
Οι τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων μειώθηκαν κατά 0,7%, λόγω της πτώσης κατά 2,4% στις τιμές του βουτύρου και της υποχώρησης των τιμών των σκονών γάλακτος. Αντίθετα, οι τιμές του τυριού αυξήθηκαν κατά 1,7%, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία άνοδο εδώ και έναν χρόνο.
Οι αυξημένες τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων συνήθως μετακυλίονται με καθυστέρηση στους καταναλωτές, καθώς οι προμηθευτές μεταφέρουν το υψηλότερο κόστος παραγωγής στις τελικές τιμές λιανικής.
Κίνδυνος νέου κύματος επισιτιστικής κρίσης
Η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τους πληθυσμούς που αντιμετωπίζουν οξεία επισιτιστική ανασφάλεια. Το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ (WFP) προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα ότι έως και 50 εκατομμύρια άνθρωποι ενδέχεται να οδηγηθούν σε κατάσταση οξείας πείνας μέχρι το τέλος του επόμενου έτους εξαιτίας του φαινομένου Ελ Νίνιο.
Σύμφωνα με το WFP, οι περιοχές που αναμένεται να πληγούν περισσότερο είναι η Κεντρική και Νότια Αμερική, η Καραϊβική και η νότια Αφρική. Αναλυτές εκτιμούν ότι το φετινό Ελ Νίνιο μπορεί να εξελιχθεί στο ισχυρότερο των τελευταίων τουλάχιστον 70 ετών.
Οι αγρότες σε ολόκληρη την Ευρώπη προειδοποιούν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες, η ξηρασία και οι πυρκαγιές θα πλήξουν την αγροτική παραγωγή και θα οδηγήσουν σε νέες αυξήσεις τιμών.
Η ένωση παραγωγών λαχανικών της Γαλλίας, Légumes de France, ανακοίνωσε ότι χιλιάδες τόνοι προϊόντων συνολικής αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ έχουν ήδη χαθεί. Μεταξύ των καλλιεργειών που επλήγησαν περιλαμβάνονται σαλάτες, καρότα, πράσα, σκόρδα και κρεμμύδια.
