Συντάξεις χηρείας: Στο «παρά πέντε» νομοθετική λύση για να μπλοκάρει τις περικοπές

Νομοθετική παρέμβαση ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας, για να «θεραπεύσει» το πρόβλημα που ανέκυψε με τις συντάξεις χηρείας, μετά την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) και να εξαλείψει κάθε υπόνοια για τυχόν περικοπές.

Η σχετική διάταξη νόμου αναμένεται να ετοιμαστεί αμέσως μόλις καθαρογραφεί και επιδοθεί η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, με την οποία ορίζεται, ερμηνεύοντας τον «νόμο Κατρούγκαλου» (ν.4387/16 αρ.7), ότι δεν μπορούν σωρρευτικά να καταβάλλονται περισσότερες της μίας, εθνικές συντάξεις για κάθε συνταξιούχο.

Η συγκεκριμένη ερμηνεία, που προέκυψε μετά από προσβολή από συνταξιούχικές οργανώσεις της σχετικής εγκυκλίου, που είχε εκδοθεί το 2021 όταν υφυπουργός Κοινωνικών Ασφαλίσεων ήταν ο Πάνος Τσακλόγλου, επιδρά άμεσα σε συγκεκριμένες κατηγορίες συνταξιούχων: Αφορά δηλαδή, όσους λαμβάνουν σύνταξη χηρείας από το 2016 και μετά, έτος ενεργοποίησης της συγκεκριμένης διάταξης. Αφορά όμως και όσους λαμβάνουν δύο ή περισσότερες συντάξεις εξ ιδίου δικαιώματος, όπως είναι οι μηχανικοί, οι γιατροί και οι νομικοί, λόγω των ταμείων στα οποία ανήκουν.

Η παρέμβαση του υπουργείου Εργασίας

Η παρέμβαση που ετοιμάζει το υπουργείο Εργασίας αναμένεται να περιλαμβάνει όλες τις περιπτώσεις (δυνητικά) στις οποίες επιδρά η απόφαση του ΣτΕ. Έτσι, θα επιχειρείται να αποσαφηνιστεί πως καμία σύνταξη χηρείας δεν θα υποστεί περικοπή. Και αυτό παρά το γεγονός ότι η δικαστική απόφαση, ανοίγει τον δρόμο για να πάψει  να χορηγείται  η μία από τις δύο εθνικές συντάξεις που λαμβάνουν οι δικαιούχοι σύνταξης χηρείας.

Υπενθυμίζεται ότι σε αυτή την περίπτωση, ο συνταξιούχος εισπράττει  τη δική του σύνταξη, που αποτελείται από την εθνική σύνταξη και το ανταποδοτικό τμήμα και μέρος από τη σύνταξη του θανόντος συζύγου. Στη δεύτερη περίπτωση, επίσης εισπράττει την ανάλογη εθνική σύνταξη και ένα τμήμα από το ανταποδοτικό τμήμα που προκύπτει από τις εισφορές που είχε καταβάλλει ο θανών σύζυγός.

Εάν, λοιπόν, εφαρμοστεί  «κατά γράμμα» η απόφαση του ΣτΕ,  υπάρχει ο κίνδυνος μία από τις δύο εθνικές συντάξεις (πιθανότητα εκείνη που προκύπτει από τη σύνταξη χηρείας), να περικοπεί. Σε ένα ακραίο σενάριο, θα μπορούσαν να αναζητηθούν έως και αχρεωστήτως καταβληθέντα ποσά για συνταξιούχους που λαμβάνουν από το 2016 και μετά σύνταξη χηρείας!

Σε αυτό ακριβώς το πεδίο της παλαιότερης νομοθεσίας, θέλει να παρέμβει το υπουργείο Εργασίας,  για να αποσαφηνιστεί ότι δεν κινδυνεύουν αυτές οι συντάξεις χηρείας με περικοπή, ούτε με αναδρομική αναζήτηση αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών. Από το τελικό κείμενο όμως, θα κριθεί εάν θα υπάρξει οριοθετημένη ημερομηνία (πχ αυτή που θα ισχύει επίσημα η απόφαση του ΣτΕ ή από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους), βάσει της οποίας θα πραγματοποιείται η σχετική αφαίρεση της μίας εθνικής σύνταξης. Πρακτικά, θα επιχειρηθεί να αποφευχθεί να αλλάξει προς το χειρότερο το εισόδημα όσων ήδη λαμβάνουν σύνταξη χηρείας. Αποτελεί ζητούμενο όμως τι θα προκύψει για μελλοντικούς δικαιούχους της εν λόγω παροχής,  οι οποίοι όμως θα πρέπει να γνωρίζουν από τώρα, με βάση συγκεκριμένη διάταξη νόμου, τι πρόκειται να εισπράξουν σε μια τέτοια περίπτωση.

Καμία περικοπή

Άλλωστε,  η συντήρηση του συγκεκριμένου θέματος στην επικαιρότητα, φαίνεται  ότι πλήττει συνολικά την Κυβέρνηση. Γι’ αυτό χθες, σε τηλεοπτική της παρέμβαση, η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, απέκλεισε κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να γίνει οποιαδήποτε περικοπή. «Αναμένουμε την απόφαση του ΣτΕ, δεν μας έχει ακόμα επιδοθεί. Υπάρχει μία περίληψη. Θα εξετάσουμε συνολικά το ζήτημα και θα νομοθετήσουμε, εφόσον χρειαστεί, αλλά δεν θα υπάρξει καμία περικοπή στις συντάξεις χηρείας. Θέλω να είμαι κάθετη για να κλείσουμε και το θέμα τελείως» δήλωσε σχετικά».

Δεν είναι  τυχαίο ότι  ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ και γνωστός δικηγόρος – εργατολόγος,  Κώστας Τσουκαλάς, σχολίασε την τοποθέτηση της υπουργού Εργασίας, επισημαίνοντας ότι η μία εθνική σύνταξη «σε ένα μεγάλο μέρος των παλιών -πριν το 2016- συντάξεων σε περίπτωση σώρευσης, εφαρμόζεται ήδη και απεικονίζεται στα εκκαθαριστικά των συνταξιούχων κατά τη μηνιαία εκκαθάριση. Όσοι λαμβάνουν συντάξεις χηρείας ζουν με το άγχος της μείωσης της παροχής. Θα συνεχίσει η κυβέρνηση να τους κρατά σε ομηρία μέχρι τις εκλογές»;