Mισθοί: «Κυνηγάμε» ακόμη τα επίπεδα του 2009 στις αμοιβές

Το… 2009 είναι ακόμα μακριά για τις αποδοχές σε κομβικούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, όπως είναι η μεταποίηση, οι υπηρεσίες έντασης γνώσης, η εκπαίδευση, η δημόσια υγεία και η κοινωνική μέριμνα.

Το ίδιο ισχύει για τις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες, αλλά και για το χονδρικό και το λιανικό εμπόριο, τη μεταφορά και την αποθήκευση, ακόμα και για τις υπηρεσίες καταλύματος και εστίασης.

Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύονται μέσα από την τελευταία έκθεση του Ινστιτούτου Εργασίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ για την ελληνική οικονομία και την απασχόληση και δείχνουν ότι, παρά τις προσπάθειες σύγκλισης που έχουν γίνει, υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση που χρειάζεται να διανυθεί για να μπορέσει το ωρομίσθιο στη χώρα μας να φτάσει ή να ξεπεράσει στα επίπεδα που ήταν το 2009, δηλαδή προ κρίσης.

Πιο αναλυτικά, για τους ανωτέρω κλάδους ισχύουν τα εξής:

Μεταποίηση: Θεωρείται ένας κλάδος ιδιαίτερης σημασίας, δεδομένης της συμβολής του στην τεχνολογική αναβάθμιση, στην παραγωγικότητα και την εξωστρέφεια της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, καθώς και στη δημιουργία πιο σταθερών και πιο ποιοτικών θέσεων απασχόλησης. Γι’ αυτό και έχει αξία να εξεταστεί η εξέλιξη του μέσου ωρομίσθιου. Ακόμα και στους μεταποιητικούς κλάδους υψηλής και μεσαίας (προς υψηλή) τεχνολογίας το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 εξακολουθούσε να ήταν χαμηλότερο κατά 2,1% συγκριτικά με το 2009. Ακριβέστερα εντοπίστηκε στα 11,4 ευρώ, όταν 15 χρόνια νωρίτερα ήταν στα 11,6 ευρώ. Εντονότερη ήταν η προσαρμογή της ωριαίας αμοιβής των μισθωτών στους μεταποιητικούς κλάδους χαμηλής και μεσαίας (προς χαμηλή) τεχνολογίας, με το μέσο πραγματικό ωρομίσθιο να εμφανίζει το διάστημα 2009-2024 μείωση της τάξης του 25,1%, αφού καταγράφηκε στα 8 ευρώ, έναντι 10,7 ευρώ που ήταν προ δεκαπενταετίας.

Ένταση γνώσης: Καθοδική δυναμική ακολούθησαν μεσοσταθμικά την περίοδο 2009-2024 οι αμοιβές σε κλάδους του τριτογενούς τομέα της οικονομίας. Συγκεκριμένα, στους κλάδους των υπηρεσιών έντασης γνώσης το πραγματικό ωρομίσθιο το 2024 ανήλθε σε 10,2 ευρώ, υποχωρώντας έναντι του 2019 κατά 1,9%. Όσον αφορά τους κλάδους υπηρεσιών χαμηλότερης έντασης γνώσης, το πραγματικό ωρομίσθιο ανήλθε το 2024 στα 5,8 ευρώ, τιμή οριακά αυξημένη έναντι του 2019. Παρά όμως την -έστω και οριακή- αύξηση του πραγματικού ωρομισθίου στις υπηρεσίες χαμηλότερης έντασης γνώσης, το ύψος του το 2024 υστερούσε σε σύγκριση με το 2009 κατά 31,3%, ενώ μεγαλύτερη ήταν το αντίστοιχο διάστημα η υστέρηση του πραγματικού ωρομισθίου στους κλάδους υπηρεσιών έντασης γνώσης (-42,4%).

Εκπαίδευση – Δημόσια Υγεία – Κοινωνική Μέριμνα: Σε αυτούς τους κλάδους εμφανίζεται η υψηλότερη αναλογία γυναικών-ανδρών μισθωτών και αθροιστικά απασχολούν το 27,2% του συνολικού αριθμού των γυναικών μισθωτών.

Ειδικότερα, όσον αφορά τον κλάδο «Εκπαίδευση», το 2024 το πραγματικό ωρομίσθιο διαμορφώθηκε σε 10,8 ευρώ, επίπεδο το οποίο, αν και αυξημένο έναντι του 2023, είναι χαμηλότερο έναντι τόσο του 2019 (11,5 ευρώ) όσο και του 2009 (17,2 ευρώ). Παρόμοια είναι η εξέλιξη του εν λόγω δείκτη και στον κλάδο «Δραστηριότητες σχετικές με τη δημόσια υγεία και την κοινωνική μέριμνα», με το ύψος του πραγματικού ωρομισθίου να ανέρχεται το 2024 στα 8 ευρώ, συγκριτικά με 9,7 ευρώ και 12,5 ευρώ το 2019 και το 2009 αντίστοιχα.

Επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες: Το ωρομίσθιο, σε πραγματικούς όρους, ενισχύθηκε συγκριτικά με το 2019, παραμένοντας όμως στο ίδιο επίπεδο έναντι του 2009. Δεδομένης όμως της ισχυρής αύξησης των μισθών στα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ε.Ε. το διάστημα 2009-2024/5, η στασιμότητα που δείχνει μεσοσταθμικά το μέσο πραγματικό ωρομίσθιο στον κλάδο «Επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες» είχε ως αποτέλεσμα οι ωριαίες αμοιβές, σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS), στον εν λόγω κλάδο στη χώρα μας να υστερούν πλέον αρκετά των αντίστοιχων στις υπό εξέταση ομάδες οικονομιών της Ε.Ε.

Χονδρικό, λιανικό εμπόριο, μεταφορά, αποθήκευση, υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης: Πρόκειται για έναν ομαδοποιημένο κλάδο, στον οποίο απασχολούνται ως μισθωτοί το 47% των νέων ηλικίας 15-29 ετών. Από τα στοιχεία του ΙΝΕ ΓΣΕΕ παρατηρείται ότι στον συγκεκριμένο κλάδο η αύξηση του μέσου ονομαστικού ωρομισθίου κατά τη μεταμνημονιακή περίοδο είχε ως αποτέλεσμα την οριακή και μόνο ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των μισθωτών, με το πραγματικό ωρομίσθιο να διαμορφώνεται το 2025 σε 6,4 ευρώ (έναντι 6,1 ευρώ το 2019) και να συνεχίζει να υστερεί σημαντικά έναντι του αντίστοιχου επιπέδου το 2009.

Υπολογισμένο επίσης σε όρους αγοραστικής δύναμης (PPS), το μέσο ωρομίσθιο στον συγκεκριμένο ομαδοποιημένο κλάδο διαμορφώθηκε το 2025 στη χώρα μας σε 9,3 ευρώ, τιμή που αντιστοιχεί στο 64,1% της αντίστοιχης μέσης τιμής στα κράτη των Βαλκανίων, στο 63,6% στις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και στο 49,9% στις οικονομίες της Περιφέρειας. Τονίζεται ότι οι αντίστοιχες αναλογίες το 2009 ήταν 147,2% σε σχέση με τις χώρες των Βαλκανίων, 129,5% έναντι των κρατών της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και 67% συγκριτικά με τις οικονομίες της Περιφέρειας.