Του Τάσου Δασόπουλου
Την ατζέντα της αντιπαράθεσης μεταξύ “βορείων” και “νοτίων” στους οποίους εκτός από την Ελλάδα συμμετέχει η Ιταλία, η Ισπανία και η Πολωνία, αναμένεται να ανακαθορίσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μέχρι και σήμερα το βράδυ στις Βρυξέλλες.
Η κλασσική διαφωνία βορείων – νοτίων για το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (όπως είναι το επίσημα όνομα του ΕΣΠΑ 2028 -2034) παίρνει αυτήν την φορά άλλες διαστάσεις. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτός από τις διαρθρωτικές της πολιτικές την επόμενη περίοδο, θα πρέπει να αποπληρώσει τα ομόλογα ύψους 680 δισ. ευρώ του Ταμείου Ανάκαμψης (γεγονός που δημιουργεί την ανάγκη νέων πόρων) και επιπλέον πρέπει να εξοικονομήσει περισσότερους πόρους για άμυνα και καινοτομία.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, οι λεγόμενοι φειδωλοί (Δανία, Ολλανδία, Αυστρία και Σουηδία) και εκτός της ομάδας, η Γερμανία, οι οποίες είναι καθαρές δότριες χώρες του κοινοτικού προϋπολογισμού όχι μόνο δεν δέχονται να αυξήσουν την συμμετοχή τους για να συγκεντρωθούν τα 1,76 τρισ. ευρώ που έχει προτείνει η Κομισιόν, αλλά θέλουν να μειωθεί. Ταυτόχρονα ζητούν από τώρα να υπάρξει εγγύηση για τις επιστροφές της συνεισφορά τους.
Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι σε μια προσπάθεια να λειάνει τις αντιδράσεις η Κομισιόν είχε προτείνει στο τέλος του 2024 να περικοπούν τα χρήματα που δίνονται για την πολιτική συνοχής και τις αγροτικές επιδοτήσεις και οι δύο βασικές διαρθρωτικές πολιτικές να ενωθούν σε ένα πρόγραμμα.
Το διακύβευμα για την Ελλάδα
Από το τρέχον ΕΣΠΑ 2021-2027, η Ελλάδα ευεργετείται με 21,7 δισ. ευρώ από την Πολιτική Συνοχής και 20 δισ. ευρώ για αγροτικές επιδοτήσεις.
Με δεδομένο ότι στην αρχική κατανομή που είχε παρουσιάσει η Επιτροπή το 2024 η Ελλάδα θα είχε την επόμενη προγραμματική περίοδο χρηματοδότηση ανάλογη με αυτή που έχει εξασφαλίσει και στο τρέχον ΕΣΠΑ, δηλαδή 26 δισ. ευρώ, το χρήματα για την πολιτική συνοχής και τις επιδοτήσεις στους αγρότες θα ήταν περίπου τα ίδια.
Αναζητώντας συμμαχίες, η Ελλάδα έχει ενταχθεί σε μια ομάδα 16 κρατών τα οποία θέλουν να μην αλλάξει τίποτα στις διαρθρωτικές πολιτικές της ΕΕ. Η ομάδα αυτή περιλαμβάνει και μεγάλες οικονομίες της Ευρώπης (Ιταλία, Ισπανία, Πολωνία) με τις χώρες αυτές να είναι έτοιμες να αντιπαρατεθούν με τους αποκαλούμενους ως φειδωλούς, ζητώντας εκτός από την αύξηση της συμμετοχή τους στον προϋπολογισμό να καταργηθεί η επιστροφή της συμμετοχής στις δότριες χώρες. Όλα αυτά τα διεκδικούσαν οι “16” και με κοινή επιστολή τους στα τέλη Απριλίου, με την ευκαιρία της συζήτησης για την κοινή αγροτική πολιτική.
Στην τρέχουσα Σύνοδο Κορυφής, οι δυο πλευρές ανοίγουν τα χαρτιά τους και δηλώνουν τις θέσεις τους, θέτοντας η κάθε μια τις κόκκινες γραμμές και για τις επόμενες συναντήσεις που θα γίνουν για το θέμα . Ωστόσο η Ελλάδα και οι σύμμαχοί της θα έχουν μια καθαρή εικόνα για τις απόψεις των “φειδωλών” του Βορρά.
Η συζήτηση για το ύψος του 7ετούς προϋπολογισμού της Ένωσης έχει μπροστά της περίπου ένα χρόνο σκληρών αντιπαραθέσεων και διαφωνιών μεταξύ των δύο πλευρών. Ωστόσο, χρονικά η λύση και η συμφωνία τοποθετείται σε ένα διάστημα περίπου ενός ολόκληρου χρόνου όταν θα αναλάβει η Ελλάδα την εκ περιτροπής προεδρία.
