Το πέρασμα σε μια νέα εποχή ανάπτυξης με την εμπειρία της προηγούμενης δεκαετίας για τις ελληνικές συστημικές τράπεζες καθώς και την ανθεκτικότητά τους υπογράμμισε στην ομιλία του ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Κυριάκος Πιερρακάκης, παρουσία κυβερνητικών αξιωματούχων, εκπροσώπων της Τράπεζας της Ελλάδος, της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, θεσμικών φορέων και ανεξάρτητων αρχών, των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου και της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΕΤ, καθώς και στελεχών της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών.
Όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων ο κ. Πιερρακάκης «το τραπεζικό σύστημα βρίσκεται στο κέντρο της οικονομικής δραστηριότητας για κάθε χώρα ανεξαιρέτως. Τράπεζες ισχυρές και εύρωστες, προσανατολισμένες στις επενδύσεις και στην υποστήριξη της παραγωγής και της εξωστρέφειας είναι παντού ο κυριότερος παράγοντας για το δυναμισμό και την ανάπτυξη της οικονομίας. Ισχυρή οικονομία είναι εκ των πραγμάτων προϋπόθεση για την επέκταση της ευημερίας στην κοινωνία. Οικονομία ισχυρή δεν υπάρχει χωρίς τράπεζες σύγχρονες και δημιουργικές. Σήμερα έπειτα από τη συστηματική προσπάθεια των τελευταίων ετών μια σειρά από στοιχεία πιστοποιούν ότι οι τράπεζες δηλώνουν και πάλι «παρών» αφού έχουν εξυγιανθεί πλήρως από τις συνέπειες της κρίσης που ξεκίνησε το 2010».
«Διανύουμε μια εποχή πολύ διαφορετική από την κρίση και την εσωτερική αστάθεια που χαρακτήρισε την περασμένη δεκαετία», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Τα στοιχεία φωνάζουν
Ο Υπουργός κατά την έναρξη της ομιλίας του ανέφερε κάποια στοιχεία ως απόδειξη του ενισχυμένου ρόλου των τραπεζών και του πώς αυτές ανέκαμψαν μετά τη δύσκολη δεκαετία της κρίσης.
Το πρώτο ήταν τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, τα οποία, σύμφωνα με τα στοιχεία του Μαρτίου του 2025, σε ποσοστό του συνόλου των δανείων σε όλο τον τραπεζικό τομέα είναι 3,8%, «το χαμηλότερο από την ένταξη της Ελλάδας στη ζώνη του ευρώ και σηματοδοτεί σύγκλιση με το μέσο όρο της Ευρωζώνης που είναι 2,3%», είπε μεταξύ άλλων ο Υπουργός.
«Δεύτερον, για το πρώτο τρίμηνο του 25, το μέσο απόδοσης των ιδίων κεφαλαίων των τεσσάρων συστημικών τραπεζών ανήλθε σε περίπου 13%. Τα καθαρά κέρδη για το πρώτο τρίμηνο ανήλθαν σε 1,1 δις ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή αύξηση σε τριμηνιαία βάση», εξήγησε ο υπουργός.
Το τρίτο στοιχείο που παρουσίασε ο υπουργός ήταν τα κεφαλαιακά περιθώρια.
«Ο μέσος δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας ανέρχεται σε περίπου 20% και ουσιαστικά συγκλίνει με τον αντίστοιχο της Ευρωζώνης»,
Για τον ρυθμό μεταβολής της συνολικής χρηματοδότησης του ιδιωτικού τομέα, ο Υπουργός ανέφερε στο λόγο του ότι «αυξήθηκε στο 10,9% από 10,3% του προηγούμενου μήνα».
Ακόμα ένα σημαντικό στοιχείο που έδωσε είναι για την χρηματοδότηση των τραπεζών από τον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας, ο οποίος, όπως είπε, είναι σε πολύ χαμηλά επίπεδα από τον Δεκέμβριο του ’24.
