Τρ. Πειραιώς: Το ρεκόρ που δεν λέει η πρώτη σελίδα, ο δείκτης που λείπει, το NPE που “βελτιώθηκε” με ορισμό και το κόστος κινδύνου που ονομάστηκε αναβάθμιση

Πώς η Πειραιώς παρουσίασε το ισχυρότερο εξάμηνο της ιστορίας της με τον χαμηλότερο δείκτη CET1 του κλάδου, δείκτη NPE που «βελτιώθηκε» με ορισμό και κόστος κινδύνου που αναθεωρήθηκε ανοδικά — και ονομάστηκε αναβάθμιση στόχου

Η Τράπεζα Πειραιώς άνοιξε την περίοδο ανακοινώσεων του α΄ εξαμήνου 2026 με ένα δελτίο τύπου που ξεκινά από τη λέξη «ρεκόρ» και δεν την αφήνει ποτέ από τα χέρια της. €617 εκατ. καθαρά κέρδη μετόχων, €0,47 κέρδη ανά μετοχή, 16% απόδοση ενσώματων ιδίων κεφαλαίων, δείκτης κόστους προς έσοδα 34% — «το καλύτερο επίπεδο της αγοράς». Το σύνολο των ετήσιων στόχων επικαιροποιείται προς τα πάνω. Ο Διευθύνων Σύμβουλος μιλά για «κερδοφόρα ανάπτυξη σε ευρεία κλίμακα».

Όλα αυτά είναι αληθή. Το ερώτημα είναι τι υπάρχει στις σελίδες που δεν έχουν κίτρινο πλαίσιο.

Η μεταβλητή που λείπει από την περίληψη

Η σελίδα 2 του δελτίου είναι ο πίνακας-βιτρίνα: οκτώ πλαίσια, δεκαέξι νούμερα. Στο πλαίσιο «Στιβαρή κεφαλαιακή θέση» εμφανίζονται δύο μεγέθη: ο συνολικός δείκτης κεφαλαίων στο 18,6% και το απόθεμα των 260 μονάδων βάσης έναντι του P2G.

Ο δείκτης CET1 δεν εμφανίζεται. Είναι το μοναδικό βασικό εποπτικό μέγεθος που λείπει από τη σύνοψη μιας τράπεζας που επικοινωνεί «στιβαρή κεφαλαιακή θέση».

Εμφανίζεται στη σελίδα 12: 12,8%, έναντι 14,2% τον Ιούνιο 2025. Μείωση 140 μονάδων βάσης σε δώδεκα μήνες, μέσα στο ισχυρότερο εξάμηνο κερδοφορίας που έχει καταγράψει ο Όμιλος. Ο συνολικός δείκτης έχει υποχωρήσει από 20,2% σε 18,6%, ήτοι 160 μ.β. Η τράπεζα το εξηγεί — διανομή, επιταχυνόμενη απόσβεση DTC, πιστωτική επέκταση — και η εξήγηση είναι έγκυρη. Δεν είναι όμως εξήγηση για την απόκρυψη του μεγέθους από τη σύνοψη.

Το πλαίσιο συγκριτικά:

Οι περίοδοι αναφοράς διαφέρουν — τα στοιχεία των υπολοίπων συστημικών για το α΄ εξάμηνο 2026 δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί. Η τάξη μεγέθους της απόκλισης, ωστόσο, δεν αντιστρέφεται από ένα τρίμηνο.

Έξι ποσοστιαίες μονάδες χωρίζουν την Πειραιώς από την Εθνική. Και το 54% αυτού του CET1 παραμένει αναβαλλόμενη φορολογική απαίτηση — απαίτηση έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, όχι κεφάλαιο που δημιουργήθηκε από κερδοφορία. Η επιτάχυνση της απόσβεσης (από 57% τον Μάρτιο) είναι σωστή κίνηση και πρέπει να πιστωθεί. Είναι όμως κίνηση που καταναλώνει κεφάλαιο: η τράπεζα πληρώνει για να βελτιώσει την ποιότητα ενός δείκτη του οποίου η ποσότητα ήδη υποχωρεί.

Το απόθεμα των «περίπου 260 μ.β.» υπολογίζεται επί του συνολικού δείκτη. Η αντίστοιχη απόσταση σε επίπεδο CET1 δεν δημοσιοποιείται.

