Για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, ακυρώνεται μια μακροχρόνια συμφωνία προμήθειας υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Περσικό Κόλπο, εξέλιξη που, σύμφωνα με αναλυτές, θα μπορούσε να εξοικονομήσει έως και 2 δισ. δολάρια στην πολωνική ενεργειακή εταιρεία Orlen.
Το Κατάρ, ένας από τους μεγαλύτερους εξαγωγείς LNG παγκοσμίως, υπέστη εκτεταμένες ζημιές από ιρανική επίθεση τον Μάρτιο, με αποτέλεσμα να κηρύξει κατάσταση ανωτέρας βίας (force majeure) και να αναστείλει τις παραδόσεις φυσικού αερίου. Η εξέλιξη αυτή πυροδότησε άνοδο των τιμών στην αγορά ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων των τιμών του πετρελαίου, με τις οποίες ήταν συνδεδεμένη η επίμαχη συμφωνία.
Η Orlen επικαλέστηκε την κατάσταση ανωτέρας βίας την Τρίτη, προκειμένου να προχωρήσει στη λύση της σύμβασης. Σύμφωνα με αναλυτές, η απόφαση ενδέχεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα επωφελής οικονομικά για την πολωνική εταιρεία, καθώς η τιμολόγηση του φυσικού αερίου συνδέεται με τις διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου Brent, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί.
Παράλληλα, η επίκληση της ανωτέρας βίας απαλλάσσει την Orlen από την υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης ή άλλης οικονομικής ποινής για την πρόωρη διακοπή της σύμβασης, σύμφωνα με νομικούς που ειδικεύονται στον ενεργειακό κλάδο.
“Οι σημερινές συνθήκες στην αγορά προσφέρουν εναλλακτικές δυνατότητες προμήθειας φυσικού αερίου με ευνοϊκότερους όρους”, δήλωσε την Παρασκευή εκπρόσωπος της Orlen.
Όπως διευκρίνισε, οι διαθέσιμες επιλογές στην αγορά είναι πλέον οικονομικά πιο συμφέρουσες από τους όρους της συμφωνίας, η οποία υπογράφηκε το 2009 και προέβλεπε τιμολόγηση συνδεδεμένη με διεθνείς δείκτες πετρελαίου.
Η Orlen απέφυγε να σχολιάσει το ύψος της πιθανής εξοικονόμησης. Ωστόσο, είχε εκτιμήσει την αξία της σύμβασης για το 2026 σε περίπου 570 εκατ. ευρώ (655 εκατ. δολάρια). Από την πλευρά της, η QatarEnergy δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα του Reuters για σχολιασμό.
Σε ανακοίνωσή της προς τις χρηματιστηριακές αρχές την Τρίτη, η πολωνική εταιρεία γνωστοποίησε ότι καταγγέλλει τη σύμβαση, καθώς η κατάσταση ανωτέρας βίας είχε καταστήσει την QatarEnergy ανίκανη να εκπληρώσει τις συμβατικές υποχρεώσεις της για την παράδοση LNG. Η συμφωνία θα παραμείνει τυπικά σε ισχύ για ακόμη 60 ημέρες από την ημερομηνία της σχετικής ειδοποίησης.
Η σύμβαση προέβλεπε την προμήθεια ενός εκατομμυρίου μετρικών τόνων LNG ετησίως και είχε ορίζοντα ισχύος έως το 2034.
Το Brent εκτοξεύει το κόστος της συμφωνίας
Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, η τιμή του LNG στο πλαίσιο της συγκεκριμένης συμφωνίας αντιστοιχούσε περίπου στο 16% της τιμής των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης του αργού πετρελαίου Brent.
Με τα συμβόλαια Brent να διαπραγματεύονται σήμερα κοντά στα 96 δολάρια το βαρέλι, η συγκεκριμένη φόρμουλα τιμολόγησης μεταφράζεται σε κόστος περίπου 15 δολαρίων ανά εκατομμύριο βρετανικές θερμικές μονάδες (mmBtu) LNG.
