Ευρύτερες γεωπολιτικές απαιτήσεις, που ξεπερνούν κατά πολύ το ζήτημα του τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία, φέρεται να έθεσε η Ρωσία στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων στο Άμπου Ντάμπι. Σύμφωνα με δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας Bild, η Μόσχα επιδιώκει να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας στην Ευρώπη, το οποίο θα περιορίζει σημαντικά τη στρατιωτική παρουσία του ΝΑΤΟ στην ανατολική και βόρεια πλευρά της ηπείρου.
Το δημοσίευμα, το οποίο επικαλείται το πρακτορείο Anadolu, αναφέρει ότι οι συγκεκριμένες προτάσεις φέρεται να παρουσιάστηκαν σε Ευρωπαίους εκπροσώπους κατά τη διάρκεια των επαφών στο Άμπου Ντάμπι. Πρόκειται, ωστόσο, για σχέδιο που κινείται σε άτυπους διαπραγματευτικούς κύκλους και δεν είναι σαφές σε ποιον βαθμό εκφράζει τις επίσημες θέσεις του Κρεμλίνου.
Το εδαφικό και το καθεστώς της Ουκρανίας
Στο επίκεντρο των ρωσικών απαιτήσεων παραμένει το εδαφικό ζήτημα. Η Μόσχα φέρεται να επιδιώκει τη διατήρηση όλων των ουκρανικών εδαφών που βρίσκονται σήμερα υπό τον έλεγχό της, καθώς και την παράδοση των υπόλοιπων περιοχών του Ντονέτσκ και του Λουγκάνσκ που εξακολουθούν να ελέγχονται από το Κίεβο.
Παράλληλα, ζητά τη μόνιμη ουδετερότητα της Ουκρανίας και τον αποκλεισμό της προοπτικής ένταξής της στο ΝΑΤΟ, χωρίς να θέτει αντίστοιχο εμπόδιο στην πιθανή ένταξή της στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Στις προτάσεις περιλαμβάνεται επίσης η αποστρατιωτικοποίηση των λιμανιών της Οδησσού και του Μικολάιβ στη Μαύρη Θάλασσα, με απαγόρευση της λειτουργίας τους ως ναυτικών βάσεων. Επιπλέον, προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας τόσο στη Μαύρη όσο και στη Βαλτική Θάλασσα.
Οι απαιτήσεις για τη Βόρεια Ευρώπη και το ΝΑΤΟ
Ιδιαίτερα σημαντικές είναι οι αναφορές στη στρατιωτική παρουσία της Συμμαχίας στη Βόρεια Ευρώπη.
Σύμφωνα με τη Bild, η Ρωσία φέρεται να ζητά την απομάκρυνση όλων των στρατιωτικών βάσεων του ΝΑΤΟ από την Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία. Παράλληλα, στο τραπέζι φέρεται να έχει τεθεί και η αποχώρηση της Φινλανδίας από τη Συμμαχία, με επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από την ένταξή της.
Ωστόσο, η συγκεκριμένη πληροφορία διαψεύστηκε από το Κρεμλίνο. Ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε ότι δεν γνωρίζει να έχει τεθεί τέτοιος όρος και υπογράμμισε ότι το ζήτημα της αποχώρησης της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ δεν συζητήθηκε.
Το σχέδιο για τη Μολδαβία και τα ανταλλάγματα στη Λευκορωσία
Οι φερόμενες ρωσικές προτάσεις δεν περιορίζονται στην Ουκρανία και τη Βαλτική, αλλά επεκτείνονται και στη Μολδαβία.
Όπως μεταδίδει η λευκορωσική εφημερίδα Nasha Niva, η Μόσχα επιθυμεί τη μετατροπή της Μολδαβίας σε ομοσπονδιακό κράτος, το οποίο θα περιλαμβάνει την κεντρική χώρα, την αυτόνομη περιοχή της Γκαγκαουζίας και την αποσχισθείσα Υπερδνειστερία, η οποία υποστηρίζεται από τη Ρωσία.
Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια πρόταση, σε περίπτωση ένταξης της Μολδαβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η Γκαγκαουζία και η Υπερδνειστερία θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διεξαγάγουν δημοψηφίσματα για την ανεξαρτησία τους.
