
Ανάπτυξη 2,3%, επενδύσεις 7,9%, νέα χρηματοδότηση επιχειρήσεων, στεγαστικά δάνεια και μείωση χρέους — Τι προβλέπει η εισηγητική έκθεση και ποιες παράμετροι θα επηρεάσουν την πιστωτική αγορά.
Το 2027 διαμορφώνεται ως χρονιά μετάβασης για την ελληνική οικονομία και το τραπεζικό σύστημα. Η εισηγητική έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού που κατατέθηκε στις 20 Νοεμβρίου στη Βουλή συνδυάζει προβλέψεις για ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης με αύξηση των επενδύσεων, αλλαγές στη χρηματοδότηση μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και περαιτέρω υποχώρηση του δημόσιου χρέους.
Πέρα από τους δημοσιονομικούς στόχους, οι πίνακες της έκθεσης αποτυπώνουν μια σειρά από παραμέτρους που θα επηρεάσουν τις τράπεζες: τη ζήτηση επιχειρηματικών και στεγαστικών δανείων, το κόστος χρήματος, τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, τη δυνατότητα εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων και την αγορά ομολόγων.
Οι βασικές προβλέψεις του 2027
| Μέγεθος | 2026 (εκτίμηση) | 2027 (πρόβλεψη) |
|---|---|---|
| Ανάπτυξη ΑΕΠ | 2,0% | 2,3% |
| Επενδύσεις | 7,7% | 7,9% |
| Ιδιωτική κατανάλωση | 1,4% | 1,5% |
| Εθνικός πληθωρισμός | 4,0% | 2,8% |
| Ανεργία | 8,4% | 7,9% |
| Πρωτογενές πλεόνασμα / ΑΕΠ | 3,6% | 3,2% |
| Δημόσιο χρέος / ΑΕΠ | 135,8% | 128,5% |
| Φορολογικά έσοδα | 76,14 δισ. € | 77,95 δισ. € |
-: Εισηγητική Έκθεση Κρατικού Προϋπολογισμού 2027. Τα στοιχεία του 2026 είναι εκτιμήσεις και του 2027 προβλέψεις.
1. Ανάπτυξη 2,3% και οικονομία με μεγαλύτερο βάρος στις επενδύσεις
Η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτυχθεί κατά 2,3% το 2027, από 2% το 2026, διατηρώντας ρυθμό υψηλότερο από το 1,2% που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την Ευρωζώνη. Το ονομαστικό ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 263,4 δισ. ευρώ σε 275,9 δισ. ευρώ.
Στη σύνθεση της ανάπτυξης κυριαρχούν οι επενδύσεις και η τελική εγχώρια ζήτηση, ενώ η ιδιωτική κατανάλωση αναμένεται να ενισχυθεί κατά 1,5%. Για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης έχει σημασία επειδή συνδέεται με τη ζήτηση δανείων, τα επιχειρηματικά έσοδα και την ικανότητα εξυπηρέτησης των υφιστάμενων υποχρεώσεων.
2. Επενδύσεις 7,9%: Η σημαντική διαφορά με την εκτίμηση της Κομισιόν
Ο προϋπολογισμός προβλέπει αύξηση του ακαθάριστου σχηματισμού παγίου κεφαλαίου κατά 7,9% το 2027, μετά από 7,7% το 2026. Το επενδυτικό ποσοστό επί του ΑΕΠ εκτιμάται στο 19,8%, έναντι 18,9% ένα έτος νωρίτερα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ωστόσο, εκτιμά ότι η αύξηση των επενδύσεων στην Ελλάδα θα είναι 2,5% το 2027. Η απόκλιση των 5,4 ποσοστιαίων μονάδων συνδέεται κυρίως με τις διαφορετικές παραδοχές για την πορεία των έργων μετά τη λήξη των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης.
Η κυβερνητική πρόβλεψη στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στις κατασκευές, από τις οποίες αναμένεται περίπου το 68% της αύξησης των επενδύσεων, και ακολουθεί ο εξοπλισμός με συμμετοχή περίπου 28%. Η υλοποίηση των έργων θα επηρεάσει όχι μόνο το ΑΕΠ αλλά και τις εκταμιεύσεις επιχειρηματικών δανείων.