Αντίθετα, οι τιμές που προβλέπονται σε πολλές μακροχρόνιες συμφωνίες προμήθειας αμερικανικού LNG κυμαίνονται περίπου στα 6-7 δολάρια ανά mmBtu, σύμφωνα με αναλυτές.
Ειδικότερα, η προμήθεια αμερικανικού LNG με τιμολόγηση συνδεδεμένη με τον δείκτη Henry Hub θα μπορούσε να κοστίζει στην Orlen κατά 4 έως 5,50 δολάρια λιγότερο ανά mmBtu. Οι εκτιμήσεις αυτές βασίζονται σε υπολογισμούς με βάση τις καμπύλες προθεσμιακών τιμών, οι οποίες προβλέπουν αποκλιμάκωση του Brent από τα σημερινά επίπεδα.
Ο Μάρτιν Σίνιορ, επικεφαλής τιμολόγησης LNG στην Argus, εκτιμά ότι η ακύρωση της συμφωνίας θα μπορούσε να εξοικονομήσει στην πολωνική εταιρεία περίπου 1,95 δισ. δολάρια ή 1,58 δισ. δολάρια, εάν συνυπολογιστεί το κόστος μεταφοράς.
Άλλοι αναλυτές και παράγοντες της αγοράς υπολογίζουν το πιθανό οικονομικό όφελος σε περίπου 1,7 έως 1,9 δισ. δολάρια.
Ο Σίνιορ διευκρίνισε, πάντως, ότι το τελικό ύψος της εξοικονόμησης θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Orlen θα επιλέξει να αντικαταστήσει τις ποσότητες LNG που προμηθευόταν από το Κατάρ μέσω της αγοράς spot. Αυτό συμβαίνει επειδή η μέση τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, στον ολλανδικό κόμβο TTF, βρίσκεται για το υπόλοιπο διάστημα της σύμβασης μόνο οριακά χαμηλότερα από την τιμή που προκύπτει από τη σύνδεση με το πετρέλαιο.
Σε επίπεδο μεταφορικών φορτίων, η ακύρωση της συμφωνίας σημαίνει ότι η Orlen δεν θα χρειάζεται πλέον να παραλαμβάνει περίπου 14 φορτία LNG ετησίως. Συνολικά, εάν η σύμβαση συνεχιζόταν έως τη λήξη της το 2034, θα αφορούσε περίπου 100 φορτία.
Ευκαιρία επαναδιαπραγμάτευσης των συμβολαίων LNG
“Η παρατεταμένη κατάσταση ανωτέρας βίας στις προμήθειες LNG από το Κατάρ ενδέχεται να προσφέρει στους αγοραστές την ευκαιρία να επανεξετάσουν την οικονομική βιωσιμότητα των υφιστάμενων συμβολαίων στη Μέση Ανατολή, τα οποία συνδέονται με τις τιμές του Brent“, δήλωσε ο Άλι Μπλέικγουεϊ, επικεφαλής του τομέα LNG στην περιοχή του Ατλαντικού στην S&P Global Energy.
Στην ανακοίνωσή της, η Orlen υπογράμμισε ότι η λύση της συμφωνίας δεν επηρεάζει την ασφάλεια εφοδιασμού της. Η εταιρεία διατηρεί και δεύτερη σύμβαση με την QatarEnergy, η οποία συνδέεται με τις τιμές του φυσικού αερίου και παραμένει σε ισχύ έως το 2034.
Παράλληλα, η πολωνική εταιρεία έχει διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειάς της, εισάγοντας φυσικό αέριο από τη Νορβηγία και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μάλιστα, νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η αμερικανική εταιρεία Venture Global ξεκίνησε τις εμπορικές παραδόσεις LNG από την πρώτη φάση του εξαγωγικού σταθμού Plaquemines στη Λουιζιάνα, με την Orlen να συγκαταλέγεται στους μακροχρόνιους πελάτες της.
“Με βάση τη χρονική συγκυρία, είναι πιθανό να είναι ικανοποιημένοι από την έναρξη των επίσημων παραδόσεων από το Plaquemines και να μη χρειαστεί να αγοράσουν πρόσθετες ποσότητες για να αντικαταστήσουν εκείνες του Κατάρ”, εκτίμησε ο Σίνιορ της Argus.