Ο δείκτης NPE που βελτιώθηκε χωρίς να βελτιωθεί

Το εξώφυλλο γράφει 2,2%, έναντι 2,6% ένα χρόνο πριν. Στη σελίδα 22, στους Εναλλακτικούς Δείκτες, η τράπεζα εξηγεί: ο δείκτης είναι προσαρμοσμένος κατά €189 εκατ. για εξυπηρετούμενα απομειωμένα δάνεια που ταξινομήθηκαν συνεπεία προγράμματος αναδιάρθρωσης. Και προσθέτει, με αξιοσημείωτη ειλικρίνεια, ότι με τον συνυπολογισμό τους «ο δείκτης θα διαμορφωνόταν στο 2,6% τον Ιούν.26».

Δηλαδή ακριβώς εκεί που ήταν πέρυσι. Η υποχώρηση 40 μονάδων βάσης που πλαισιώνεται ως ποιοτική βελτίωση είναι, στο σύνολό της, μεταβολή ορισμού.

Χειρότερα: τα ίδια €189 εκατ. συμπεριλαμβάνονται στον παρονομαστή όταν υπολογίζεται η κάλυψη. Ο δείκτης κάλυψης NPE 67% προκύπτει από €802 εκατ. προβλέψεις προς €1.200 εκατ. NPE. Ο δείκτης NPE 2,2% προκύπτει από €1.011 εκατ. NPE. Η ίδια τράπεζα, το ίδιο τρίμηνο, δύο διαφορετικά υπόλοιπα NPE — κατά περίπτωση.

Στο μεταξύ, τα NPE σε απόλυτο μέγεθος αυξήθηκαν από €930 εκατ. τον Μάρτιο σε €1.011 εκατ. τον Ιούνιο (+8,7% σε ένα τρίμηνο), και η κάλυψη υποχώρησε από 70,4% σε 66,8%.

Το κόστος κινδύνου: η «αναβάθμιση» που είναι επιδείνωση

Το εξώφυλλο διαφημίζει «45 μ.β. οργανικό κόστος κινδύνου». Είναι το εξαμηνιαίο νούμερο. Το τριμηνιαίο, στη σελίδα 9, είναι 59 μ.β. — από 32 μ.β. το προηγούμενο τρίμηνο. Οι προβλέψεις εκτινάχθηκαν από €21 εκατ. σε €50 εκατ., απορροφώντας τις υπουργικές αποφάσεις για τον ν. 3869/2010 και μια τροποποίηση στις σταθμίσεις των μακροοικονομικών παραμέτρων των μοντέλων ECL.

Ο ετήσιος στόχος «επικαιροποιείται σε περίπου 0,60%». Η διατύπωση είναι εξαιρετική: «Με βάση την αναμενόμενη υπεραπόδοση στις βασικές γραμμές εσόδων, ο στόχος για το κόστος του κινδύνου επικαιροποιείται σε περίπου 0,60%, ώστε να ενισχυθεί περαιτέρω ο ισολογισμός.» Μια ανοδική αναθεώρηση προβλέψεων κατά ένα τρίτο, παρουσιασμένη ως επιλογή ισχύος.

Η αριθμητική είναι λιγότερο διπλωματική. Αν το έτος κλείσει στις 60 μ.β. και το εξάμηνο έκλεισε στις 45, το β΄ εξάμηνο πρέπει να τρέξει περίπου στις 75 μ.β. — δηλαδή σχεδόν διπλάσιο ρυθμό από το α΄ τρίμηνο. Αυτό δεν είναι ενίσχυση ισολογισμού· είναι πρόβλεψη επιδείνωσης.

Σημειωτέον ότι από το «οργανικό» κόστος κινδύνου εξαιρούνται οι δαπάνες συνθετικών τιτλοποιήσεων — ενός εργαλείου στο οποίο, όπως θα δούμε, στηρίζεται ο κεφαλαιακός στόχος.

Πού πραγματικά βγήκαν τα κέρδη

Τα καθαρά έσοδα τόκων αυξήθηκαν 3,7% πάνω σε ενεργητικό αυξημένο 15%. Το επιτοκιακό περιθώριο συμπιέστηκε από 2,4% σε 2,2%. Η «αναβάθμιση» του στόχου NIM στο 2,2% είναι αναβάθμιση προς νούμερο χαμηλότερο από το περσινό. Και η επέκταση του ισολογισμού έγινε δυσανάλογα μέσω ομολόγων: το χαρτοφυλάκιο αξιογράφων αυξήθηκε €3,7 δισ. σε έναν χρόνο και αντιπροσωπεύει πλέον το 23% του ενεργητικού. Ένα σημαντικό μέρος της «δυναμικής βασικών εσόδων» είναι carry.

