Η εντολή για τον περιορισμό ενός δορυφορικού συστήματος που χρησιμοποιεί η Ουκρανία για τις επικοινωνίες στο πεδίο της μάχης και τις επιχειρήσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) προήλθε από το εσωτερικό του Λευκού Οίκου, σύμφωνα με το Reuters, που επικαλείται δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και έναν Δυτικό αξιωματούχο που είχε ενημερωθεί για το θέμα.
Οι αξιωματούχοι ανέφεραν ότι στελέχη της ηγεσίας του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας έλαβαν μήνυμα σύμφωνα με το οποίο έπρεπε να περιοριστεί η λειτουργία της υπηρεσίας Starshield της SpaceX για τον ουκρανικό στρατό.
Οι αξιωματούχοι δεν διευκρίνισαν ποιος στον Λευκό Οίκο έλαβε την απόφαση ούτε ποιος ήταν υπεύθυνος για την εφαρμογή της εντολής. Το Πεντάγωνο είναι ο μεγαλύτερος πελάτης της Starshield, η οποία αποτελεί τη στρατιωτικών προδιαγραφών εκδοχή της υπηρεσίας Starlink.
Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν αυτή την εβδομάδα ότι οι στρατιωτικών προδιαγραφών δέκτες Starlink σταμάτησαν να λειτουργούν στην Ουκρανία όταν τοποθετούνταν σε αντικείμενα που κινούνταν με μεγάλη ταχύτητα. Αυτό επηρέασε αρνητικά τη λειτουργία των ουκρανικών drones, τα οποία βασίζονται στα συγκεκριμένα συστήματα για τα ενσωματωμένα συστήματα καθοδήγησής τους κατά τις επιχειρήσεις πάνω από ουκρανικό έδαφος.
- από το υπουργείο Άμυνας της Ουκρανίας δήλωσε την Πέμπτη ότι οι δέκτες λειτουργούσαν πλέον και εν κινήσει, αλλά μόνο σε ταχύτητες έως 100 μίλια την ώρα (160 χιλιόμετρα την ώρα).
Πιέσεις ΗΠΑ στην Ουκρανία για τις επιθέσεις σε διυλιστήρια
Η κίνηση για τον προσωρινό περιορισμό του ζωτικής σημασίας συστήματος επικοινωνιών σημειώθηκε ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ασκούσε πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια, τις οποίες έχει κατηγορήσει για την εκτίναξη των τιμών της ενέργειας, που πλήττει τις προοπτικές του Ρεπουμπλικανικού Κόμματός του ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.
Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, η άνοδος του ενεργειακού κόστους οφείλεται κυρίως στον πόλεμο των ΗΠΑ και του Ισραήλ με το Ιράν, ο οποίος οδήγησε σε ιρανικές επιθέσεις κατά ενεργειακών εγκαταστάσεων και έχει προκαλέσει ουσιαστικά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, μιας ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού.
Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό της εντολής περιορισμού της Starshield, ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε: “Ο πρόεδρος δεν υπέβαλε ποτέ τέτοιο αίτημα”.
Η Starshield αναπτύχθηκε από τη SpaceX ειδικά για κυβερνητικούς φορείς και πελάτες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της εθνικής ασφάλειας, κυρίως για το υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ. Η Starshield χρησιμοποιεί ως βασική υποδομή τον δορυφορικό αστερισμό Starlink.
Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι οι περιορισμοί περιέπλεξαν τις αποστολές πληγμάτων κατά των ρωσικών δυνάμεων και των δικτύων εφοδιαστικής υποστήριξης σε κατεχόμενα εδάφη, ενώ επιβράδυναν τη λειτουργία των drones αναχαίτισης που χρησιμοποιούνται για την κατάρριψη των ρωσικών drones τύπου Shahed που εισέρχονται στον ουκρανικό εναέριο χώρο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της SpaceX, Έλον Μασκ, δήλωσε την Τετάρτη στην πλατφόρμα X ότι, επειδή τα συστήματα Starshield ανήκουν στην αμερικανική κυβέρνηση και τελούν υπό τον έλεγχό της, οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή τη χρήση τους αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό ή τον πρόεδρο.
