Ήταν αναμενόμενο και έγινε πράξη. Η νέα αναβάθμιση από τον DBRS ήρθε, επιβεβαιώνοντας πως οι διεθνείς οίκοι αποτιμούν θετικά την προσπάθεια που γίνεται στο οικονομικό μέτωπο. Εξακολουθούν όμως να επισημαίνουν επίμονα αγκάθια, που μπορούν να στοιχίσουν ακριβά στις μακροπρόθεσμες προοπτικές της Ελλάδας.
Σε μία έκθεση, στην οποία καταγράφει εκτενώς την πρόοδο που έχει σημειωθεί από τα δημοσιονομικά έως και τον τραπεζικό τομέα, ο καναδικός οίκος δεν παραλείπει να εντοπίσει αδυναμίες στις οποίες
Το Έλλειμμα Τρεχουσών Συναλλαγών
Το επίμονο έλλειμμα στο ισοζύγιο αγαθών της Ελλάδας και η υψηλή αρνητική Καθαρή Διεθνής Επενδυτική Θέση (NIIP) επιβαρύνουν τη διεθνή θέση της χώρας και τις πιστοληπτικές αξιολογήσεις, σχολιάζει ο DBRS. Στο μέλλον, αυτές οι ευπάθειες αναμένεται να περιοριστούν, αν και οριακά, καθώς το εμπορικό έλλειμμα θα μειώνεται σταδιακά αλλά θα παραμένει αυξημένο, ενώ το εξωτερικό χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ θα μειωθεί λόγω των καθαρών αποπληρωμών του κρατικού επίσημου χρέους και της ισχυρότερης ονομαστικής ανάπτυξης.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει εξέλιξη. Η Morningstar DBRS θεωρεί ότι η εξωτερική θέση της Ελλάδας είναι πιο ανθεκτική από ό,τι στο παρελθόν. Η χώρα έχει βελτιώσει την εξωτερική της ανταγωνιστικότητα, έχει γίνει μια πιο ανοιχτή οικονομία, ενώ οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ως ποσοστό του ΑΕΠ έχουν διπλασιαστεί από το 2010. Επιπλέον, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, αφού διευρύνθηκε προσωρινά το 2022 πάνω από το 10,2% του ΑΕΠ, μειώθηκε στο 6,2% περίπου το 2023 και εκτιμάται σε παρόμοιο επίπεδο το 2024. Το έλλειμμα επωφελήθηκε από την ομαλοποίηση των τιμών της ενέργειας και την ισχυρή ανάκαμψη των τουριστικών εσόδων, τα οποία αυξήθηκαν κατά 19% το 2024 σε σχέση με το επίπεδο του 2019.
Αλλά εφησυχασμός δεν επιτρέπεται. Σύμφωνα με τη Morningstar DBRS, οι μελλοντικές βελτιώσεις στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα εξαρτηθούν επίσης από τη διαρθρωτική αύξηση της εξαγωγικής ικανότητας, καθώς και από την αντικατάσταση των εισαγωγών ενέργειας με παραγωγή από ανανεώσιμες πηγές. Οι υποστηρικτικές εισροές Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (FDI), που έφτασαν σε υψηλό δύο δεκαετιών το 2022, καθώς και τα κονδύλια του NGEU, αναμένεται να μετριάσουν τους κινδύνους χρηματοδότησης που απορρέουν από τα αυξημένα ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών.
Η αρνητική Καθαρή Διεθνής Επενδυτική Θέση (NIIP) της Ελλάδας, που διαμορφώθηκε στο 131,8% του ΑΕΠ το τρίτο τρίμηνο του 2024, παρά τη μείωση άνω των 50 ποσοστιαίων μονάδων από την κορύφωση του δευτέρου τριμήνου του 2021, παραμένει πολύ υψηλή. Σημαντικές μειώσεις δεν αναμένονται σύντομα, λόγω του μακροπρόθεσμου χαρακτήρα των δανείων από επίσημους διεθνείς πιστωτές προς τον δημόσιο τομέα.