Η εντυπωσιακή αύξηση 42% στα έσοδα υπηρεσιών είναι κατά κύριο λόγο ενοποίηση: η Εθνική Ασφαλιστική. Είναι εξαγορά, όχι οργανική επίδοση, και η ίδια η τράπεζα το αναγνωρίζει. Δύο επιπλέον παρατηρήσεις. Πρώτον, στα €251 εκατ. του β΄ τριμήνου περιλαμβάνονται «περίπου €10 εκατ. μη επαναλαμβανόμενα έσοδα» από έργα του Ταμείου Ανάκαμψης, «καθώς το πρόγραμμα πλησιάζει στο τελικό στάδιο» — γραμμή εσόδων που, εξ ορισμού, εξαφανίζεται. Δεύτερον, στη σελίδα 26 η τράπεζα δηλώνει ότι τα εξαμηνιαία στοιχεία της Εθνικής Ασφαλιστικής είναι προκαταρκτικά, μη ελεγμένα και ενδέχεται να υποστούν αναθεωρήσεις «οι οποίες θα μπορούσαν να είναι ουσιώδεις». Το 32% των καθαρών εσόδων του Ομίλου στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό σε μη επαληθευμένα μεγέθη.

Και τα €63 εκατ. που χάθηκαν από τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές; Δεν σχολιάζονται πουθενά.

Η αποτελεσματικότητα που χειροτέρεψε ενώ ονομαζόταν κορυφαία

Ο δείκτης κόστους προς έσοδα διαμορφώθηκε στο 34% στο εξάμηνο, έναντι 33% το αντίστοιχο περσινό. Παρουσιάζεται στο εξώφυλλο υπό τον τίτλο «Λειτουργική αποτελεσματικότητα». Είναι επιδείνωση.

Το ανθρώπινο δυναμικό αυξήθηκε από 7.726 σε 8.518 (+10,3%), οι δαπάνες προσωπικού +21% ετησίως, τα καταστήματα παρέμειναν 384. Ταυτόχρονα, το δελτίο αφιερώνει δυόμισι σελίδες στον μετασχηματισμό με τεχνητή νοημοσύνη: Newra, ISO/IEC 42001, GenAI Virtual Assistant, AI agents, AI toolkit για τους εργαζομένους, στόχος «AI native οργανισμός έως το 2030».

Στην ίδια έκδοση, ο πίνακας εμπορικών δεικτών δείχνει τους μέσους εβδομαδιαίους χρήστες e-banking να υποχωρούν από 1.120 χιλ. τον Δεκέμβριο σε 1.066 τον Μάρτιο και 1.049 τον Ιούνιο — πτώση 6,3% σε έξι μήνες. Οι πελάτες παραμένουν 4,5 εκατ. για τέσσερα συνεχόμενα τρίμηνα. Ένας οργανισμός που επικοινωνεί ψηφιακή ηγεσία εμφανίζει στάσιμη πελατειακή βάση και υποχωρούσα ψηφιακή χρήση.

Παράλληλα, τα άυλα περιουσιακά στοιχεία διπλασιάστηκαν σε έναν χρόνο, από €433 εκατ. σε €873 εκατ. Αφαιρούνται πλήρως από το CET1.

Η πιστωτική επέκταση που κόπηκε στη μέση

Το δελτίο επιμένει στα «€1,8 δισ. καθαρή πιστωτική επέκταση στο εξάμηνο» και στην «τροχιά επίτευξης του ετήσιου στόχου >€3 δισ.». Το ίδιο γράφημα, στη σελίδα 10, δείχνει καθαρή επέκταση €1,3 δισ. στο α΄ τρίμηνο και €0,5 δισ. στο β΄ — υποχώρηση 62% σε ένα τρίμηνο. Για να πιασθεί ο στόχος απαιτούνται πάνω από €1,2 δισ. στο β΄ εξάμηνο, με ρυθμό που μόλις κατέρρευσε.

Η σύνθεση είναι εξίσου διδακτική. Από τις εκταμιεύσεις €3,2 δισ. του τριμήνου, μόλις €0,3 δισ. (9%) κατευθύνθηκαν σε ιδιώτες. Τα στεγαστικά, παρά νέα παραγωγή αυξημένη 65%, απέδωσαν καθαρή αύξηση €100 εκατ. σε έξι μήνες — οι αποπληρωμές του παλαιού χαρτοφυλακίου τρώνε σχεδόν το σύνολο της νέας παραγωγής. Η ανάπτυξη είναι εταιρική, με τους κλάδους ενέργειας και μεταφορών να κατέχουν «το μεγαλύτερο μερίδιο»: συγκέντρωση σε δύο κυκλικούς, γεωπολιτικά εκτεθειμένους κλάδους, την ίδια στιγμή που ο Διευθύνων Σύμβουλος επικαλείται την αναταραχή στη Μέση Ανατολή ως πηγή αβεβαιότητας.

