Μία ανάσα από το ορόσημο των 400 δισ. ευρώ, ως προς το συνολικό του ενεργητικό, βρίσκεται το εγχώριο τραπεζικό σύστημα.
Αν και πρόκειται για επίπεδα αισθητά χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 520 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί πριν τη χρεοκοπία του ελληνικού δημοσίου, το γύρισμα που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια είναι εντυπωσιακό.
Με βάση τα στοιχεία τέλους α΄ εξαμήνου 2026, το ενεργητικό των εμπορικών τραπεζών, συστημικών και μη, βρισκόταν στην περιοχή των 393 δισ. ευρώ. Σε σχέση με το αρνητικό ρεκόρ μετά την είσοδο της χώρας στο ευρώ το 2018, η άνοδος φτάνει τα 140 δισ. ευρώ.
Αναλυτές θεωρούν ότι τα επιπλέον 7 δισ. ευρώ που χρειάζονται για να επανέλθει πάνω από τη ζώνη των 400 δισ. ευρώ, θα έχουν εξασφαλιστεί το αργότερο μέχρι το επόμενο καλοκαίρι. Σε αυτό θα συμβάλλουν τόσο η καθαρή πιστωτική επέκταση, όσο και οι νέες εξαγορές που έχουν συμφωνηθεί και εισέλθει σε τροχιά ολοκλήρωσης.
Η πτωτική πορεία
Η σημερινή εικόνα απέχει σημαντικά από εκείνη της προηγούμενης δεκαετίας, όταν το σύστημα μετά την είσοδο στην εποχή των μνημονίων και την αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους, εισήλθε σε μία πολυετή περίοδο απομόχλευσης.
Μέχρι και το 2020 ο νέος δανεισμός βρισκόταν σε χαμηλά επίπεδα, ενώ έως τις αρχές της τρέχουσας δεκαετίας τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα απομειώνονταν μέσω προβλέψεων ή κινήσεων αποενοποίησης.
Ταυτόχρονα, πέρα του κουρέματος στο χαρτοφυλάκιο ομολόγων λόγω PSI, υλοποιήθηκε ένα άνευ προηγουμένου πλάνο μετασχηματισμού με πωλήσεις μη τραπεζικών εταιρειών και θυγατρικών, κυρίως στο εξωτερικό.
Τις απώλειες περιόρισαν οι αναγκαστικές αυξήσεις κεφαλαίου της περιόδου, που ολοκληρώθηκαν με τη συνδρομή και του δημοσίου.
Η κατρακύλα σταμάτησε το 2018 στο χαμηλό των 250 δισ. ευρώ.
H επίτευξη υψηλής κερδοφορίας, αρχής γενομένης από το 2022, επέτρεψε στις τράπεζες να δημιουργήσουν κεφαλαιακά μαξιλάρια
Η ανάκαμψη
Έκτοτε το ενεργητικό του τραπεζικού τομέα ανακάμπτει συνεχώς και εφέτος θα συμπληρώσει την 7η σερί χρονιά ανόδου, με την Τράπεζα της Ελλάδος να αποδίδει σημαντικό της μέρος στη διεύρυνση των δραστηριοτήτων μέσω εξαγορών.
Ταυτόχρονα επανήλθε η πιστωτική επέκταση σε θετικό έδαφος, μετά το ξέσπασμα της πανδημίας και την ενεργοποίηση προγραμμάτων της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του Ταμείου Ανάκαμψης.
Ανοδικά κινήθηκαν και οι τοποθετήσεις των τραπεζών σε ομόλογα, κρατικά και εταιρικά, που αποφέρουν πλέον ένα εύλογο εισόδημα από τόκους.
Φυσικά οι παραπάνω επιδόσεις δεν θα ήταν δυνατές χωρίς την άνοδο της καταθετικής βάσης, τις εκδόσεις ομολογιακών τίτλων, στο πλαίσιο της υποχρέωσης MREL, αλλά και τη διάθεση νέων μετοχών, μέσω της οποίας αντλήθηκαν σχεδόν 4 δισ. ευρώ.
Η συνεισφορά των εξαγορών
Τέλος, η επίτευξη υψηλής κερδοφορίας, αρχής γενομένης από το 2022, επέτρεψε στις τράπεζες να δημιουργήσουν κεφαλαιακά μαξιλάρια μέσω των οποίων ενεργοποίησαν ένα ευρύ πρόγραμμα εξαγορών.
Πρόκειται για τις εξής κινήσεις:
* Η Eurobank απέκτησε την BNP Paribas Personal Finance στη Βουλγαρία, την Ελληνική Τράπεζα Κύπρου και την CNP Cyprus Insurance. Απομένει η ολοκλήρωση της συναλλαγής για την Eurolife Life, που αναμένεται πολύ σύντομα.
Στο τέλος Ιουνίου ο όμιλος είχε ενεργητικό 113 δισ. ευρώ έναντι 68 δισ. ευρώ το 2020, με τις μη οργανικές κινήσεις να παίζουν καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή.
* Η Πειραιώς απέκτησε ισχυρή θέση στην εγχώρια ασφαλιστική αγορά με την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής.
Με τον τρόπο αυτό αύξησε το ενεργητικό της κατά 4,1 δισ. ευρώ. Στο εξάμηνο του 2026 είχε ανέλθει σε 94,3 δισ. ευρώ από 71,5 δισ. ευρώ το 2020.
* Η Alpha Bank έχει ήδη ολοκληρώσει τις εξαγορές των FlexFin, AstroBank και AXIA Ventures που συμφώνησε πέρυσι.
Επιπλέον, έχει υπογράψει οριστική συμφωνία για την απόκτηση του 100% της Altius Insurance στην Κύπρο, την οποία θα συγχωνεύσει με τη Universal Life Insurance, δημιουργώντας ένα ενιαίο σχήμα που θα είναι το τρίτο μεγαλύτερο στην τοπική αγορά.
Η ολοκλήρωση της συναλλαγής αναμένεται έως το τέλος της εφετινής χρονιάς.
Το ενεργητικό της Alpha Bank από τα 70 δισ. ευρώ το 2020 βρέθηκε στα μέσα του 2026 σε 82 δισ. ευρώ.
* Η Εθνική Τράπεζα ανακοίνωσε εφέτος δύο συμφωνίες μη οργανικής ανάπτυξης των μεγεθών της.
Συγκεκριμένα υπέγραψε MoU για την απόκτηση συμμετοχής 30% στην Allianz Greece και για αποκλειστική συμφωνία bancassurance 10 ετών, με δυνατότητα αυτόματης πενταετούς επέκτασης.
Παράλληλα, προχώρησε σε προκαταρκτική συμφωνία με τη Dromeus για μακροχρόνια στρατηγική συνεργασία στα commercial real estate και για εξαγορά χαρτοφυλακίου εμπορικών ακινήτων.
Το ενεργητικό της από τα 77,5 δισ. ευρώ το 2020 βρίσκεται πλέον στα 83,4 δισ. ευρώ.