«Στα τέλη Μαΐου ανερχόταν σε 2,6 δις ευρώ από 14,3 δις ευρώ τον Δεκέμβριο του ’23. Αξίζει και θέλω να το αναφέρω αυτό, γιατί θέλω να θυμηθούμε ακριβώς ότι πριν από 10 χρόνια, λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα, η χρηματοδότηση του τραπεζικού συστήματος από τον μηχανισμό έκτακτης παροχής ρευστότητας ανερχόταν σε 89 δις ευρώ».
Κλείνοντας την περιγραφή των οικονομικών στοιχείων των ελληνικών τραπεζών, ο κ. Πιερρακάκης τόνισε πως «τα στοιχεία δεν μιλούν απλώς. Φωνάζουν εκκωφαντικά».
«Αν σταθούμε για να τα απογράψουμε, θα διαπιστώσουμε πως έφτασε η ώρα για αλλαγή εποχής», επισήμανε.
Οι τράπεζες μοχλός οικονομικής ανάπτυξης
Συνεχίζοντας την ομιλία του ο Υπουργός, μίλησε για την νέα εποχή στην οποία μπαίνουν οι τράπεζες με γνώμονα τη στήριξη της κοινωνίας.
«Η ελληνική οικονομία με μοχλό τις τράπεζες μπορεί να λειτουργεί ταυτόχρονα σε δύο επίπεδα: Μπορεί να ισχυροποιηθεί σε επίπεδο μικρής και μεσαίας επιχειρηματικότητας, σε επίπεδο οικογένειας και γειτονιάς. Και ταυτόχρονα μπορεί να γεννήσει ξανά εθνικούς πρωταθλητές».
«Το στοίχημα αυτό δεν είναι μόνο οικονομικό. Είναι ηθικό και εθνικό. Έχει σχέση όχι μόνο με την κοινωνική συνοχή σε κάθε πόλη και περιφέρεια της χώρας. Έχει σχέση επίσης με την πλήρη αναστροφή του brain drain σε brain gain», τόνισε.
Αναφερόμενος στην ανάγκη ανάκτησης του ρόλου που είχε ο τραπεζικός τομέας της χώρας πριν την κρίση, ο Υπουργός επεσήμανε ότι «το τραπεζικό σύστημα πρέπει να ξεπεράσει τις αναστολές του και να υπερβεί τον εαυτό του. Με τις τράπεζες στην εμπροσθοφυλακή της οικονομίας πρέπει να δώσουμε το σύνθημα για μια Ελλάδα που επίσης τολμά να υπερβαίνει τον εαυτό της» υπογράμμισε, ακόμη και αν είναι εύλογη μια επιφύλαξη μετά από μία τέτοια κρίση».
«Μπορεί οι τράπεζες να προχωρούν και πάλι σε στέρεο έδαφος, αλλά δεν μπορούμε να παραβλέψουμε ότι η κοινωνία έχει παράπονα» τόνισε ο Υπουργός . Όπως είπε, «υπάρχουν επαγγελματίες, επιχειρηματίες, απλοί πολίτες που αισθάνονται ότι η τραπεζική παρουσία στην καθημερινότητά τους δεν είναι αυτή που θα ήθελαν και την χαρακτηρίζουν ενίοτε μακρινή, απρόσωπη ή και μη επαρκή».
Ο Υπουργός αναφέρθηκε, επίσης, στο σημαντικό ρόλο των ελληνικών τραπεζών πριν την περίοδο της κρίσης και τόνισε ότι η ελληνική οικονομία, η ευημερία των πολιτών και η ανάπτυξη των τραπεζών συμβαδίζουν ιστορικά.