Τι στηρίζει τον στόχο του 13%

Η υπέρβαση του 13% στο CET1 δεν στηρίζεται μόνο σε οργανική κερδοφορία. Στηρίζεται ρητά σε: συνθετικές τιτλοποιήσεις SRT (η Ermis IX, ναυτιλιακό χαρτοφυλάκιο €1,0 δισ., με κεφαλαιακή ελάφρυνση έως €84 εκατ.) και στη διανομή προς τον Όμιλο του πλεονάζοντος κεφαλαίου της Εθνικής Ασφαλιστικής πάνω από Solvency ratio 150% — αξίας «περίπου +10 μ.β.». Δηλαδή σε εργαλεία μεταφοράς κινδύνου με επαναλαμβανόμενο κόστος και σε άντληση κεφαλαίου από θυγατρική.

Το CET1 συνεχίζει επίσης να επιβαρύνεται με €334 εκατ. σωρευτική μείωση για calendar shortfall σε κρατικά εγγυημένα ανοίγματα λογιστικής αξίας €0,4 δισ. — αφαίρεση που υπερβαίνει το 80% της καθαρής αξίας των εν λόγω ανοιγμάτων. Στα δάνεια προ προβλέψεων παραμένουν €5,3 δισ. ομολογιών υψηλής εξοφλητικής προτεραιότητας από NPE, ήτοι 11,5% του συνολικού χαρτοφυλακίου. Η κληρονομιά του Ηρακλή δεν έχει κλείσει· έχει αλλάξει γραμμή ισολογισμού.

Και μέσα σε αυτό το πλαίσιο, στις 7 Αυγούστου καταβάλλονται €494 εκατ. σε μετρητά στους μετόχους, με πρόβλεψη διανομής 57% για το 2026 — ποσοστό που, σύμφωνα με την ίδια τη σημείωση του γραφήματος, «περιλαμβάνει επιταχυνόμενη απόσβεση DTC». Η τράπεζα με το χαμηλότερο CET1 του κλάδου παρουσιάζει έναν συντελεστή διανομής που αναμειγνύει μετρητά προς μετόχους με λογιστική απόσβεση κρατικά υποστηριζόμενου κεφαλαίου.

Δύο ακόμη λεπτομέρειες

Η επικοινωνιακή γραμμή «ρεκόρ κερδοφορίας στα €617 εκατ.» ακολουθείται αμέσως από «τα καθαρά κέρδη διαμορφώθηκαν στα €336 εκατ., αυξημένα κατά 22% ετησίως». Το πρώτο νούμερο είναι εξαμηνιαίο, το δεύτερο τριμηνιαίο. Η αύξηση των εξαμηνιαίων κερδών μετόχων είναι 10,4% — και σε εξομαλυμένη βάση 8,1% (€627 εκατ. έναντι €580 εκατ.). Το «+22%» είναι το εντυπωσιακότερο διαθέσιμο ποσοστό, τοποθετημένο δίπλα στο μεγαλύτερο διαθέσιμο απόλυτο μέγεθος.

Τέλος, στη σελίδα 23 ο πίνακας υπολογισμού του RoaTBV φέρει και τις δύο στήλες με την ένδειξη «2ο 3μ 2025». Ένα τυπογραφικό λάθος σε δελτίο τύπου δεν είναι είδηση. Σε δελτίο τύπου που περιέχει τον υπολογισμό του δείκτη-σημαία της τράπεζας, είναι ένδειξη επιμέλειας.

Τίποτα από τα παραπάνω δεν καθιστά την Πειραιώς προβληματική τράπεζα. Είναι κερδοφόρα, ρευστή, επενδυτικής βαθμίδας από τους τρεις οίκους, με LCR 207% και NPE κάτω από 3% όποιον ορισμό κι αν χρησιμοποιήσει κανείς. Το ζήτημα είναι άλλο: ένα δελτίο τύπου 26 σελίδων που τιτλοφορείται «ρεκόρ» και αφήνει εκτός της περίληψής του τον δείκτη CET1, βαφτίζει ενίσχυση ισολογισμού την ανοδική αναθεώρηση προβλέψεων και παρουσιάζει ως ποιοτική βελτίωση μια μεταβολή ορισμού, δεν πληροφορεί. Πωλεί.

Η αγορά θα διαβάσει τη σελίδα 2. Η εποπτεία θα διαβάσει τη σελίδα 12.