Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, στην προσπάθειά του να μειωθούν οι τιμές του ντίζελ στη χώρα του, ενόψει και των ενδιάμεσων εκλογών του επόμενου μήνα, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι αίρονται οι κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ. Παράλληλα, έκανε λόγο για “ενεργειακή εκεχειρία” μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας – η οποία ήδη αμφισβητείται.
Η ραγδαία άνοδος των τιμών του ντίζελ στις ΗΠΑ πλήττει τους Αμερικανούς οδηγούς φορτηγών και αγρότες, και αποτελεί πηγή ανησυχίας για τους ψηφοφόρους και τα κόμματα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου. Οι τιμές στις ΗΠΑ σημείωσαν πτώση 0,5% τη Δευτέρα, μετά τις ανακοινώσεις του Τραμπ.
Τι περιλαμβάνει όμως η συμφωνία Πούτιν-Τραμπ;
Πόσο θα επηρεάσει την αμερικανική αγορά η αποδέσμευση ντίζελ από τη Ρωσία
Ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει άμεσα περισσότερους από 300.000 τόνους (2,25 εκατομμύρια βαρέλια) ντίζελ στις ΗΠΑ και τις διεθνείς αγορές.
Όπως μεταδίδει το Reuters, η ποσότητα αυτή είναι μικρότερη από την ημερήσια ζήτηση του αμερικανικού τομέα μεταφορών και μόνο, σύμφωνα με στοιχεία της Υπηρεσίας Ενεργειακών Πληροφοριών των ΗΠΑ (Energy Information Administration – EIA), που δείχνουν ότι η ημερήσια κατανάλωση του κλάδου αυτού αντιστοιχεί σε περίπου 2,94 εκατομμύρια βαρέλια.
Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι η Ρωσία θα προμηθεύσει επιπλέον 500.000 τόνους τον Νοέμβριο και ακόμη 1 εκατομμύριο τόνους “αμέσως μετά”, ποσότητες που καλύπτουν λιγότερο από τέσσερις ημέρες ζήτησης για τον τομέα των μεταφορών των ΗΠΑ.
Τα ενδεχόμενα εμπόδια
Οι ΗΠΑ μπορεί να προχώρησαν σε άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, παραμένει όμως ασαφές ποια δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μεταφορά των καυσίμων – δεδομένων των κυρώσεων σε πολλά από αυτά – καθώς και σε τι κατάσταση βρίσκονται τα ρωσικά διυλιστήρια μετά τις πρόσφατες ουκρανικές επιθέσεις.
Πόσο ντίζελ μπορεί να εξάγει η Ρωσία
Η Ρωσία είχε τη δυνατότητα να εξάγει περίπου 100.000 τόνους ντίζελ την ημέρα πριν από τις επιθέσεις με drones της Ουκρανίας εναντίον διυλιστηρίων, οι οποίες ξεκίνησαν το 2024.
Λόγω των ζημιών στα διυλιστήριά της, η Μόσχα απαγόρευσε τις εξαγωγέςντίζελ από τον Ιούλιο, προκειμένου να καλύψει την εγχώρια ζήτηση, και επέκτεινε την απαγόρευση αυτή σε χώρες με τις οποίες δεν είχε συνάψει διμερείς συμφωνίες έως τις 31 Οκτωβρίου, διατηρώντας παράλληλα σταθερές εξαγωγές προς “φιλικά” κράτη, κυρίως στην Κεντρική Ασία.
Εάν η Ουκρανία σταματήσει τις επιθέσεις εναντίον των ρωσικών διυλιστηρίων, η Ρωσία θα είναι σε θέση να ικανοποιήσει το αρχικό αίτημα του Τραμπ για εξαγωγές 300.000 τόνων ντίζελ, σύμφωνα με πηγές του κλάδου.
Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να παράγει 300.000 τόνους ντίζελ αυτόν τον μήνα, εάν επαναλειτουργήσει ένα μεγάλο διυλιστήριο που είχε πληγεί από drones.
