Νέα ώθηση για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα φέρνει η τελευταία αξιολόγηση της Fitch Ratings, η οποία αναβάθμισε το λειτουργικό περιβάλλον (Operating Environment – OE) της Ελλάδας από «bbb-» σε «bbb», διατηρώντας παράλληλα σταθερές τις προοπτικές (stable outlook).
Η απόφαση αντανακλά τη σημαντική βελτίωση των συνθηκών λειτουργίας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, η οποία στηρίζεται στην ανθεκτική πορεία της οικονομίας, στις αυξανόμενες επενδυτικές και επιχειρηματικές ευκαιρίες, καθώς και στο ευνοϊκό περιβάλλον χρηματοδότησης.
Η αξιολόγηση αυτή αποτέλεσε το υπόβαθρο για τις πρόσφατες αναβαθμίσεις της Εθνικής Τράπεζας και της Eurobank στην κατηγορία BBB με σταθερό outlook, ενώ παράλληλα διατηρήθηκε η θετική προοπτική για την Τράπεζα Πειραιώς.
Σύμφωνα με τον οίκο, οι εξελίξεις αυτές αποτυπώνουν την οριστική απομάκρυνση των ελληνικών τραπεζών από τη μακρά περίοδο της κρίσης και τη μετάβασή τους σε μια φάση σταθερότερης ανάπτυξης.
Η Fitch επισημαίνει ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με ταχύτερους ρυθμούς από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης, καταγράφοντας ανάπτυξη άνω του 2% την περίοδο 2023-2025, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές αναταράξεις και τις πιέσεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Για το 2026 προβλέπεται ήπια επιβράδυνση, κυρίως λόγω των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή, ωστόσο η οικονομική δραστηριότητα αναμένεται να συνεχίσει να ενισχύεται από τις επενδύσεις που χρηματοδοτούνται μέσω του προγράμματος NextGenerationEU, το οποίο εισέρχεται στην τελευταία φάση υλοποίησής του.
Ο οίκος προβλέπει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα συνεχίσουν να αυξάνουν τη χορήγηση νέων δανείων, με τον ρυθμό πιστωτικής επέκτασης να κινείται σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά κατά την περίοδο 2026-2027, έπειτα από αύξηση περίπου 10% το 2025.
Κύριος μοχλός αυτής της ανάπτυξης αναμένεται να παραμείνει η χρηματοδότηση των επιχειρήσεων. Η Fitch σημειώνει ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζουν περιορισμένο δανεισμό και υγιή πιστοληπτική εικόνα, ενώ οι τράπεζες διατηρούν ισχυρή παρουσία σε βασικούς κλάδους της οικονομίας, όπως η ενέργεια, η ναυτιλία, η μεταποίηση, οι υπηρεσίες και ο τουρισμός.
Θετικές είναι και οι προοπτικές στη λιανική τραπεζική. Η στεγαστική πίστη επέστρεψε σε θετικούς ρυθμούς για πρώτη φορά μετά το 2008, ενώ τα κριτήρια χορήγησης δανείων εξακολουθούν να είναι αυστηρά, υποστηριζόμενα από τα μέτρα της Τράπεζας της Ελλάδος για τον περιορισμό του υπερβολικού δανεισμού των νοικοκυριών. Παρότι τα κρατικά προγράμματα στήριξης εφαρμόζουν ελαφρώς πιο ευέλικτους όρους, η Fitch εκτιμά ότι οι σχετικοί κίνδυνοι παραμένουν υπό έλεγχο.
Σημαντική συμβολή στην κερδοφορία των τραπεζών έχουν πλέον και οι δραστηριότητες που αποφέρουν προμήθειες. Η ενίσχυση των εργασιών στη διαχείριση κεφαλαίων και στις ασφαλιστικές υπηρεσίες, μέσω εξαγορών και στρατηγικών συνεργασιών, διευρύνει τις πηγές εσόδων. Παράλληλα, αυξάνεται το ποσοστό των καταθέσεων που κατευθύνεται σε επενδυτικά προϊόντα σταθερού εισοδήματος και σε πιο σύνθετες επενδυτικές επιλογές. Υπό αυτές τις συνθήκες, ο οίκος εκτιμά ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες θα διατηρήσουν δείκτη λειτουργικής κερδοφορίας προς σταθμισμένα στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον στο 3,5% κατά την επόμενη διετία.
Παρά τη συνολικά θετική εικόνα, η Fitch επισημαίνει ότι εξακολουθούν να υφίστανται ορισμένες προκλήσεις. Τα εισοδήματα των ελληνικών νοικοκυριών παραμένουν χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ σημαντικό βάρος εξακολουθεί να αποτελεί το υψηλό απόθεμα παλαιών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων που βρίσκονται πλέον εκτός τραπεζικών ισολογισμών και διαχειρίζονται εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Τα συγκεκριμένα ανοίγματα αντιστοιχούν περίπου στο 30% του ελληνικού ΑΕΠ, στοιχείο που επιβραδύνει την πλήρη εξομάλυνση της αγοράς.
Ο οίκος αναφέρεται ακόμη στις πιθανές επιπτώσεις από τη δικαστική απόφαση για τον υπολογισμό των τόκων στα δάνεια του νόμου Κατσέλη, καθώς και στους κινδύνους που συνδέονται με στεγαστικά δάνεια σε ελβετικό φράγκο ή δάνεια με κλιμακούμενο επιτόκιο. Ωστόσο, εκτιμά ότι οι τράπεζες έχουν ήδη σχηματίσει επαρκείς προβλέψεις και πως τυχόν επιβαρύνσεις στα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα παραμείνουν διαχειρίσιμες.
Συνολικά, η Fitch θεωρεί ότι η ενίσχυση των πιστωτικών χαρακτηριστικών των ελληνικών τραπεζών τις καθιστά καλύτερα προετοιμασμένες να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις, αξιοποιώντας παράλληλα τις ευκαιρίες που δημιουργεί το βελτιωμένο οικονομικό περιβάλλον. Όπως επισημαίνει, οι προοπτικές αυτές δημιουργούν τις προϋποθέσεις για διατηρήσιμη υψηλή κερδοφορία και περαιτέρω αναβάθμιση της πιστοληπτικής τους εικόνας τα επόμενα χρόνια.
