Νέα αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Ένωση προκαλεί η αντίδραση της Άγκυρας στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, στο πλαίσιο της δέσμης διεύρυνσης του 2026. Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγορεί την Κομισιόν για μεροληψία, υποστηρίζοντας ότι οι αναφορές της για την Ανατολική Μεσόγειο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο υιοθετούν τις θέσεις της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η τουρκική διπλωματία κάνει λόγο για “δύο μέτρα και δύο σταθμά” και χαρακτηρίζει τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις “μαξιμαλιστικές και παράνομες”. Παράλληλα, απορρίπτει τις επισημάνσεις της ευρωπαϊκής έκθεσης για την πολιτική κατάσταση, τη λειτουργία της δικαιοσύνης και τον σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Τουρκία.
Αιχμές για την Ανατολική Μεσόγειο και το τουρκολιβυκό μνημόνιο
Στην ανακοίνωσή του, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών υποστηρίζει ότι οι αξιολογήσεις της Κομισιόν για τις θαλάσσιες διαφορές στην Ανατολική Μεσόγειο δεν συμβαδίζουν με το Διεθνές Δίκαιο και την αρχή της δίκαιης μεταχείρισης.
Ειδικότερα, χαρακτηρίζει τις παρατηρήσεις για το τουρκολιβυκό μνημόνιο στερούμενες νομικής βάσης και κατηγορεί την ΕΕ ότι αγνοεί τα συμφέροντα της Τουρκίας και της τουρκοκυπριακής πλευράς. Κατά την Άγκυρα, οι σχετικές αναφορές αντανακλούν την ασυνεπή στάση ορισμένων Ευρωπαίων αξιωματούχων και όχι μια αντικειμενική προσέγγιση των περιφερειακών ζητημάτων.
Η τουρκική πλευρά απορρίπτει συνολικά την κριτική της έκθεσης, την οποία χαρακτηρίζει άδικη και μεροληπτική. Οι αιτιάσεις αυτές αποτελούν την επίσημη θέση της Άγκυρας, η οποία αμφισβητεί τις ευρωπαϊκές εκτιμήσεις για τις διαφορές με την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία.
Η αντιπαράθεση για τον ρόλο της ΕΕ στο Κυπριακό
Η ανακοίνωση επεκτείνεται και στο Κυπριακό, με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να συμβάλει εποικοδομητικά στις προσπάθειες επίλυσης όσο, κατά την άποψή του, υιοθετεί χωρίς επιφυλάξεις τις θέσεις της ελληνοκυπριακής πλευράς.
Η τοποθέτηση αυτή εντάσσεται στη διαχρονική διαφωνία της Άγκυρας με τον ρόλο της ΕΕ στο Κυπριακό. Η Τουρκία επιμένει ότι τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων πρέπει να λαμβάνονται υπόψη, ενώ αμφισβητεί την ουδετερότητα της ευρωπαϊκής προσέγγισης.
Τα θετικά σημεία της έκθεσης που επικαλείται η Άγκυρα
Παρά την έντονη κριτική, η τουρκική κυβέρνηση αναγνωρίζει θετικά στοιχεία στην έκθεση, κυρίως σε ό,τι αφορά την οικονομία και τις δυνατότητες συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Συγκεκριμένα, χαιρετίζει τις αναφορές στην οικονομική και νομισματική πολιτική της Τουρκίας, στη λειτουργία της οικονομίας της αγοράς και στην ικανότητά της να ανταποκρίνεται στις ανταγωνιστικές πιέσεις της ευρωπαϊκής αγοράς.
Θετική είναι, σύμφωνα με την Άγκυρα, και η αποτίμηση της συμβολής της Τουρκίας στη συνδεσιμότητα, στις αλυσίδες εφοδιασμού και αξίας, καθώς και στους τομείς της άμυνας και της ασφάλειας.
Με αφορμή τις σχετικές αναφορές, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών επαναφέρει το αίτημα για εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης Τουρκίας–ΕΕ, τονίζοντας ότι τα οικονομικά και εμπορικά δεδομένα δικαιολογούν την προώθηση του ζητήματος.
Κλείνοντας την ανακοίνωσή της, η Άγκυρα δηλώνει έτοιμη να προωθήσει τις σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση στη βάση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης, του σεβασμού και της δικαιοσύνης.
Παράλληλα, ζητά από τις Βρυξέλλες να μετατρέψουν τον ενισχυμένο το τελευταίο διάστημα διάλογο σε συγκεκριμένες αποφάσεις που θα στηρίξουν την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας.