3. Μετά το Ταμείο Ανάκαμψης: Ο επόμενος κύκλος χρηματοδότησης
Η ολοκλήρωση της περιόδου υλοποίησης του Ταμείου Ανάκαμψης διαμορφώνει διαφορετικές συνθήκες για το 2027. Τα σχετικά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού από το επιχορηγούμενο σκέλος μειώνονται κατά 5,91 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2026.
Για την αντιστάθμιση αυτής της μεταβολής, ο προϋπολογισμός δημοσίων επενδύσεων εκτός ΤΑΑ αυξάνεται σε 11 δισ. ευρώ από 9,8 δισ. ευρώ. Το εθνικό σκέλος φτάνει τα 4 δισ. ευρώ, ενώ προβλέπονται εκταμιεύσεις ύψους 3,3 δισ. ευρώ το 2027 από τα ήδη ενεργοποιημένα δάνεια του ΤΑΑ προς τους τελικούς δικαιούχους.
Σύμφωνα με την έκθεση, συνεχίζεται η υλοποίηση ήδη συμβασιοποιημένων επενδυτικών σχεδίων συνολικού ύψους 29,3 δισ. ευρώ, τα οποία συνδυάζουν δάνεια ΤΑΑ, τραπεζική χρηματοδότηση και ίδια συμμετοχή. Πρόκειται για σημαντική παράμετρο για την επόμενη φάση των τραπεζικών εκταμιεύσεων.
4. Τραπεζικά δάνεια: Πού βρίσκεται η πιστωτική επέκταση
Τα στοιχεία που παραθέτει ο προϋπολογισμός για το εννεάμηνο Ιανουαρίου–Σεπτεμβρίου 2026 δείχνουν ότι ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τραπεζικών χορηγήσεων προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο σε 9,7%, έναντι 16,5% την αντίστοιχη περίοδο του 2025.
Στα νοικοκυριά ο αντίστοιχος ρυθμός ήταν 2,5%, έναντι 0,2% ένα έτος πριν. Η έκθεση καταγράφει ανάκαμψη της στεγαστικής πίστης και θετική πορεία στην καταναλωτική πίστη.
Πρόκειται για στοιχεία του 2026 και όχι για πρόβλεψη πιστωτικής επέκτασης το 2027. Ωστόσο, αποτελούν την αφετηρία για την αξιολόγηση της επόμενης χρονιάς, κατά την οποία οι τράπεζες θα κληθούν να χρηματοδοτήσουν επενδυτικά σχέδια σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους χρήματος.
5. Επιτόκια: Η νέα ισορροπία μεταξύ καταθέσεων και χορηγήσεων
Η άνοδος των ενεργειακών τιμών και του πληθωρισμού οδήγησε, σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση, σε δύο αυξήσεις επιτοκίων της ΕΚΤ το 2026, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Το επιτόκιο της διευκόλυνσης αποδοχής καταθέσεων διαμορφώθηκε στο 2,50%.
Κατά το εννεάμηνο του 2026 το μεσοσταθμικό επιτόκιο επιχειρηματικών δανείων καθορισμένης διάρκειας διαμορφώθηκε περίπου στο 4,3%, ενώ το μεσοσταθμικό κόστος δανεισμού νοικοκυριών στο 5,5%. Στις προθεσμιακές καταθέσεις νοικοκυριών διάρκειας έως ενός έτους, το μέσο επιτόκιο ήταν 1,2%.
Οι συγκεκριμένοι μέσοι όροι δεν αφορούν όλα τα επιμέρους τραπεζικά προϊόντα. Αναδεικνύουν, ωστόσο, τη σημασία της μελλοντικής πορείας των επιτοκίων για τις δαπάνες δανεισμού των επιχειρήσεων, τα διαθέσιμα εισοδήματα και τις αποδόσεις καταθέσεων.