Πολιτικοί κίνδυνοι και Μεταρρυθμίσεις
«Οι πρόσφατες εξελίξεις, συμπεριλαμβανομένου του αποτελέσματος των Ευρωεκλογών πέρυσι, δείχνουν μειωμένη στήριξη προς το κυβερνών κόμμα», παρατηρεί ο DBRS. Ωστόσο, η Νέα Δημοκρατία διαθέτει ισχυρή πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, γεγονός που παρέχει πολιτική σταθερότητα και συνέχεια.
Η εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων και των επενδύσεων που περιλαμβάνονται στο σχέδιο Ελλάδα 2.0 θα πρέπει να παραμείνει βασική προτεραιότητα της ελληνικής κυβέρνησης. Σε αυτές περιλαμβάνονται η αντιμετώπιση αδυναμιών στη Δικαιοσύνη, τη δημόσια διοίκηση και η ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας. Επιπλέον, η κυβέρνηση σχεδιάζει τη βελτίωση του εκπαιδευτικού συστήματος, γεγονός που θα προσφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη στη χώρα.
Ωστόσο, καθώς πλησιάζουν οι επόμενες εκλογές, υπάρχει ο κίνδυνος να επιβραδυνθεί η πρόοδος, προειδοποιεί ο οίκος. Η βελτίωση του πολιτικού περιβάλλοντος.
Ανθρώπινο Κεφάλαιο και Ανθρώπινα Δικαιώματα
Ο DBRS επισημαίνει στην έκθεσή του αυτό που και η κοινωνία αισθάνεται ως το μεγάλο αγκάθι σε μία οικονομία, που σε όρους μεγέθυνσης του ΑΕΠ «τρέχει». Το πόσο πίσω έχουμε μείνει σε σχέση με τους άλλους Ευρωπαίους (ακόμη και συγκριτικά με τα κράτη της Ανατολικής Ευρώπης) σε μισθούς και αγοραστική δύναμη.
«Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας, όπως εκτιμάται από το ΔΝΤ στα 24.341 δολάρια το 2024, ήταν αρκετά χαμηλό σε σύγκριση με τις άλλες οικονομίες της ευρωζώνης. Αυτό το στοιχείο έχει ληφθεί υπόψη στο δομικό στοιχείο αξιολόγησης της Οικονομικής Δομής και Απόδοσης», αναφέρει.
Παράγοντες Διακυβέρνησης
Σύμφωνα με τους Παγκόσμιους Δείκτες Διακυβέρνησης της Παγκόσμιας Τράπεζας για το 2023, η Ελλάδα:
- Κατατάσσεται στο 57,1ο εκατοστημόριο στον δείκτη Κράτος Δικαίου. Αυτό σημαίνει ότι η χώρα αποδίδει καλύτερα από το 57,1% των χωρών που μετρήθηκαν, αλλά χειρότερα από το υπόλοιπο 42,9%
- Αντίστοιχα στον δείκτη Αποτελεσματικότητα Κυβέρνησης κατατάσσεται στο 57,6ο εκατοστημόριο. «Αυτές οι επιδόσεις ήταν σημαντικά χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ευρωζώνης», υπογραμμίζεται.
Επιπλέον, η Ελλάδα υπολείπεται του μέσου όρου της ΕΕ στον δείκτη Έλεγχος της Διαφθοράς (58ο εκατοστημόριο). Ωστόσο, έχει σημειώσει σημαντική πρόοδο τα τελευταία χρόνια, βελτιώνοντας τη βαθμολογία της στον Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς, από 36 το 2012 σε 49 το 2024.
Αυτοί οι παράγοντες έχουν ληφθεί υπόψη στις αξιολογήσεις των Δημοσιονομικών Διαχείρισης και Πολιτικής και του Πολιτικού Περιβάλλοντος.