Θα βοηθήσουν οι αυξημένες εξαγωγές ντίζελ τη ρωσική οικονομία;
Σύμφωνα με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν, οι ουκρανικές επιθέσεις σε διυλιστήρια πετρελαίου κοστίζουν στην οικονομία της Ρωσίας το 1% του ΑΕΠ της, ποσό που ανέρχεται σε περίπου 26,6 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters.
Οι εξαγωγές 300.000 τόνων ντίζελ θα απέφεραν περίπου 400 εκατομμύρια δολάρια, εκ των οποίων ένα μικρό μέρος θα κατέληγε στον κρατικό προϋπολογισμό της Ρωσίας. Η Ρωσία φορολογεί κυρίως την παραγωγή πετρελαίου και όχι τις εξαγωγές πετρελαίου και καυσίμων.
Η Ρωσία διαθέτει περίπου 30 μεγάλα διυλιστήρια πετρελαίου, ενώ στην Ουκρανία δεν λειτουργεί κανένα.
Οι αντιδράσεις στις ανακοινώσεις Τραμπ
Η Μόσχα ανακοίνωσε το Σάββατο ότι άρθηκε εν μέρει, με άμεση ισχύ, η απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ που ίσχυε από τον Ιούλιο.
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι η συμφωνία του Τραμπ με τη Ρωσία για την προμήθεια ντίζελ θα ενθαρρύνει περισσότερες επιθέσεις της Μόσχας κατά της Ουκρανίας και θα κοστίσει περισσότερες ανθρώπινες ζωές.
Αμερικανοί βουλευτές επέκριναν επίσης την κίνηση του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένου του βουλευτή Ντον Μπέικον, στελέχους των Ρεπουμπλικανών, ο οποίος δήλωσε ότι είναι ώρα να εφαρμοστούν περισσότερες κυρώσεις από αυτές που ψήφισε πρόσφατα το Κογκρέσο, και όχι να αίρονται.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ είπε από την πλευρά του ότι η χώρα του θα εντείνει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ επανέλαβε τη στήριξη του Βερολίνου στον Ουκρανό πρόεδρο, αφότου ο Τραμπ ζήτησε την απομάκρυνσή του από το αξίωμα, και κάλεσε να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία για την επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Το Κρεμλίνο δήλωσε τη Δευτέρα ότι οι συνομιλίες για την εκεχειρία συνεχίζονται, ενώ αρνήθηκε να σχολιάσει εάν αυτή αφορά αποκλειστικά τα διυλιστήρια πετρελαίου.
Ο ρόλος της Κίνας στην προσφορά
Η Κίνα ετοιμάζεται να ξαναρχίσει τις εξαγωγές διυλισμένων καυσίμων μετά από μια σύντομη παύση λόγω αργίας, μεταδίδει το Reuters.
Ωστόσο, οι εγκεκριμένες εξαγωγές ντίζελ, βενζίνης και καυσίμου αεροσκαφών για τον Οκτώβριο, που ανέρχονται σε περίπου 3,7 εκατομμύρια τόνους, εμφανίζονται αισθητά μειωμένες σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο και είναι χαμηλότερες από τα περισσότερα από τους 4 και πλέον εκατομμύρια τόνους που είχαν εγκριθεί για τον Σεπτέμβριο.
Γιατί είναι τόσο περιορισμένη η προσφορά ντίζελ;
Πέραν των προβλημάτων με τις ρωσικές εξαγωγές, ο πόλεμος στο Ιράν έχει περιορίσει την προσφορά από τους παραγωγούς του Περσικού Κόλπου.
Ο ΔΟΕ πιέζει για μεγαλύτερη προσφορά
Οι χώρες της Ομάδας των Επτά (G7) συμφώνησαν πρόσφατα να αποδεσμεύσουν καύσιμα από τα στρατηγικά τους αποθέματα, υπό τον συντονισμό του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας.
Ο IEA, στον οποίο συμμετέχουν 32 κράτη, συντόνισε τον Μάρτιο τη μεγαλύτερη έκτακτη αποδέσμευση αποθεμάτων παγκοσμίως, ύψους άνω των 400 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου και προϊόντων, ενώ πρόσφατα παρότρυνε τις χώρες να διαθέσουν στην αγορά τυχόν ποσότητες που δεν έχουν ακόμη αποδεσμευτεί.