6. Δημόσιο χρέος: Στο 128,5% του ΑΕΠ και η επίδραση στην αγορά ομολόγων
Το δημόσιο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί στα 354,57 δισ. ευρώ ή 128,5% του ΑΕΠ το 2027, από 357,81 δισ. ευρώ ή 135,8% το 2026. Το πρωτογενές πλεόνασμα προβλέπεται στο 3,2% του ΑΕΠ, έναντι 3,6% το 2026, και το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα παραμένει οριακά θετικό στο 0,1% του ΑΕΠ.
Οι ενοποιημένοι τόκοι της Γενικής Κυβέρνησης αυξάνονται σύμφωνα με τον προϋπολογισμό από 7,99 δισ. σε 8,37 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη του χρέους και του κόστους εξυπηρέτησής του συνδέεται με τις συνθήκες δανεισμού του Δημοσίου και την αποτίμηση του ελληνικού κινδύνου στις κεφαλαιαγορές.
Η χώρα διατηρεί την επενδυτική βαθμίδα, ενώ η έκθεση καταγράφει και την ένταξη του Χρηματιστηρίου Αθηνών στον όμιλο Euronext, καθώς και τον προγραμματισμό της MSCI για αναταξινόμηση των ελληνικών δεικτών τον Μάιο 2027.
7. Φορολογικά έσοδα και παρεμβάσεις για επιχειρήσεις
Τα φορολογικά έσοδα προβλέπεται να αυξηθούν σε 77,95 δισ. ευρώ το 2027 από 76,14 δισ. ευρώ το 2026, δηλαδή κατά 1,81 δισ. ευρώ ή 2,4%. Από φόρο εισοδήματος προβλέπονται 28,97 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 1,53 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 9,35 δισ. ευρώ αφορούν τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων.
Παράλληλα με τη μεγαλύτερη φορολογική βάση, προγραμματίζονται ελαφρύνσεις για συνεπείς ελεύθερους επαγγελματίες, επιταχυνόμενες αποσβέσεις μηχανολογικού εξοπλισμού σε εξαετία αντί δεκαετίας, σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στα νομικά πρόσωπα και μείωση της προκαταβολής φόρου σε επόμενα φορολογικά έτη.
Οι παρεμβάσεις επηρεάζουν τα διαθέσιμα κεφάλαια και την επενδυτική ικανότητα επιχειρήσεων, ενώ η προβλεπόμενη αύξηση των συνολικών εισπράξεων προϋποθέτει ότι η οικονομική δραστηριότητα θα εξελιχθεί σύμφωνα με το βασικό σενάριο.
8. Εισοδήματα και κατανάλωση: Η πλευρά των νοικοκυριών
Ο εθνικός πληθωρισμός προβλέπεται να μειωθεί στο 2,8% το 2027, από 4% το 2026, ενώ η αύξηση των αμοιβών ανά εργαζόμενο εκτιμάται σε 3,9%. Η ανεργία αναμένεται να υποχωρήσει στο 7,9% από 8,4%. Η εξέλιξη αυτή υποστηρίζει την αγοραστική δύναμη, χωρίς να συνεπάγεται επιστροφή των τιμών στα προηγούμενα επίπεδα.
Το πακέτο νέων μόνιμων δημοσιονομικών παρεμβάσεων για το 2027 ανέρχεται περίπου σε 2,28 δισ. ευρώ. Περιλαμβάνει την αναμενόμενη αύξηση συντάξεων κατά 2,9%, αλλαγές στις εισφορές του ιδιωτικού τομέα, διεύρυνση κοινωνικών ενισχύσεων και επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στους δημοσίους υπαλλήλους και λειτουργούς.
Ο κατώτατος μισθός προβλέπεται να αυξηθεί από 920 ευρώ σε 960 ευρώ τον Απρίλιο 2027, με στόχο τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο 2028. Για τις τράπεζες, η πορεία των πραγματικών εισοδημάτων επηρεάζει τόσο την αποταμίευση όσο και τη δυνατότητα αποπληρωμής δανείων.