Επιδείνωση των σχέσεων
Οι σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες ημέρες, μετά από συνάντηση στο Μαϊάμι στις 9 Οκτωβρίου, στην οποία συμμετείχαν εκπρόσωποι των δύο χωρών, καθώς και εκπρόσωποι της Ευρώπης και της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Ο γαμπρός του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και ο ειδικός απεσταλμένος της κυβέρνησης Τραμπ για τη Μέση Ανατολή, Στιβ Γουίτκοφ, υιοθέτησαν αυστηρή στάση απέναντι στην Ουκρανία κατά τη συνάντηση, σύμφωνα με άλλη πηγή που έχει γνώση του θέματος. Όπως ανέφερε η ίδια πηγή, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ενημέρωσαν τους Ουκρανούς ότι οι ΗΠΑ ήταν δυσαρεστημένες με τη συνέχιση των ουκρανικών επιθέσεων σε ρωσικά διυλιστήρια, παρά τα επανειλημμένα αιτήματα της Ουάσιγκτον να σταματήσουν.
Η αμερικανική αντιπροσωπεία εξήγησε επίσης την απόφαση της Ουάσιγκτον να συνάψει συμφωνία για την προμήθεια ντίζελ από τη Ρωσία, σημειώνοντας ότι ο Λευκός Οίκος ήλπιζε πως η συμφωνία θα μετρίαζε τη στάση της Μόσχας στις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Η συμφωνία, βάσει της οποίας η Ρωσία θα προμηθεύσει τις αγορές των ΗΠΑ και τις διεθνείς αγορές με περισσότερα από 2,25 εκατομμύρια βαρέλια ντίζελ, έχει προκαλέσει αντιδράσεις από ορισμένους Αμερικανούς νομοθέτες. Όπως υποστηρίζουν, θα προσφέρει στη Μόσχα έσοδα για να συνεχίσει τον πόλεμό της, χωρίς να υποχρεώνει τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να προβεί σε παραχωρήσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Τις ημέρες που ακολούθησαν, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι και ο Τραμπ άσκησαν αμοιβαία κριτική. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε “αδύναμη” την απόφαση των ΗΠΑ για τη συμφωνία προμήθειας ρωσικού ντίζελ. Ο Τραμπ ζήτησε τη διεξαγωγή εκλογών στην Ουκρανία και την απομάκρυνση του Ζελένσκι από την εξουσία.
Παράλληλα, Αμερικανοί αξιωματούχοι απείλησαν παρασκηνιακά να διακόψουν την παροχή πληροφοριών στο Κίεβο σχετικά με τις εκτοξεύσεις ρωσικών πυραύλων, τις οποίες η Ουκρανία χρησιμοποιεί για να αποτρέπει επιθέσεις, όπως είχε μεταδώσει προηγουμένως το Reuters. Ο Τραμπ δήλωσε την Τρίτη ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθούσε να μοιράζεται πληροφορίες με την Ουκρανία.
Μετά την απόφαση για τον περιορισμό της πρόσβασης της Ουκρανίας στη Starshield, Ουκρανοί αξιωματούχοι επικοινώνησαν την Τρίτη και την Τετάρτη με ανώτερα στελέχη του Λευκού Οίκου, του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και του Πενταγώνου, προκειμένου να λάβουν διευκρινίσεις, δήλωσε ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος. Όπως πρόσθεσε, το Κίεβο ενημερώθηκε ότι επρόκειτο για απόφαση του Λευκού Οίκου.
Το Πεντάγωνο έχει δαπανήσει δισεκατομμύρια δολάρια για τις υπηρεσίες Starlink και Starshield. Έχει επίσης αγοράσει ειδικά σχεδιασμένους δορυφόρους Starshield, μεταξύ των οποίων δορυφόρους επικοινωνιών για αποστολές προειδοποίησης εκτόξευσης πυραύλων και έναν δορυφορικό αστερισμό κατασκοπείας για την Εθνική Υπηρεσία Αναγνώρισης των ΗΠΑ (National Reconnaissance Office), όπως είχε μεταδώσει το Reuters το 2024.