«Όλοι θυμόμαστε έντονα τον ισχυρό και διευρυμένο ρόλο των τραπεζών στη χρηματοδότηση των κρατικών και των ιδιωτικών επενδύσεων, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και σε μια σειρά από γειτονικές χώρες. Επιδείκνυαν παράλληλα οι τράπεζες μια έμπρακτη μέριμνα για τη χρηματοδότηση των επενδυτικών σχεδίων των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων. Η σωρευτική δράση των τραπεζών εκείνη την εποχή αποτελούσε έναν καθοριστικό μοχλό ανάπτυξης, όχι μόνο για την οικονομία, αλλά και για τις ίδιες τις τράπεζες», είπε ο κ. Πιερρακάκης.
Σε μια μετάβαση στο σήμερα, ο Υπουργός επισήμανε πως δε θα πρέπει να φτάσουν οι ελληνικές τράπεζες στα προ κρίσης επίπεδα, καθώς κάτι τέτοιο θα ήταν λάθος να γινόταν, αλλά θα πρέπει να κρατήσουν την εμπειρία του παρελθόντος για να διαμορφώσουν το αύριο.
«Γι’ αυτό ακριβώς, τώρα που οι ελληνικές τράπεζες στέκονται ξανά γερά στα πόδια τους, είναι η στιγμή για να ξαναπιάσουμε το νήμα, την καλή πλευρά αυτού του νήματος, όχι απλώς για να φτάσουμε εκεί που ήμασταν πριν από την κρίση, γιατί κάτι τέτοιο θα ήταν λανθασμένο, αλλά για να κρατήσουμε την καλή κληρονομιά και να πάμε πιο μπροστά. Να προχωρήσουμε με αυτοπεποίθηση, με νέα δυναμική, με νέο όραμα σε μια πορεία σύγκλισης της ελληνικής οικονομίας με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, εκεί που ακόμα δεν το έχουμε κατακτήσει, στις επενδύσεις, στην ανάπτυξη και, βέβαια, στα εισοδήματα».
Η ανθεκτικότητα, ανάχωμα στις διεθνείς εξελίξεις
Με το βλέμμα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, ο Υπουργός Οικονομικών δεν θα μπορούσε να μην σχολιάσει την κρίσιμη αυτή συγκυρία για τον πλανήτη και την οικονομική ζωή.
«Η κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ένα σκηνικό πολλαπλών κινδύνων για τη διεθνή οικονομία και απειλεί τη παγκόσμια σταθερότητα. Απαιτείται νηφαλιότητα, υπευθυνότητα και διορατικότητα. Πρέπει να δοθεί χώρος και χρόνος στη διπλωματία, ώστε να αποφευχθούν οι δύσκολες συνέπειες μιας ευρύτερης σύρραξης», τόνισε.
Στη συνέχεια πρόσθεσε τα εξής: «Η ενδεχόμενη αναζωπύρωση των εμπορικών εντάσεων θα μπορούσε να συνοδευτεί από επιβράδυνση του ρυθμού ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας και αυτό να γίνει εμμέσως αισθητό σε διαφορετικό βαθμό σχεδόν σε ολόκληρη την ευρωζώνη».
Ωστόσο, η ανθεκτικότητα των ελληνικών τραπεζών και το ευνοϊκό εγχώριο οικονομικό περιβάλλον με τη συνέχιση των υψηλών ρυθμών ανάπτυξης και το 2025 «αποτελούν ανάχωμα στην υλοποίηση ενός δυσμενούς σεναρίου που θα προέρχεται από τους παραπάνω εξωγενείς παράγοντες», επισήμανε.
Στο πλαίσιο αυτό, κατέληξε ο κ. Πιερρακάκης «η στρατηγική μας δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην περιχαράκωση από τους κινδύνους. Δεν πρέπει να παίζουμε μόνο άμυνα. Ακόμα και μέσα στις πιο δύσκολες στιγμές πρέπει να έχουμε στο αίμα μας το «μικρόβιο» της επίθεσης. Πρέπει δίπλα στην επίγνωση των κινδύνων να έχουμε και συνείδηση των ευκαιριών».