9. Στεγαστικά δάνεια και αγορά κατοικίας: Το «Σπίτι μου ΙΙΙ»
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την τραπεζική αγορά έχει το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, το οποίο θα υλοποιηθεί μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας. Από το ποσό αυτό, 1 δισ. ευρώ προβλέπεται να προέλθει από πιστωτικά ιδρύματα και από 500 εκατ. ευρώ από τα δάνεια του ΤΑΑ και τα ταμειακά διαθέσιμα της ΕΑΤ αντίστοιχα.
Το πρόγραμμα αφορά αγορά πρώτης κατοικίας με ηλικιακό όριο έως 55 έτη, εμπορική αξία ακινήτου έως 300.000 ευρώ και μέγιστο δάνειο 230.000 ευρώ. Παράλληλα, επεκτείνεται η επιστροφή ενοικίου και προβλέπεται αύξηση του φόρου μεταβίβασης για αγορά κατοικίας από φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι τρίτων χωρών από 3% σε 15% από τον Ιούλιο 2027.
Η διεύρυνση της πρόσβασης στη στεγαστική χρηματοδότηση μπορεί να στηρίξει τις συναλλαγές, ενώ η επίδρασή της στις τιμές θα εξαρτηθεί και από την προσφορά διαθέσιμων κατοικιών.
10. Εξωτερικές ανισορροπίες και σενάρια κινδύνου
Το οικονομικό σχέδιο παραμένει εκτεθειμένο στην πορεία των εισαγωγών και των διεθνών ενεργειακών τιμών. Για το 2027 οι συνολικές εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών προβλέπεται να αυξηθούν κατά 3,1%, ενώ οι εισαγωγές κατά 4%. Το γεγονός αυτό υπενθυμίζει ότι η αναπτυξιακή διαδικασία συνοδεύεται και από αυξημένη εξωτερική ζήτηση.
Η εισηγητική έκθεση εξετάζει, μεταξύ άλλων, σενάριο χαμηλότερων κατά 10% ιδιωτικών επενδύσεων έναντι του βασικού σεναρίου. Σε αυτή την περίπτωση η ανάπτυξη περιορίζεται περίπου στο 1,5%. Σε ξεχωριστό σενάριο αύξησης του βασικού επιτοκίου της ΕΚΤ κατά 150 μονάδες βάσης, το πραγματικό ΑΕΠ διαμορφώνεται χαμηλότερα κατά περίπου 0,25% από το βασικό σενάριο.
Τα σενάρια δεν είναι προβλέψεις για το τι θα συμβεί, αλλά εργαλεία αποτίμησης ευαισθησίας. Δείχνουν γιατί η πραγματική πορεία των επενδύσεων, των επιτοκίων και του ενεργειακού κόστους θα έχει ιδιαίτερη σημασία για τον χρηματοπιστωτικό τομέα.
Το στοίχημα της επόμενης χρονιάς
Ο Προϋπολογισμός 2027 θέτει ως κεντρικό στόχο τη συνέχιση της μεγέθυνσης με δημοσιονομική σταθερότητα. Για τις τράπεζες και την ευρύτερη χρηματοπιστωτική αγορά, το βασικό ζητούμενο θα είναι εάν η επενδυτική δραστηριότητα μπορεί να διατηρήσει υψηλούς ρυθμούς μετά τη λήξη των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης, ενώ ο πληθωρισμός και τα επιτόκια εξακολουθούν να επηρεάζουν το κόστος χρηματοδότησης.
Η τελική εικόνα θα εξαρτηθεί από τις πραγματικές εκταμιεύσεις επενδυτικών δανείων, την πορεία των εισοδημάτων και των αποταμιεύσεων, την εξέλιξη των κρατικών αποδόσεων και τις διεθνείς οικονομικές συνθήκες. Οι αριθμοί της εισηγητικής έκθεσης αποτελούν το πλαίσιο πάνω στο οποίο θα κριθούν αυτές οι εξελίξεις.
-: Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εισηγητική Έκθεση Κρατικού Προϋπολογισμού 2027 (Νοέμβριος 2026), κυρίως σελίδες 3–4, 28–36, 106–119, 202–206 και 216–218.