Ως αντάλλαγμα για τις ευρύτερες αυτές ρυθμίσεις, η Ρωσία φέρεται να προσφέρει σημαντικές παραχωρήσεις στο ζήτημα της Λευκορωσίας. Ειδικότερα, εμφανίζεται διατεθειμένη να αποσύρει τα πυρηνικά όπλα της από τη χώρα και να μην αναπτύξει εκεί πυραύλους μέσου βεληνεκούς, μεταξύ των οποίων τα συστήματα Iskander και Oreshnik.
Επιπλέον, στο πλαίσιο της ίδιας πρότασης, η Μόσχα φέρεται να εξετάζει την αποχώρηση των στρατευμάτων της από την Υπερδνειστερία.
Η αμετακίνητη στάση του Πούτιν για τα ουκρανικά εδάφη
Παρά τις συζητήσεις για ευρύτερες διευθετήσεις, η ρωσική πλευρά εξακολουθεί να εμφανίζεται αμετακίνητη στις βασικές της απαιτήσεις για την Ουκρανία.
Κατά τη συνάντησή του με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, ο Βλαντίμιρ Πούτιν επανέλαβε την αντίθεσή του στην ανάπτυξη ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία μετά από ενδεχόμενη ειρηνευτική συμφωνία.
Μάλιστα, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε ευρωπαϊκή στρατιωτική δύναμη αναπτυχθεί στη χώρα στο πλαίσιο μεταπολεμικών εγγυήσεων ασφαλείας θα θεωρηθεί νόμιμος στρατιωτικός στόχος, ενώ υποστήριξε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε άμεση επανέναρξη των συγκρούσεων.
Ο Ρώσος πρόεδρος απέρριψε επίσης την προοπτική δημιουργίας αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών ή ενδιάμεσων “γκρίζων” περιοχών μεταξύ των δύο στρατών, επιμένοντας ότι η διαχωριστική γραμμή θα πρέπει να καθορίζεται αποκλειστικά από τα κρατικά σύνορα.
Το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου (ISW) εκτίμησε ότι η συγκεκριμένη τοποθέτηση επιβεβαιώνει την επιδίωξη της Μόσχας να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο των περιφερειών Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Χερσώνας και Ζαπορίζια, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που εξακολουθούν να βρίσκονται υπό ουκρανικό έλεγχο και τις οποίες οι ρωσικές δυνάμεις δεν έχουν καταλάβει μέχρι σήμερα.
Απορρίπτει τις εδαφικές ανταλλαγές η Μόσχα
Την ίδια ώρα, η ρωσική πλευρά δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να συζητήσει ανταλλαγές εδαφών με την Ουκρανία.
Ο σύμβουλος του Βλαντίμιρ Πούτιν, Βλαντίμιρ Μεντίνσκι, έχει ξεκαθαρίσει ότι η Μόσχα απορρίπτει ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενώ παράλληλα προαναγγέλλει τη συνέχιση της επέκτασης της λεγόμενης “ζώνης ασφαλείας” στις ουκρανικές περιφέρειες Σούμι και Χάρκοβο.
Η Ρωσία επικαλείται την ανάγκη δημιουργίας αυτής της ζώνης για να δικαιολογήσει τη στρατιωτική παρουσία της κοντά στα σύνορα, γεγονός που ενισχύει τις ανησυχίες ότι οι εδαφικές της διεκδικήσεις ενδέχεται να επεκταθούν πέρα από τις ήδη κατεχόμενες περιοχές.
Σε κάθε περίπτωση, η Bild επισημαίνει ότι το συγκεκριμένο σχέδιο αποτελεί μία από τις προτάσεις που διακινούνται σε ανεπίσημους διαπραγματευτικούς κύκλους. Παραμένει, επομένως, ανοιχτό το ερώτημα ποιες από αυτές τις απαιτήσεις αποτελούν πραγματικές κόκκινες γραμμές του Κρεμλίνου και ποιες χρησιμοποιούνται ως διαπραγματευτικά εργαλεία για τη διαμόρφωση μιας νέας συμφωνίας ασφαλείας στην Ευρώπη.
